Κόκκινα δάνεια: Τι μπορεί να κάνει μια επιχείρηση πριν φτάσει στον πλειστηριασμό
Η αύξηση των κόκκινων δανείων επαναφέρει στο προσκήνιο τον κίνδυνο πλειστηριασμών για επιχειρήσεις που δυσκολεύονται να ανταποκριθούν στις υποχρεώσεις τους. Οι μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις εμφανίζουν τη μεγαλύτερη επιβάρυνση, σύμφωνα με την Τράπεζα της Ελλάδος. Ποιες δυνατότητες ρύθμισης υπάρχουν, πότε μπορεί να αξιοποιηθεί ο εξωδικαστικός μηχανισμός και ποιες κινήσεις μπορούν να αποτρέψουν την απώλεια επιχειρηματικής περιουσίας.
Αντιμέτωπες με αυξημένες πιέσεις στην εξυπηρέτηση των δανείων τους βρίσκονται πολλές μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις, με τον κίνδυνο καταγγελίας των δανειακών συμβάσεων, κατασχέσεων και πλειστηριασμών να καθιστά επιτακτική την έγκαιρη αναζήτηση λύσεων.
Σύμφωνα με την Έκθεση Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας της Τράπεζας της Ελλάδος για τον Οκτώβριο του 2026, τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια στους τραπεζικούς ισολογισμούς αυξήθηκαν στα 6,21 δισ. ευρώ τον Ιούνιο του 2026, από 5,68 δισ. ευρώ στο τέλος του 2025, καταγράφοντας άνοδο περίπου 9,3%.
Παρά τη σχετικά χαμηλή συνολική αναλογία προβληματικών επιχειρηματικών δανείων, οι διαφορές μεταξύ μεγάλων και μικρών επιχειρήσεων παραμένουν σημαντικές.
Στις μεγάλες επιχειρήσεις το ποσοστό των κόκκινων δανείων περιορίζεται στο 0,9%, ενώ στις μικρομεσαίες φτάνει το 4,6%. Στις πολύ μικρές και ατομικές επιχειρήσεις εκτινάσσεται στο 11,2%, γεγονός που αναδεικνύει την αυξημένη ευαλωτότητά τους.
Για μια επιχείρηση που βρίσκεται αντιμέτωπη με καθυστερήσεις στην αποπληρωμή των δανείων της, το κρίσιμο ζήτημα είναι να κινηθεί πριν η οικονομική δυσκολία εξελιχθεί σε διαδικασία αναγκαστικής εκτέλεσης.
Ρύθμιση δανείου πριν από την καταγγελία
Η πρώτη δυνατότητα που έχει μια επιχείρηση είναι να επιδιώξει απευθείας ρύθμιση με την τράπεζα ή την εταιρεία διαχείρισης απαιτήσεων, γνωστή ως servicer.
Η διαδικασία μπορεί να ξεκινήσει ακόμη και πριν το δάνειο καταστεί μη εξυπηρετούμενο, εφόσον διαπιστώνεται ότι η επιχείρηση δεν θα μπορέσει να ανταποκριθεί στις μελλοντικές δόσεις.
Ανάλογα με τα οικονομικά δεδομένα και την αξιολόγηση του πιστωτή, οι λύσεις που μπορούν να εξεταστούν περιλαμβάνουν την επιμήκυνση της διάρκειας αποπληρωμής, τη μείωση της μηνιαίας δόσης, την προσωρινή διευκόλυνση των πληρωμών ή την ευρύτερη αναδιάρθρωση της οφειλής.
Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να συζητηθεί ακόμη και μερική διαγραφή χρέους, χωρίς όμως να αποτελεί υποχρέωση του πιστωτή.
Καθοριστική σημασία έχει η παρουσίαση αξιόπιστων οικονομικών στοιχείων, ώστε να αποδεικνύεται ότι η προτεινόμενη ρύθμιση μπορεί να εξυπηρετηθεί από τα πραγματικά έσοδα της επιχείρησης.
Όσο νωρίτερα ξεκινήσει η διαπραγμάτευση, τόσο περισσότερα περιθώρια μπορεί να υπάρχουν για την αναζήτηση βιώσιμης συμφωνίας.
Εξωδικαστικός μηχανισμός: Η δυνατότητα συνολικής ρύθμισης
Μια δεύτερη επιλογή είναι η ένταξη στον εξωδικαστικό μηχανισμό ρύθμισης οφειλών, εφόσον πληρούνται οι προβλεπόμενες προϋποθέσεις.
Μέσω της διαδικασίας μπορούν να αντιμετωπιστούν συνδυαστικά οφειλές προς τράπεζες, servicers, φορολογικές αρχές και ασφαλιστικούς φορείς.
Το ισχύον πλαίσιο προβλέπει, ανάλογα με την κατηγορία της οφειλής και τα χαρακτηριστικά του οφειλέτη, δυνατότητα αποπληρωμής έως 240 δόσεις για συγκεκριμένες οφειλές προς το Δημόσιο και τους ασφαλιστικούς φορείς και έως 420 δόσεις για επιλέξιμες οφειλές προς χρηματοδοτικούς φορείς.
Παράλληλα, υπό προϋποθέσεις, μπορεί να προκύψει μερική διαγραφή οφειλών, τόκων και προσαυξήσεων.
Για μια επιχείρηση με χρέη προς περισσότερους πιστωτές, το πλεονέκτημα είναι ότι μπορεί να επιδιωχθεί μια συνολική αναδιάρθρωση, αντί για αποσπασματικές συμφωνίες που ενδέχεται να μην επαρκούν για την αντιμετώπιση του προβλήματος ρευστότητας.
Ωστόσο, η υποβολή αίτησης στον εξωδικαστικό μηχανισμό δεν σημαίνει ότι αναστέλλεται αυτομάτως κάθε διαδικασία πλειστηριασμού. Η προστασία εξαρτάται από το στάδιο της διαδικασίας και τις ειδικές διατάξεις που εφαρμόζονται.
Τι μπορεί να κάνει η επιχείρηση αν έχει καταγγελθεί το δάνειο
Η καταγγελία της δανειακής σύμβασης αποτελεί ιδιαίτερα κρίσιμη εξέλιξη, καθώς ο πιστωτής μπορεί να απαιτήσει την αποπληρωμή του οφειλόμενου ποσού σύμφωνα με τους συμβατικούς όρους και το εφαρμοστέο δίκαιο.
Αυτό δεν συνεπάγεται ότι ακολουθεί αμέσως πλειστηριασμός.
Η επιχείρηση μπορεί να επιδιώξει διαπραγμάτευση ακόμη και μετά την καταγγελία, ζητώντας νέα συμφωνία αποπληρωμής ή εξετάζοντας τις διαθέσιμες διαδικασίες αναδιάρθρωσης.
Παράλληλα, είναι απαραίτητο να ελεγχθούν τα έγγραφα της οφειλής, η νομιμότητα των σχετικών ενεργειών και τυχόν δυνατότητες δικαστικής προστασίας.
Εφόσον έχει εκδοθεί διαταγή πληρωμής, οι προθεσμίες για την άσκηση ανακοπής είναι αυστηρές και απαιτείται άμεση νομική αξιολόγηση.
Η επιχείρηση δεν πρέπει να θεωρεί ότι η έναρξη διαπραγματεύσεων με τον servicer σταματά αυτομάτως τις νομικές διαδικασίες.
Πώς μπορεί να αποτραπεί ένας προγραμματισμένος πλειστηριασμός
Όταν έχει ήδη επιβληθεί κατάσχεση ή έχει οριστεί ημερομηνία πλειστηριασμού, τα χρονικά περιθώρια περιορίζονται σημαντικά.
Σε αυτή τη φάση, η επιχείρηση χρειάζεται να εξετάσει άμεσα εάν είναι εφικτή η επίτευξη συμφωνίας με τον πιστωτή για την αναστολή των ενεργειών εκτέλεσης.
Μια τέτοια συμφωνία μπορεί να συνδέεται με την καταβολή συγκεκριμένου ποσού, την αποδοχή νέου προγράμματος αποπληρωμής ή άλλους όρους που θα συμφωνηθούν μεταξύ των εμπλεκόμενων μερών.
Εναλλακτικά, μπορεί να εξεταστεί η ύπαρξη νόμιμων λόγων άσκησης ανακοπής ή υποβολής αίτησης αναστολής, όπου αυτό επιτρέπεται.
Σε επιχειρήσεις με σοβαρές αλλά αντιμετωπίσιμες οικονομικές δυσκολίες, ενδέχεται επίσης να εξεταστούν ευρύτερες διαδικασίες εξυγίανσης.
Η αναστολή ενός πλειστηριασμού δεν είναι δεδομένη ούτε προκύπτει μόνο από την υποβολή αιτήματος ρύθμισης. Απαιτείται συγκεκριμένη νομική βάση ή συμφωνία που να παράγει το αντίστοιχο αποτέλεσμα.
Ποιες επιχειρήσεις κινδυνεύουν περισσότερο
Τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος δείχνουν ότι ο κίνδυνος μη εξυπηρέτησης των δανείων διαφοροποιείται σημαντικά ανά κλάδο.
Στην κορυφή της λίστας βρίσκονται η κλωστοϋφαντουργία και η εστίαση, με ποσοστό κόκκινων δανείων 12,9% η καθεμία.
Ακολουθούν η παραγωγή χάρτου, ξύλου και επίπλων με 7,9%, οι τηλεπικοινωνίες, η πληροφορική και η ενημέρωση με 7,1%, οι αγροτικές δραστηριότητες με 6,8% και η μεταλλουργία και το εμπόριο με 6,1%.
Αντίθετα, η ναυτιλία εμφανίζει ποσοστό μη εξυπηρετούμενων δανείων μόλις 0,2%, ενώ στις χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις και στην ενέργεια διαμορφώνεται στο 0,5%.
Η εικόνα αυτή δείχνει ότι επιχειρήσεις συγκεκριμένων κλάδων αντιμετωπίζουν μεγαλύτερη πίεση στην εξυπηρέτηση των δανείων τους, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι όλες βρίσκονται αντιμέτωπες με κίνδυνο πλειστηριασμού.
Ιδιαίτερα στην εστίαση και στη μεταποίηση, το υψηλό λειτουργικό και ενεργειακό κόστος μπορεί να περιορίσει περαιτέρω τη ρευστότητα, δυσκολεύοντας την τήρηση υφιστάμενων ρυθμίσεων.
Οι κινήσεις που μπορούν να κάνουν τη διαφορά
Για μια επιχείρηση που αντιμετωπίζει δυσκολίες αποπληρωμής, η διαχείριση του προβλήματος απαιτεί συνδυασμό οικονομικού σχεδιασμού και έγκαιρων ενεργειών.
Πριν οι καθυστερήσεις οδηγήσουν σε καταγγελία δανείου ή αναγκαστική εκτέλεση, είναι σημαντικό να καταγραφεί το σύνολο των υποχρεώσεων, να αξιολογηθούν οι πραγματικές δυνατότητες αποπληρωμής και να αναζητηθεί κατάλληλη λύση ρύθμισης.
Εξίσου κρίσιμη είναι η έγκαιρη ανταπόκριση σε ειδοποιήσεις τραπεζών και servicers, καθώς και η άμεση νομική υποστήριξη όταν ξεκινούν διαδικασίες είσπραξης.
Μια συμφωνία που προβλέπει δόσεις υψηλότερες από τις οικονομικές δυνατότητες της επιχείρησης μπορεί να οδηγήσει σε νέα αθέτηση, επαναφέροντας τον κίνδυνο αναγκαστικών μέτρων.
Το μήνυμα της Τράπεζας της Ελλάδος
Η αύξηση των μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων κατά το πρώτο εξάμηνο του 2026, σε συνδυασμό με τις πιέσεις που αντιμετωπίζουν οι μικρότερες επιχειρήσεις, αναδεικνύει την ανάγκη προσεκτικής διαχείρισης του πιστωτικού κινδύνου.
Η Τράπεζα της Ελλάδος επισημαίνει επίσης ότι η γεωπολιτική αστάθεια και το ενδεχόμενο νέων αυξήσεων στις τιμές της ενέργειας μπορούν να επιβαρύνουν δραστηριότητες όπως η μεταποίηση, οι μεταφορές, η γεωργία και οι κατασκευές.
Για τις επιχειρήσεις που ήδη δυσκολεύονται να εξυπηρετήσουν τα δάνειά τους, οι εξελίξεις αυτές ενδέχεται να περιορίσουν ακόμη περισσότερο τα περιθώρια οικονομικής ανάκαμψης.
Το βασικό ζητούμενο είναι η αναζήτηση βιώσιμης λύσης πριν από την κλιμάκωση των διαδικασιών είσπραξης. Η ρύθμιση οφειλών, ο εξωδικαστικός μηχανισμός και η διαπραγμάτευση με τους πιστωτές αποτελούν διαθέσιμες επιλογές, χωρίς όμως να εγγυώνται σε κάθε περίπτωση την αποτροπή του πλειστηριασμού.
Για μια μικρή επιχείρηση, η έγκαιρη κινητοποίηση μπορεί να αποδειχθεί καθοριστική όχι μόνο για τη διατήρηση της περιουσίας της, αλλά και για τη συνέχιση της επιχειρηματικής δραστηριότητας.
- 34 λεπτά πριν Κόκκινα δάνεια: Τι μπορεί να κάνει μια επιχείρηση πριν φτάσει στον πλειστηριασμό
- 1 ώρα πριν ΑΣΕΠ: Αιτήσεις έως τη Δευτέρα (2/11) για προσλήψεις με 17 προκηρύξεις – Δείτε τις 28 ειδικότητες
- 2 ώρες πριν ΕΦΚΑ: Νέα ρύθμιση έως 120 δόσεις για 500.000 οφειλέτες – Ποια χρέη μπαίνουν
