Κόκκινα δάνεια: Νέα λύση για χιλιάδες οφειλέτες
Μια διαφορετική προσέγγιση για την αντιμετώπιση του ιδιωτικού χρέους φαίνεται να επεξεργάζεται το κυβερνητικό οικονομικό επιτελείο, με στόχο τα «κόκκινα» δάνεια και οι ληξιπρόθεσμες οφειλές να αντιμετωπίζονται πλέον όχι μόνο ως κοινωνικό πρόβλημα, αλλά και ως αναπτυξιακό εμπόδιο.
Μέχρι σήμερα, το βάρος της πολιτικής είχε δοθεί κυρίως στην προστασία των ευάλωτων νοικοκυριών, στη διάσωση της πρώτης κατοικίας και στις ρυθμίσεις για όσους αδυνατούν να εξυπηρετήσουν τις υποχρεώσεις τους. Ωστόσο, στο οικονομικό επιτελείο κερδίζει έδαφος η εκτίμηση ότι το πρόβλημα έχει πλέον και μια δεύτερη, εξίσου κρίσιμη διάσταση.
Εγκλωβισμένο κεφάλαιο στους servicers
Παρότι μεγάλο μέρος των μη εξυπηρετούμενων δανείων έχει φύγει από τους ισολογισμούς των τραπεζών, το ιδιωτικό χρέος δεν εξαφανίστηκε. Μεταφέρθηκε σε μεγάλο βαθμό στους servicers, όπου εξακολουθούν να βρίσκονται εγκλωβισμένα ακίνητα, επιχειρήσεις και περιουσιακά στοιχεία.
Η νέα ανάγνωση που εξετάζεται αντιμετωπίζει αυτή την κατάσταση ως τροχοπέδη για την ανάπτυξη. Χιλιάδες επιχειρήσεις και επαγγελματίες παραμένουν εκτός κανονικής χρηματοδότησης, ενώ περιουσιακά στοιχεία μένουν για χρόνια δεσμευμένα χωρίς να αξιοποιούνται παραγωγικά.
Στην κυβέρνηση περιγράφουν ουσιαστικά τρεις διαδοχικές φάσεις: πρώτα ήρθε η εξυγίανση των τραπεζών μέσω τιτλοποιήσεων και του «Ηρακλή», στη συνέχεια η προστασία των ευάλωτων και οι ρυθμίσεις και τώρα εξετάζεται ένα τρίτο στάδιο, με στόχο την επανένταξη παραγωγικού κεφαλαίου στην οικονομία.
Από τη διαχείριση του χρέους στην «επιστροφή» στην οικονομία
Το ερώτημα που τίθεται πλέον δεν είναι μόνο πώς θα ρυθμιστούν τα προβληματικά δάνεια, αλλά πώς θα μπορέσουν βιώσιμες επιχειρήσεις και ιδιώτες να επιστρέψουν στην κανονική οικονομική δραστηριότητα.
Συνεργάτες του πρωθυπουργού εκτιμούν ότι ένα τμήμα του παραγωγικού δυναμικού της χώρας βρίσκεται σε μια ιδιότυπη «οικονομική αναστολή», καθώς χρέη προς τράπεζες, Δημόσιο και ασφαλιστικά ταμεία περιορίζουν την πρόσβαση σε χρηματοδότηση και επενδύσεις.
Στόχος των νέων συζητήσεων είναι να διαμορφωθεί ένα πλαίσιο βιώσιμης αναδιάρθρωσης, το οποίο δεν θα οδηγεί απλώς σε εκκαθάριση των απαιτήσεων, αλλά θα δίνει πραγματική δυνατότητα επανεκκίνησης σε όσους μπορούν να επιστρέψουν στην παραγωγική διαδικασία.
Στο τραπέζι νέα εργαλεία
Στο πλαίσιο αυτό εξετάζεται η ανάγκη για μηχανισμούς που θα διευκολύνουν βιώσιμες ρυθμίσεις, θα επιτρέπουν την παραγωγική αξιοποίηση δεσμευμένων περιουσιακών στοιχείων και θα δημιουργούν μια σαφή «διαδρομή επιστροφής» για επιχειρήσεις και επαγγελματίες που μπορούν να σταθούν ξανά οικονομικά.
Η λογική που φαίνεται να διαμορφώνεται είναι ότι κράτος, τράπεζες και servicers δεν μπορούν να περιορίζονται μόνο στη διαχείριση και την είσπραξη των οφειλών. Το ζητούμενο είναι ένα μέρος του ιδιωτικού χρέους να πάψει να λειτουργεί ως μόνιμο βαρίδι και να μετατραπεί, όπου αυτό είναι εφικτό, σε αφετηρία οικονομικής επανεκκίνησης.
Το αν αυτή η νέα φιλοσοφία θα μεταφραστεί σύντομα σε συγκεκριμένες νομοθετικές παρεμβάσεις μένει να φανεί. Ωστόσο, το στίγμα που διαμορφώνεται είναι σαφές: τα «κόκκινα» δάνεια αρχίζουν να αντιμετωπίζονται όχι μόνο ως κοινωνική εκκρεμότητα, αλλά και ως ένα από τα μεγαλύτερα εμπόδια για την επόμενη φάση ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας.
