Κοινωνική κατοικία: Ποιοι θα παίρνουν ενοίκια και κοινόχρηστα για 50 χρόνια

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η πρόβλεψη της νέας ΚΥΑ για τη δυνατότητα μακροχρόνιας διαχείρισης κοινωνικών κατοικιών από ιδιώτες αναδόχους, με διάρκεια που μπορεί να φτάνει έως και τα 50 έτη μετά την ολοκλήρωση του έργου.

Η ρύθμιση αφορά τις συμβάσεις «κατασκευής και διαχείρισης», στο πλαίσιο των οποίων ο ανάδοχος δεν περιορίζεται μόνο στην ανέγερση ή ανακαίνιση των ακινήτων, αλλά αναλαμβάνει και τη λειτουργία τους για λογαριασμό του Δημοσίου ή των ΟΤΑ.

Τι περιλαμβάνει η διαχείριση

Σύμφωνα με την απόφαση, ο ιδιώτης μπορεί να αναλάβει:

• τη σύναψη μισθώσεων με δικαιούχους κοινωνικής κατοικίας,
• την είσπραξη μισθωμάτων και κοινοχρήστων,
• τη συντήρηση και επισκευή των κατοικιών,
• καθώς και τη συνολική διαχειριστική εποπτεία των ακινήτων.

Παράλληλα, ο ανάδοχος αποκτά τη δυνατότητα να ενεργεί εκ μέρους του Δημοσίου στις συμβατικές σχέσεις με τους μισθωτές κοινωνικής κατοικίας, ακόμη και για δικαστικές ή εξώδικες ενέργειες που σχετίζονται με τις μισθώσεις.

Γιατί επιλέχθηκε ο ορίζοντας των 50 ετών

Η πρόβλεψη για χρονικό ορίζοντα έως μισού αιώνα θεωρείται κρίσιμη για την προσέλκυση επενδυτικού ενδιαφέροντος, καθώς επιτρέπει στους αναδόχους να εξασφαλίσουν μακροπρόθεσμη απόδοση επί των κεφαλαίων που θα επενδύσουν στην ανάπτυξη ή ανακατασκευή ακινήτων κοινωνικής στέγασης.

Το μοντέλο βασίζεται στη λογική της σύμπραξης δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, όπου ο ιδιώτης χρηματοδοτεί ή αναλαμβάνει σημαντικό μέρος του έργου και αποκτά δικαίωμα εκμετάλλευσης για μεγάλο χρονικό διάστημα.

Πώς θα αμείβονται οι ανάδοχοι

Η ΚΥΑ προβλέπει δύο βασικά μοντέλα αμοιβής:

• είτε ο ανάδοχος λαμβάνει αμοιβή από την αναθέτουσα αρχή για τη διαχείριση,
• είτε αποκτά δικαίωμα είσπραξης των μισθωμάτων και των κοινοχρήστων των κοινωνικών κατοικιών, υπό καθεστώς παραχώρησης.

Στη δεύτερη περίπτωση εφαρμόζεται το θεσμικό πλαίσιο των συμβάσεων παραχώρησης.

Εποπτεία από το Δημόσιο

Παρά τη μακροχρόνια εμπλοκή ιδιωτών, το Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας διατηρεί εποπτικό ρόλο μέσω ειδικού Μητρώου Συμβάσεων Κοινωνικής Αντιπαροχής. Εκεί θα καταχωρίζονται στοιχεία για:

• τις μισθώσεις,
• τις πληρωμές,
• τη συντήρηση των ακινήτων,
• και τη συνολική πορεία της διαχείρισης.

Η απόφαση προβλέπει επίσης δυνατότητα παρέμβασης σε περίπτωση πλημμελούς εκτέλεσης της σύμβασης από τον ανάδοχο.

Το νέο μοντέλο κοινωνικής κατοικίας

Η συγκεκριμένη πρόβλεψη αποτελεί ένα από τα βασικά στοιχεία του νέου μοντέλου κοινωνικής αντιπαροχής, καθώς μεταφέρει σημαντικό μέρος της λειτουργίας της κοινωνικής κατοικίας σε ιδιωτικούς φορείς για ιδιαίτερα μεγάλο χρονικό διάστημα.

Στόχος του πλαισίου είναι η δημιουργία νέου αποθέματος κοινωνικής κατοικίας μέσω αξιοποίησης δημόσιας περιουσίας και προσέλκυσης ιδιωτικών επενδύσεων, σε μια περίοδο αυξημένης στεγαστικής πίεσης και υψηλών ενοικίων.