Κληρονομιές: Πώς το νέο δίκαιο βάζει φρένο στις οικογενειακές διαμάχες
Για χιλιάδες ελληνικές οικογένειες, οι κληρονομικές υποθέσεις έχουν εξελιχθεί διαχρονικά σε εστίες έντονων αντιπαραθέσεων.
Πολυετείς δικαστικές διαμάχες, υψηλό οικονομικό κόστος, ψυχολογική φθορά και ρήξεις στις οικογενειακές σχέσεις συνθέτουν την πραγματικότητα που έζησαν πολλοί κληρονόμοι.
Το νέο κληρονομικό δίκαιο φιλοδοξεί να ανατρέψει αυτό το σκηνικό, εισάγοντας σύγχρονα εργαλεία που στοχεύουν στη μείωση των συγκρούσεων, στην προστασία της περιουσίας και στην ταχύτερη επίλυση των διαφορών, ακόμη και πριν από τον θάνατο του διαθέτη.
Ριζική μεταρρύθμιση στο κληρονομικό δίκαιο
Το νέο θεσμικό πλαίσιο επιχειρεί μια βαθιά τομή στο κληρονομικό δίκαιο, θέτοντας σαφή όρια στις ενδοοικογενειακές διαμάχες για περιουσιακά ζητήματα.
Το σχέδιο νόμου εκπονήθηκε από ειδική επιτροπή δικαστών, πανεπιστημιακών, συμβολαιογράφων και δικηγόρων, υπό την καθοδήγηση του ομότιμου καθηγητή του ΕΚΠΑ και ακαδημαϊκού Απόστολος Γεωργιάδης.
Στόχος της μεταρρύθμισης δεν είναι μόνο ο εκσυγχρονισμός των διατάξεων, αλλά κυρίως η πρόληψη των συγκρούσεων που συχνά ξεσπούν μετά τον θάνατο του κληρονομούμενου.
Οι βασικοί άξονες των αλλαγών
Το νέο πλαίσιο στηρίζεται σε πέντε βασικά εργαλεία, τα οποία εκτιμάται ότι θα περιορίσουν δραστικά τις δικαστικές αντιδικίες:
- Κληρονομικές συμβάσεις
Θεσμοθετείται για πρώτη φορά η δυνατότητα σύναψης συμβολαιογραφικών συμφωνιών μεταξύ του κληρονομούμενου και προσώπων της επιλογής του (παιδιά, σύντροφος ή τρίτοι), με σαφή καθορισμό της περιουσιακής διαδοχής. Με τον τρόπο αυτό μειώνονται οι μεταθανάτιες συγκρούσεις, οι αμφισβητήσεις διαθηκών και οι πολυετείς δίκες. - Προσαρμογή στη σύγχρονη οικογένεια
Το νέο δίκαιο λαμβάνει υπόψη τις σύγχρονες μορφές οικογενειακής ζωής. Στην κληρονομική διαδοχή εντάσσεται πλέον και ο σύντροφος σε ελεύθερη ένωση, υπό την προϋπόθεση τριετούς κοινής συμβίωσης, αποσαφηνίζοντας δικαιώματα και υποχρεώσεις. - Εξορθολογισμός της νόμιμης μοίρας
Η νόμιμη μοίρα παύει να αποτελεί εμπράγματο δικαίωμα και μετατρέπεται σε χρηματική αξίωση. Έτσι αποφεύγεται ο κατακερματισμός των ακινήτων και το φαινόμενο των «αδελφομοιριών», καθώς το ακίνητο μπορεί να περιέρχεται σε έναν κληρονόμο με ταυτόχρονη αποζημίωση των υπολοίπων. - Διαχωρισμός ατομικής και κληρονομικής περιουσίας
Εισάγεται σαφής διαχωρισμός, ώστε η προσωπική περιουσία του κληρονόμου να προστατεύεται από χρέη που συνδέονται αποκλειστικά με την κληρονομιά, λειτουργώντας ως ουσιαστική ασπίδα έναντι δανειστών. - Ψηφιακό μητρώο διαθηκών
Από την 1η Νοεμβρίου 2025 τίθεται σε λειτουργία ψηφιακή πλατφόρμα για τη διαχείριση διαθηκών. Οι πολίτες θα μπορούν να αναζητούν και να δημοσιεύουν διαθήκες ηλεκτρονικά, να λαμβάνουν πιστοποιητικά και να ζητούν την κήρυξη ιδιόγραφων διαθηκών ως κύριων. Διαδικασίες που μέχρι σήμερα απαιτούσαν μήνες, θα ολοκληρώνονται πλέον μέσα σε λίγες ημέρες μέσω του Συμβολαιογραφικού Συλλόγου.
Παράλληλα, με τη δημιουργία Μητρώου Αδημοσίευτων Διαθηκών επιχειρείται να μπει τέλος στις πλαστές ή «εξαφανισμένες» διαθήκες που συχνά οδηγούσαν σε πολυετείς οικογενειακές συγκρούσεις.
Το νέο κληρονομικό δίκαιο φιλοδοξεί έτσι να καταστήσει τη διαδικασία πιο δίκαιη, διαφανή και λειτουργική, μειώνοντας δραστικά τις εντάσεις που ταλαιπώρησαν γενιές κληρονόμων.
- Μόλις τώρα ΑΣΕΠ – Αναπληρώσεις: Μόνιμοι διορισμοί στην ΑΑΔΕ – Ποιους αφορά η απόφαση
- 20 λεπτά πριν Προκήρυξη ΕΑΒ 2026: Αιτήσεις έως 7 Ιουνίου για 268 προσλήψεις – Δείτε όλες τις ειδικότητες
- 42 λεπτά πριν Ζαχαράκη: «Το καλοκαίρι διορίζουμε 5.500 εκπαιδευτικούς»
