Κατάργηση φοροαπαλλαγών προτείνει η Τράπεζα της Ελλάδος

Βαθιά αναθεώρηση του καθεστώτος των φοροαπαλλαγών εισηγείται προς την κυβέρνηση ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος, βάζοντας στο μικροσκόπιο περισσότερες από 1.200 απαλλαγές που ισχύουν σήμερα και επιβαρύνουν τον κρατικό προϋπολογισμό με περίπου 22,9 δισ. ευρώ.

Στην ετήσια έκθεσή του, ο διοικητής της ΤτΕ υπογραμμίζει την ανάγκη να γίνει μια συνολική και συστηματική αξιολόγηση των φοροαπαλλαγών, με βάση σαφή κοινωνικά και αναπτυξιακά κριτήρια. Όπως επισημαίνει, μια τέτοια διαδικασία θα μπορούσε να οδηγήσει στον περιορισμό ή και στην κατάργηση παρωχημένων φορολογικών κινήτρων, τα οποία έχουν χαμηλή προστιθέμενη αξία για την οικονομία.

Στόχος, σύμφωνα με την Τράπεζα της Ελλάδος, είναι οι πόροι που δεσμεύονται σήμερα από αναποτελεσματικές απαλλαγές να κατευθυνθούν σε μέτρα με μεγαλύτερο αναπτυξιακό αποτύπωμα, ώστε να ενισχυθεί η αποτελεσματικότητα της δημοσιονομικής πολιτικής και να στηριχθούν πιο ουσιαστικά οι στρατηγικές προτεραιότητες της οικονομίας.

Η έκθεση επισημαίνει ότι η σημερινή διάρθρωση των φοροαπαλλαγών χαρακτηρίζεται σε μεγάλο βαθμό από αποσπασματικότητα, ενώ αρκετές από τις ισχύουσες ρυθμίσεις έχουν περιορισμένο αναπτυξιακό αποτέλεσμα. Ειδική αναφορά γίνεται στα φορολογικά κίνητρα του αναπτυξιακού νόμου, τα οποία, όπως σημειώνεται, παρουσιάζουν μεγάλη ετερογένεια και συνδέονται με σύνθετες και χρονοβόρες διαδικασίες ένταξης και ελέγχου, γεγονός που αυξάνει το διοικητικό βάρος τόσο για το κράτος όσο και για τις επιχειρήσεις.

Σύμφωνα με την ΤτΕ, ένας εξορθολογισμός του πλαισίου θα μπορούσε να δημιουργήσει πρόσθετο δημοσιονομικό χώρο, ο οποίος θα αξιοποιηθεί για νέα μέτρα με στόχο τη μείωση της φορολογικής επιβάρυνσης της εργασίας, την ενίσχυση των εισοδημάτων και τη βελτίωση της ανθεκτικότητας της ελληνικής οικονομίας.

Όπως τονίζεται, η τρέχουσα δημοσιονομική υπεραπόδοση θα μπορούσε, μέσα από μια τέτοια ανακατανομή πόρων, να λειτουργήσει ως μοχλός για τη μεσοπρόθεσμη ενίσχυση της οικονομίας απέναντι σε παρούσες και μελλοντικές προκλήσεις, όπως είναι και το δημογραφικό.

Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία του υπουργείου Οικονομικών, σήμερα βρίσκονται σε ισχύ 1.236 φοροαπαλλαγές, με συνολικό δημοσιονομικό κόστος 22,88 δισ. ευρώ.

Από αυτές:

• στη φορολογία εισοδήματος φυσικών προσώπων ισχύουν 252 φοροαπαλλαγές, με συνολικό κόστος 5 δισ. ευρώ, ενώ το μεγαλύτερο βάρος προέρχεται από το αφορολόγητο όριο, που κοστίζει 3,92 δισ. ευρώ,
• περίπου 1 δισ. ευρώ κοστίζουν οι εκπτώσεις δαπανών των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, οι απαλλαγές στο εισόδημα από κεφάλαιο, οι ελαφρύνσεις από υπεραξία μεταβίβασης κεφαλαίου, οι απαλλαγές από επιχειρηματική δραστηριότητα, τα τεκμήρια και οι εκπτώσεις λόγω έκτακτων αναγκών,
• στη φορολογία εισοδήματος νομικών προσώπων και νομικών οντοτήτων ισχύουν 265 φοροαπαλλαγές, συνολικού κόστους 5,81 δισ. ευρώ,
• στη φορολογία κεφαλαίου καταγράφονται 129 απαλλαγές και εκπτώσεις, με συνολικό κόστος 9,07 δισ. ευρώ.

Ιδιαίτερο βάρος έχουν ορισμένες ειδικές κατηγορίες απαλλαγών. Ειδικότερα, ο ειδικός φόρος ακινήτων που αφορά υπεράκτιες εταιρείες με ακίνητα στην Ελλάδα κοστίζει 6,35 δισ. ευρώ, ενώ ο φόρος μεταβίβασης ακινήτων κοστίζει 2,43 δισ. ευρώ. Οι απαλλαγές στον ΕΝΦΙΑ έχουν δημοσιονομικό κόστος 94 εκατ. ευρώ.

Παράλληλα, οι απαλλαγές στους Ειδικούς Φόρους Κατανάλωσης κοστίζουν περίπου 1,02 δισ. ευρώ, ενώ επιπλέον 1,01 δισ. ευρώ επιβαρύνουν τον προϋπολογισμό οι απαλλαγές στον ΦΠΑ, κυρίως λόγω των μειωμένων συντελεστών που εφαρμόζονται στα νησιά.

Ωστόσο, παρά τις εισηγήσεις για αλλαγές, οποιαδήποτε κυβερνητική παρέμβαση στο πεδίο των φοροαπαλλαγών δεν αναμένεται να προχωρήσει άμεσα, καθώς το πολιτικό περιβάλλον και η μακρά προεκλογική περίοδος που βρίσκεται μπροστά λειτουργούν αποτρεπτικά για την υλοποίηση τέτοιων μέτρων αυτή τη στιγμή.

Περισσότερα:

Ρεύμα Ιουλίου: Τι δείχνουν τα πρώτα στοιχεία για πράσινα και κίτρινα τιμολόγια

Γονικές παροχές χρημάτων: Τα SOS για μετρητά και τεκμήρια

Δεκαπενταύγουστος: Πώς αμείβονται όσοι εργαστούν την αργία