ΗΠΑ και Ιράν συμφώνησαν για τέλος πολέμου στη Μέση Ανατολή

Συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου στη Μέση Ανατολή ανακοίνωσαν οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν, έπειτα από εντατικές διαπραγματεύσεις με τη διαμεσολάβηση του Πακιστάν.

Η συμφωνία προβλέπει παύση των στρατιωτικών επιχειρήσεων σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου, επαναλειτουργία των στενών του Ορμούζ και έναρξη διαπραγματεύσεων εντός 60 ημερών για την επίτευξη οριστικής συμφωνίας.

Την ίδια ώρα, ο Ντόναλντ Τραμπ προειδοποιεί την Τεχεράνη ότι η Ουάσιγκτον θα επανέλθει με στρατιωτική πίεση, εάν δεν υπάρξει ικανοποιητική συμφωνία για το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα.

Η ανακοίνωση του Πακιστάν

Ο πρωθυπουργός του Πακιστάν, Σαμπάζ Σαρίφ, ανακοίνωσε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν κατέληξαν σε «συμφωνία ειρήνης», η οποία, όπως είπε, σηματοδοτεί τον τερματισμό των στρατιωτικών επιχειρήσεων σε όλα τα μέτωπα, «συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου».

Σύμφωνα με τον ίδιο, η συμφωνία αναμένεται να υπογραφεί επίσημα την Παρασκευή 19 Ιουνίου στη Γενεύη της Ελβετίας. Μέχρι τότε, θα πραγματοποιηθούν σειρά συναντήσεων για την προετοιμασία της εφαρμογής της.

Ο Πακιστανός πρωθυπουργός ανέφερε μέσω X ότι οι μεσολαβητές θα διευκολύνουν τις προκαταρκτικές συνομιλίες, προκειμένου να τεθούν οι βάσεις για τις τεχνικές διαπραγματεύσεις και την επίσημη τελετή υπογραφής.

Το παρασκήνιο των διαπραγματεύσεων

Ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Καζέμ Γκαριμπαμπάντι, δήλωσε σε ιρανικά κρατικά μέσα ότι οι διαπραγματεύσεις με τη διαμεσολάβηση του Κατάρ διήρκεσαν σχεδόν 14 με 15 ώρες.

Όπως είπε, αντιπροσωπεία του Κατάρ βρέθηκε στην Τεχεράνη για να ολοκληρωθούν οι συζητήσεις γύρω από το κείμενο του μνημονίου συνεννόησης του Ισλαμαμπάντ μεταξύ Ιράν και Ηνωμένων Πολιτειών. Σύμφωνα με τον ίδιο, οι τελικές τροποποιήσεις που παρουσίασε η ιρανική πλευρά έγιναν δεκτές και το κείμενο οριστικοποιήθηκε.

Η ανακοίνωση της συμφωνίας έγινε μετά τα μεσάνυχτα της Κυριακής, ώρα Ιράν. Σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο που επικαλείται το CNN, η Τεχεράνη δεν επιθυμούσε η ανακοίνωση να γίνει ανήμερα των γενεθλίων του Ντόναλντ Τραμπ.

Η επιβεβαίωση Τραμπ και τα στενά του Ορμούζ

Λίγη ώρα μετά την ανακοίνωση του Σαμπάζ Σαρίφ, ο Ντόναλντ Τραμπ επιβεβαίωσε μέσω Truth Social ότι η συμφωνία με το Ιράν «ολοκληρώθηκε».

Ο Αμερικανός πρόεδρος ανακοίνωσε επίσης το πλήρες άνοιγμα του στενού του Ορμούζ και την άμεση άρση του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού των ιρανικών λιμανιών.

Σε νεότερη ανάρτησή του, ωστόσο, διευκρίνισε ότι τα στενά του Ορμούζ θα ανοίξουν μόλις υπογραφεί η συμφωνία την Παρασκευή, ώστε να υπάρξει χρόνος για την απομάκρυνση ναρκών.

Σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο που επικαλείται το CNN, ο αμερικανικός στρατός έλαβε οδηγία να άρει τον αποκλεισμό στο στενό του Ορμούζ την Παρασκευή, αν και σημείωσε ότι τα δεδομένα μπορεί να αλλάξουν μέχρι τότε.

Παρουσία Βανς στη Γενεύη

Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς, δήλωσε στο Fox News ότι σκοπεύει να παραστεί στην τελετή υπογραφής της συμφωνίας στην Ελβετία.

Παράλληλα, άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο να μεταβεί στη Γενεύη και ο ίδιος ο Ντόναλντ Τραμπ.

Η επίσημη τελετή υπογραφής έχει προγραμματιστεί για την Παρασκευή 19 Ιουνίου, ενώ μέχρι τότε οι μεσολαβητές θα εργαστούν για την προετοιμασία του τεχνικού σκέλους και των πρώτων βημάτων εφαρμογής.

Το Ιράν μιλά για άμεσο τέλος του πολέμου

Από την πλευρά της Τεχεράνης, ο υφυπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Καζέμ Γκαριμπαμπαντί, δήλωσε στην κρατική τηλεόραση ότι η συμφωνία βάζει «άμεσα τέλος στον πόλεμο».

Όπως ανέφερε, το πρωτόκολλο προβλέπει τον άμεσο τερματισμό των στρατιωτικών επιχειρήσεων στα διάφορα μέτωπα, μεταξύ των οποίων και ο Λίβανος.

Ο Ιρανός διπλωμάτης πρόσθεσε ότι η συμφωνία ανοίγει τον δρόμο για διαπραγματεύσεις εντός των επόμενων 60 ημερών, με στόχο την επίτευξη οριστικής συμφωνίας. Παράλληλα, σημείωσε ότι εξακολουθεί να υπάρχει δυσπιστία απέναντι στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Οι τέσσερις άξονες της Τεχεράνης

Ο Γκαριμπαμπαντί περιέγραψε τέσσερα βασικά ζητήματα που θα τεθούν στις διαπραγματεύσεις.

Το πρώτο αφορά την άρση όλων των κυρώσεων σε βάρος του Ιράν. Το δεύτερο συνδέεται με το πυρηνικό πρόγραμμα της χώρας. Το τρίτο αφορά την ανοικοδόμηση και την οικονομική ανάπτυξη, ενώ το τέταρτο προβλέπει τη δημιουργία μηχανισμού παρακολούθησης για την εφαρμογή των δεσμεύσεων από τις δύο πλευρές.

Το μνημόνιο των 14 σημείων

Το ιρανικό πρακτορείο MEHR μετέδωσε κείμενο που παρουσίασε ως μνημόνιο συνεννόησης 14 σημείων μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν.

Σύμφωνα με το πρακτορείο, μία από τις ρήτρες προβλέπει την άμεση αποδέσμευση ιρανικών πόρων που παραμένουν παγωμένοι στο εξωτερικό, ύψους 12 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Το ίδιο κείμενο φέρεται να προβλέπει συνολικά την αποδέσμευση 24 δισεκατομμυρίων δολαρίων κατά τη διάρκεια της περιόδου διαπραγματεύσεων.

Ωστόσο, Αμερικανός αξιωματούχος διέψευσε τον ισχυρισμό ότι θα αποδεσμευτούν κεφάλαια πριν από την εφαρμογή των δεσμεύσεων από την ιρανική πλευρά. Όπως τόνισε, η συμφωνία βασίζεται στην αρχή της ανταπόδοσης ανάλογα με την πρόοδο.

Αιχμές Τραμπ κατά Νετανιάχου

Στο πολιτικό παρασκήνιο, ο Ντόναλντ Τραμπ άφησε αιχμές κατά του πρωθυπουργού του Ισραήλ, Μπενιαμίν Νετανιάχου, υποστηρίζοντας ότι το Ισραήλ θα έπρεπε να αναγνωρίσει τον ρόλο της Ουάσιγκτον στην επίτευξη της συμφωνίας.

Σε τηλεφωνική συνέντευξή του στους New York Times, ο Αμερικανός πρόεδρος ανέφερε ότι η συμφωνία εξυπηρετεί και τα συμφέροντα του Ισραήλ, ενώ υποστήριξε πως η κυβέρνησή του απέτρεψε μια πολύ πιο επικίνδυνη εξέλιξη στην περιοχή.

Προειδοποίηση για το πυρηνικό πρόγραμμα

Παρά την ανακοίνωση της συμφωνίας, ο Ντόναλντ Τραμπ ξεκαθάρισε ότι το ζήτημα του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος παραμένει ανοιχτό.

Όπως ανέφερε, εάν η Τεχεράνη δεν καταλήξει τις επόμενες εβδομάδες σε μια συμφωνία που θα κριθεί επαρκής από την Ουάσιγκτον, οι Ηνωμένες Πολιτείες θα εξετάσουν νέα μέτρα πίεσης, συμπεριλαμβανομένης της επανέναρξης στρατιωτικών επιχειρήσεων.

Πτώση στις τιμές του πετρελαίου

Η ανακοίνωση της συμφωνίας είχε άμεσο αντίκτυπο στις διεθνείς αγορές ενέργειας, με τις τιμές του πετρελαίου να καταγράφουν πτώση μετά την έναρξη των συναλλαγών στην Ασία.

Η τιμή του Brent υποχώρησε περίπου 4%, ενώ το αμερικανικό WTI σημείωσε πτώση άνω του 4,5%.

Αντιδράσεις από ΟΗΕ, G7 και E4

Ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, χαιρέτισε τη συμφωνία, χαρακτηρίζοντάς την «κρίσιμο βήμα» προς την ειρηνική επίλυση της σύγκρουσης.

Το θέμα αναμένεται να βρεθεί και στην ατζέντα της G7 στην Εβιάν της Γαλλίας, με έμφαση στο σταθερό άνοιγμα του στενού του Ορμούζ, τη στήριξη του Λιβάνου και την προοπτική μιας συνολικής συμφωνίας για το πυρηνικό και βαλλιστικό πρόγραμμα του Ιράν.

Τη συμφωνία χαιρέτισαν επίσης Βρετανία, Γαλλία, Γερμανία και Ιταλία, επαναλαμβάνοντας ότι το Ιράν δεν πρέπει ποτέ να αποκτήσει πυρηνικό όπλο και δηλώνοντας έτοιμες να συνεργαστούν με τις ΗΠΑ, την Τεχεράνη και τον Διεθνή Οργανισμό Ατομικής Ενέργειας.

Περισσότερα:

Ξεκίνησε το Ελ Νίνιο: Γιατί οι ειδικοί μιλούν για πιθανό «Godzilla» φαινόμενο

Τραμπ: «Σήμερα η συμφωνία με το Ιράν» – Γιατί η Τεχεράνη κρατά αποστάσεις

Κύπρος: 49χρονος τραυματίστηκε σοβαρά μετά από έκρηξη συμπιεστή κλιματιστικού