Η σκοτεινή «προφητεία» του Νοστράδαμου για την AI – Γιατί επανήλθε τώρα στο προσκήνιο

Σε μια εποχή όπου η Τεχνητή Νοημοσύνη εξελίσσεται με πρωτοφανείς ρυθμούς και οι συζητήσεις γύρω από τους πιθανούς κινδύνους της πληθαίνουν, ένα κείμενο ηλικίας σχεδόν 500 ετών επανέρχεται στο προσκήνιο. Πρόκειται για ένα από τα αινιγματικά τετράστιχα του Νοστράδαμου, το οποίο ορισμένοι επιχειρούν σήμερα να συνδέσουν με την ανάπτυξη της AI.

Ο διάσημος αστρολόγος και μάντης του 16ου αιώνα, του οποίου το πραγματικό όνομα ήταν Μισέλ ντε Νοστραντάμ, έχει συνδεθεί εκ των υστέρων από υποστηρικτές των προφητειών του με σειρά ιστορικών γεγονότων, από τη Μεγάλη Πυρκαγιά του Λονδίνου και την άνοδο του Χίτλερ μέχρι τον θάνατο της πριγκίπισσας Νταϊάνα και τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου.

Οι περίφημες προφητείες του συγκεντρώθηκαν στο έργο «Les Prophéties», που πρωτοεκδόθηκε το 1555. Φυσικά, ο Νοστράδαμος δεν έκανε κάποια σαφή αναφορά σε υπολογιστές ή Τεχνητή Νοημοσύνη. Ωστόσο, ένα συγκεκριμένο τετράστιχο έχει προκαλέσει το ενδιαφέρον όσων αναζητούν αντιστοιχίες ανάμεσα στα γραπτά του και τη σύγχρονη τεχνολογία.

Το αινιγματικό τετράστιχο που επανήλθε στο προσκήνιο

Στο επίμαχο απόσπασμα γίνεται λόγος, μεταξύ άλλων, για έναν «νέο σοφό», έναν «μοναχικό εγκέφαλο» και την προοπτική να γίνει κάποιος «αθάνατος».

Ακριβώς αυτές οι αναφορές έχουν οδηγήσει ορισμένους ερμηνευτές να υποστηρίζουν ότι το κείμενο θα μπορούσε να παραπέμπει σε μια μορφή προηγμένης Τεχνητής Νοημοσύνης ή ακόμη και στην ιδέα της ψηφιακής αθανασίας. Πρόκειται, βέβαια, για σύγχρονη ερμηνεία ενός εξαιρετικά ασαφούς κειμένου και όχι για σαφή πρόβλεψη της AI από τον Νοστράδαμο.

Ακόμη πιο σκοτεινή θεωρείται η αναφορά σε «σώματα στη φωτιά», την οποία ορισμένοι έχουν συσχετίσει με μια μελλοντική ασθένεια ή πανδημία. Και σε αυτή την περίπτωση, όμως, η σύνδεση βασίζεται στην ερμηνεία που δίνεται σήμερα στις αινιγματικές φράσεις του κειμένου.

Γιατί η «προφητεία» έγινε ξανά επίκαιρη

Το ενδιαφέρον για το συγκεκριμένο τετράστιχο αναζωπυρώθηκε την ώρα που η συζήτηση για τους κινδύνους από την ταχύτατη ανάπτυξη της Τεχνητής Νοημοσύνης βρίσκεται στο επίκεντρο.

Αφορμή αποτέλεσε, σύμφωνα με το δημοσίευμα, η περίπτωση του Τζέικομπ Κόξον, εργαζομένου στην Anthropic, ο οποίος έγινε viral μετά την παραίτησή του και τις δημόσιες ανησυχίες που εξέφρασε για την ανάπτυξη συστημάτων υπερνοημοσύνης.

Δεν είναι ο μόνος άνθρωπος από τον χώρο της AI που έχει εκφράσει αντίστοιχους προβληματισμούς. Πρώην στελέχη και ερευνητές εταιρειών τεχνητής νοημοσύνης έχουν κατά καιρούς μιλήσει δημόσια για ζητήματα που σχετίζονται με την ασφάλεια και τον έλεγχο ολοένα ισχυρότερων μοντέλων.

Στο ίδιο πλαίσιο, στελέχη της τεχνολογικής βιομηχανίας έχουν ταχθεί υπέρ της δημιουργίας ισχυρότερων μηχανισμών ασφαλείας και ρύθμισης για τα προηγμένα συστήματα AI.

Η θεωρία για τον άνθρωπο που «μεταφέρει» το μυαλό του σε υπολογιστή

Η σύνδεση του Νοστράδαμου με την Τεχνητή Νοημοσύνη δεν είναι καινούργια. Ήδη από το 1989, η Ντολόρες Κάνον είχε κυκλοφορήσει το βιβλίο «Conversations with Nostradamus», παρουσιάζοντας μια ιδιαίτερη ερμηνεία του συγκεκριμένου τετράστιχου.

Σύμφωνα με αυτήν, το απόσπασμα αναφερόταν σε έναν μελλοντικό ιδιοφυή άνθρωπο ο οποίος θα κατάφερνε να αντιγράψει το μυαλό του σε έναν υπολογιστή, επιτρέποντας στη συνείδησή του να συνεχίσει να υπάρχει μετά τον βιολογικό του θάνατο.

Η συγκεκριμένη ιδέα θυμίζει έντονα τη σημερινή έννοια του mind uploading, δηλαδή το υποθετικό σενάριο μεταφοράς ή αντιγραφής μιας ανθρώπινης συνείδησης σε ψηφιακό περιβάλλον.

Και η Μπάμπα Βάνγκα στο «κάδρο» της AI

Παρόμοιες ερμηνείες έχουν αποδοθεί και στη Βουλγάρα μυστικίστρια Μπάμπα Βάνγκα. Υποστηρικτές της ισχυρίζονται ότι είχε μιλήσει για μια εποχή κατά την οποία οι μηχανές θα αναλάμβαναν ανθρώπινες εργασίες και η τεχνολογική εξέλιξη θα δημιουργούσε νέα ηθικά διλήμματα.

Οι ισχυρισμοί αυτοί, όπως και οι σύγχρονες ερμηνείες των γραπτών του Νοστράδαμου, δεν αποτελούν επιστημονικές προβλέψεις ούτε τεκμηριώνουν ότι οι δύο μυστικιστές είχαν προβλέψει την Τεχνητή Νοημοσύνη. Δείχνουν, ωστόσο, πώς παλιά και αινιγματικά κείμενα αποκτούν κάθε φορά νέα σημασία όταν αντιπαραβάλλονται με τους φόβους και τις τεχνολογικές εξελίξεις κάθε εποχής.

Μαρία Τριγώνη

Η Μαρία Τριγώνη σπούδασε Δημοσιογραφία. Έχει εργαστεί σε ειδησεογραφικές ιστοσελίδες Radar.gr, ενώ έχει αρθρογραφήσει σε πολιτιστικά και ταξιδιωτικά sites ExploringGreece.tv, Artviews.gr. Στο workenter.gr ασχολείται με το ελεύθερο ρεπορτάζ, ενώ καλύπτει και τη θεματολογία της κοινωνικής πολιτικής.

Όλα τα άρθρα

Περισσότερα:

Θεσσαλονίκη: Ζωγραφίζει ολόκληρους κόσμους πάνω σε έναν κόκκο ρυζιού

Λειτουργεί μόλις 70 ημέρες τον χρόνο και βγάζει εκατομμύρια – Τι παράγει το απίστευτο εργοστάσιο στην Ιταλία

Το λάθος που κάνουμε όλοι με τα μαύρα ρούχα – Γι’ αυτό ξεθωριάζουν στο πλυντήριο

Πώς δημιουργήθηκε τελικά η Σελήνη; Το απίστευτο σενάριο των 5 ωρών