Η μακροζωία αλλάζει τα πάντα: Ευκαιρία ή απειλή για οικονομία και κοινωνία;

14 Ιουλίου 2025, 16:00

5 λεπτά

Η μακροζωία αλλάζει τα πάντα: Ευκαιρία ή απειλή για οικονομία και κοινωνία;

Η γήρανση του πληθυσμού φέρνει ιστορικές αλλαγές στην εργασία, στα ασφαλιστικά συστήματα και στη νομισματική πολιτική. Το διεθνές συνέδριο «Economics of Longevity and Ageing» ανοίγει τον δρόμο για μια νέα θεώρηση της σύγχρονης κοινωνίας.

Η γήρανση του πληθυσμού δεν είναι πια μελλοντικό σενάριο, αλλά παγκόσμια πραγματικότητα. Με το προσδόκιμο ζωής να αυξάνεται συνεχώς, οι κοινωνίες καλούνται να επανεξετάσουν θεμελιώδεις τομείς όπως η εργασία, η υγεία, οι συντάξεις και η οικονομική ανάπτυξη. Αυτό ακριβώς ανέδειξε το διεθνές συνέδριο «Economics of Longevity and Ageing», που πραγματοποιήθηκε στις 17–18 Ιουνίου στην Αθήνα, υπό την αιγίδα της Τράπεζας της Ελλάδος και της Περιφέρειας Αττικής.

Οι Τρεις Πυλώνες

Μακροζωία και Νομισματική Πολιτική
Η γήρανση επιδρά στις αποταμιεύσεις, τα επιτόκια και τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα, φέρνοντας νέες προκλήσεις στις κεντρικές τράπεζες.
Η Υγεία ως Ανάπτυξη
Η επένδυση στην πρόληψη και την υγιή γήρανση αποτελεί καταλύτη για τη συνοχή της κοινωνίας και τη βιωσιμότητα των δημόσιων συστημάτων.
Ανασχεδιασμός Θεσμών
Νέα μοντέλα για την εργασία, την εκπαίδευση, την κοινωνική προστασία και τη διαγενεακή δικαιοσύνη είναι πλέον αναγκαία.

Στο συνέδριο συμμετείχαν προσωπικότητες από κορυφαία πανεπιστήμια και οργανισμούς όπως ο ΟΟΣΑ, η ΕΚΤ, το ΔΝΤ και το London Business School. Μεταξύ των ομιλητών:
Andrew Scott, David Miles, Angela D’Elia, Bertrand Gruss, αλλά και Έλληνες θεσμικοί όπως οι Κυριάκος Πιερρακάκης, Δόμνα Μιχαηλίδου, Νίκος Χαρδαλιάς και Μιχάλης Αργυρού.

«Πρέπει να ζούμε καλύτερα, όχι απλώς περισσότερο»

Ο καθηγητής του London Business School, Andrew Scott, παρουσίασε μια φρέσκια προσέγγιση της μακροζωίας ως οικονομικό μέρισμα. Τόνισε ότι η υγεία είναι ισχυρότερος παράγοντας ευημερίας από το εισόδημα και κάλεσε για επένδυση στην πρόληψη και την ενεργό γήρανση, ιδίως κοντά στα 60–65 έτη, όταν η συμμετοχή στην εργασία είναι καθοριστική. Η Υπουργός Οικογένειας σημείωσε πως η γήρανση δεν είναι απειλή, αλλά ευκαιρία, εφόσον υπάρξει στρατηγική. Παρουσίασε τις πολιτικές για δια βίου εκπαίδευση των ηλικιωμένων, ενεργή συμμετοχή και εργασία χωρίς απώλεια σύνταξης, επισημαίνοντας τη σημασία της κοινωνικής δικαιοσύνης και συνοχής. Ο επικεφαλής οικονομολόγος του ΟΟΣΑ παρουσίασε στοιχεία για την αύξηση του προσδόκιμου ζωής και τόνισε ότι, αν οι χώρες δεν δράσουν τώρα, η γήρανση θα μειώσει δραστικά το ΑΕΠ τους. Αντίθετα, με μεταρρυθμίσεις στην αγορά εργασίας και την υγεία, η μακροζωία μπορεί να αποτελέσει μοχλό ανάπτυξης. Η Lisa Berkman (Harvard) και ο David Canning τόνισαν την ανάγκη για ευελιξία στη συνταξιοδότηση, ευκαιρίες για επανακατάρτιση, και προσβασιμότητα στην εργασία για τους μεγαλύτερους σε ηλικία. Παράλληλα, αναδείχθηκε το ζήτημα της κοινωνικής ανισότητας στη μακροζωία και ο ρόλος των επιχειρήσεων στην ενσωμάτωση όλων των ηλικιών.

Από το «δημογραφικό σοκ» στη «μακροβιότητα με νόημα»

Η μακροβιότητα δεν είναι πρόβλημα, αλλά πρόκληση που απαιτεί νέο κοινωνικό συμβόλαιο. Ενίσχυση της πρόληψης, αναμόρφωση του ασφαλιστικού, έξυπνες πολιτικές απασχόλησης και διαγενεακή συνεργασία είναι τα βασικά συστατικά για τη βιώσιμη διαχείριση του δημογραφικού μετασχηματισμού. «Όταν η κοινωνία ζει περισσότερο, χρειάζεται και θεσμούς που αντέχουν περισσότερο», ήταν η κοινή συνισταμένη των τοποθετήσεων.

Περισσότερα: