Η οδική ασφάλεια μπαίνει πλέον σε νέα, αυστηρότερη τροχιά, με τον αναθεωρημένο Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας να φέρνει βαριές κυρώσεις για σοβαρές παραβάσεις. Ανάμεσα σε αυτές, η οδήγηση χωρίς δίπλωμα αναδεικνύεται σε μία από τις πιο αυστηρά τιμωρούμενες συμπεριφορές, με πρόστιμα, αφαίρεση άδειας και ακόμη και ποινικές διώξεις να περιμένουν τους παραβάτες.
Στροφή σε αυστηρότερο πλαίσιο ελέγχων
Τα τροχαία ατυχήματα και οι απώλειες ζωών παραμένουν ένα από τα πιο σοβαρά προβλήματα στους ελληνικούς δρόμους. Η πολιτεία, αναγνωρίζοντας τη σοβαρότητα της κατάστασης, έχει εντείνει τους ελέγχους και αξιοποιεί πλέον σύγχρονα μέσα επιτήρησης, όπως οι κάμερες ταχύτητας.
Παράλληλα, η εφαρμογή του νέου ΚΟΚ από τις αρχές του έτους σηματοδοτεί μια πιο αυστηρή προσέγγιση, με αυξημένες διοικητικές και ποινικές κυρώσεις για τους παραβάτες.
Οδήγηση χωρίς δίπλωμα: Τι προβλέπει ο νόμος
Σύμφωνα με το άρθρο 98 του νέου ΚΟΚ, η οδήγηση χωρίς την απαιτούμενη άδεια ή με άδεια που έχει αφαιρεθεί ή ανακληθεί κατατάσσεται στην κατηγορία Ε4.
Οι κυρώσεις περιλαμβάνουν:
- Αφαίρεση της άδειας οδήγησης για ένα (1) έτος
- Αφαίρεση στοιχείων κυκλοφορίας του οχήματος για τριάντα (30) ημέρες
- Πρόστιμο 700 ευρώ για επιβατικά οχήματα και 500 ευρώ για μοτοσικλέτες
Επιπλέον, προβλέπονται και ποινικές συνέπειες. Συγκεκριμένα, όποιος οδηγεί ενώ του έχει αφαιρεθεί η άδεια τιμωρείται με φυλάκιση έως ενός (1) έτους και χρηματική ποινή τουλάχιστον 2.000 ευρώ.
Βαριές ποινές σε περίπτωση ατυχήματος
Εάν οδηγός χωρίς άδεια εμπλακεί σε τροχαίο με σοβαρές συνέπειες, εφαρμόζονται οι διατάξεις του Ποινικού Κώδικα περί επικίνδυνης οδήγησης (άρθρο 290Α, ν. 4619/2019).
Οι ποινές κλιμακώνονται ως εξής:
- Φυλάκιση έως 3 έτη, όταν προκύπτει κίνδυνος για ξένα πράγματα
- Φυλάκιση τουλάχιστον 1 έτους, όταν υπάρχει κίνδυνος για ανθρώπινη ζωή
- Κάθειρξη έως 10 έτη, σε περίπτωση βαριάς σωματικής βλάβης ή ζημιάς σε υποδομές
- Κάθειρξη τουλάχιστον 10 ετών, αν προκύψει θάνατος
- Ισόβια κάθειρξη, σε περίπτωση πολλαπλών θανάτων
Σε περιπτώσεις αμέλειας, προβλέπεται φυλάκιση έως 2 έτη ή χρηματική ποινή.
Απώλεια άδειας έως και δια βίου
Το άρθρο 101 του ΚΟΚ ορίζει ότι οδηγός που παραβιάζει την απαγόρευση οδήγησης κατά τη διάρκεια αφαίρεσης της άδειας, στερείται το δικαίωμα επαναχορήγησης για επιπλέον τρία (3) έτη.
Σε περίπτωση σοβαρού τροχαίου με τραυματισμό ή θάνατο, το δικαστήριο μπορεί να επιβάλει ακόμη και οριστική (δια βίου) αφαίρεση άδειας οδήγησης.
Υποτροπή: Κλιμακούμενες κυρώσεις
Ιδιαίτερα αυστηρό είναι το πλαίσιο για τους υπότροπους οδηγούς. Σύμφωνα με το άρθρο 110:
- Σε δεύτερη παράβαση μέσα σε 5 χρόνια:
- Πρόστιμο 2.000 ευρώ
- Αφαίρεση άδειας για 4 έτη
- Σε τρίτη παράβαση μέσα σε 5 χρόνια:
- Πρόστιμο 4.000 ευρώ
- Αφαίρεση άδειας για 8 έτη
Η επαναχορήγηση άδειας γίνεται μόνο μετά την εξόφληση των προστίμων, ενώ οι διοικητικές κυρώσεις επιβάλλονται ανεξάρτητα από τις ποινικές.
Τι ισχύει για τους υπότροπους σε ποινικό επίπεδο
Ο νόμος προβλέπει αυστηρότερη μεταχείριση για όσους επαναλαμβάνουν παραβάσεις. Ως υπότροπος θεωρείται όποιος έχει καταδικαστεί αμετάκλητα σε ποινή φυλάκισης τουλάχιστον 6 μηνών για τροχαίο αδίκημα μέσα στην τελευταία δεκαετία.
Σε αυτές τις περιπτώσεις:
- Το ελάχιστο όριο ποινής αυξάνεται κατά 3 μήνες για πλημμελήματα έως 2 ετών
- Αυξάνεται κατά 6 μήνες για λοιπά πλημμελήματα
- Αυξάνεται κατά 2 έτη για κακουργήματα