Γονικές παροχές χρημάτων: Τα 5 σημεία-κλειδιά για αφορολόγητες μεταβιβάσεις έως 800.000 ευρώ
Το αφορολόγητο όριο των 800.000 ευρώ δίνει τη δυνατότητα σε γονείς, παππούδες, γιαγιάδες και συζύγους να μεταβιβάζουν σημαντικά χρηματικά ποσά στους στενούς συγγενείς τους χωρίς φόρο. Ωστόσο, μία λάθος κίνηση μπορεί να οδηγήσει σε φορολόγηση από το πρώτο ευρώ.
Η απαλλαγή δεν ενεργοποιείται αυτόματα επειδή τα πρόσωπα έχουν στενή συγγενική σχέση. Αντίθετα, απαιτεί αποδεδειγμένη μεταφορά μέσω χρηματοπιστωτικού ιδρύματος, σωστή καταγραφή της συναλλαγής και υποβολή της αντίστοιχης δήλωσης.
1. Ποιοι δικαιούνται το αφορολόγητο των 800.000 ευρώ
Το αφορολόγητο εφαρμόζεται στις δωρεές και τις γονικές παροχές προς πρόσωπα της Α΄ κατηγορίας συγγένειας. Σε αυτήν περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων:
- οι σύζυγοι και τα μέρη συμφώνου συμβίωσης
- τα παιδιά
- τα εγγόνια
- οι γονείς
- οι παππούδες και οι γιαγιάδες
Το όριο ισχύει για μεταβιβάσεις που πραγματοποιήθηκαν από την 1η Οκτωβρίου 2021 και μετά. Παράλληλα, λειτουργεί σωρευτικά ανά ζεύγος δωρητή και δωρεοδόχου.
Αυτό σημαίνει ότι δεν παρέχεται νέο αφορολόγητο όριο σε κάθε τραπεζική μεταφορά. Αν, για παράδειγμα, ένας γονέας έχει ήδη μεταβιβάσει στο παιδί του 500.000 ευρώ μετά την 1η Οκτωβρίου 2021, μπορεί να του μεταβιβάσει χωρίς φόρο ακόμη 300.000 ευρώ. Εάν το συνολικό ποσό ξεπεράσει τις 800.000 ευρώ, το επιπλέον τμήμα φορολογείται με συντελεστή 10%.
Παράδειγμα
| Συνολική μεταβίβαση από τον ίδιο γονέα | Αφορολόγητο ποσό | Ποσό που φορολογείται με 10% |
|---|---|---|
| 300.000 ευρώ | 300.000 ευρώ | 0 ευρώ |
| 800.000 ευρώ | 800.000 ευρώ | 0 ευρώ |
| 900.000 ευρώ | 800.000 ευρώ | 100.000 ευρώ |
| 1.000.000 ευρώ | 800.000 ευρώ | 200.000 ευρώ |
2. Η μεταφορά πρέπει να αφήνει τραπεζικό «ίχνος»
Για να αναγνωρίσει η φορολογική διοίκηση το αφορολόγητο, η μεταβίβαση των χρημάτων πρέπει να γίνεται αποδεδειγμένα μέσω χρηματοπιστωτικού ιδρύματος.
Η ασφαλέστερη διαδρομή είναι η απευθείας μεταφορά από τον λογαριασμό του δωρητή ή του γονέα στον λογαριασμό του δωρεοδόχου ή του παιδιού.
Υπό προϋποθέσεις, αναγνωρίζονται επίσης:
- μεταφορές από ατομικό ή κοινό λογαριασμό του δωρητή
- πιστώσεις σε ατομικό ή κοινό λογαριασμό του δωρεοδόχου
- τραπεζικές επιταγές που εκδίδονται με χρέωση λογαριασμού και όχι με κατάθεση μετρητών
- απευθείας πληρωμή στον πωλητή ακινήτου για λογαριασμό του παιδιού
- απευθείας μεταφορά στον πωλητή οχήματος
Σε κάθε περίπτωση, τα αποδεικτικά πρέπει να συνδέουν καθαρά τον δωρητή, τον δικαιούχο και τον σκοπό της συναλλαγής.
3. Η δήλωση στο myPROPERTY και τα δικαιολογητικά
Η τραπεζική μεταφορά από μόνη της δεν ολοκληρώνει τη φορολογική διαδικασία. Ο δωρητής και ο δωρεοδόχος πρέπει να υποβάλουν τη σχετική δήλωση φόρου δωρεάς ή γονικής παροχής μέσω της εφαρμογής myPROPERTY της ΑΑΔΕ, όταν η συναλλαγή εντάσσεται στις ψηφιακά υποστηριζόμενες περιπτώσεις.
Στη δήλωση καταχωρίζονται, ανάλογα με τον τρόπο μεταφοράς:
- τα ΑΦΜ των συμβαλλομένων
- η συγγενική σχέση
- το χρηματικό ποσό
- η ημερομηνία της συναλλαγής
- οι αριθμοί IBAN
- το πιστωτικό ίδρυμα
- τα στοιχεία της τραπεζικής επιταγής, εφόσον χρησιμοποιήθηκε
- ο σκοπός της δωρεάς ή της γονικής παροχής
Παράλληλα, οι φορολογούμενοι πρέπει να διατηρούν το αποδεικτικό μεταφοράς και κάθε άλλο έγγραφο που τεκμηριώνει την προέλευση και την κατάληξη των χρημάτων.
Πριν πατήσετε «υποβολή», ελέγξτε εάν το ποσό, οι αριθμοί IBAN και η ημερομηνία συμφωνούν ακριβώς με τα στοιχεία της τράπεζας. Ένα λάθος μπορεί να προκαλέσει καθυστερήσεις ή να απαιτήσει τροποποιητική διαδικασία.
4. Η παγίδα των μετρητών και ο φόρος 10%
Η βασικότερη παγίδα αφορά τις μεταβιβάσεις εκτός τραπεζικού συστήματος.
Εάν ένας γονέας παραδώσει χρήματα στο παιδί του σε μετρητά, το αφορολόγητο των 800.000 ευρώ δεν εφαρμόζεται. Στις χρηματικές δωρεές προς πρόσωπα της Α΄ κατηγορίας που δεν αποδεικνύονται με μεταφορά μέσω χρηματοπιστωτικού ιδρύματος επιβάλλεται φόρος 10% από το πρώτο ευρώ.
Έτσι, σε χρηματική παροχή 100.000 ευρώ με μετρητά, ο φόρος μπορεί να φτάσει τις 10.000 ευρώ. Αντιθέτως, η ίδια μεταβίβαση μπορεί να καλυφθεί από το αφορολόγητο, εφόσον γίνει σωστά μέσω τράπεζας και δεν έχει εξαντληθεί το όριο των 800.000 ευρώ.
| Τρόπος μεταβίβασης προς παιδί | Φορολογική αντιμετώπιση |
| Αποδεδειγμένη τραπεζική μεταφορά | Αφορολόγητο έως 800.000 ευρώ |
| Παράδοση μετρητών | Φόρος 10% από το πρώτο ευρώ |
| Ποσό πάνω από το διαθέσιμο όριο | Φόρος 10% στο υπερβάλλον ποσό |
5. Διαδοχικές μεταφορές και κοινοί λογαριασμοί στο μικροσκόπιο
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζονται οι διαδοχικές μεταβιβάσεις χρημάτων ανάμεσα σε συγγενείς. Η ΑΑΔΕ μπορεί να εξετάσει την πραγματική οικονομική διαδρομή και όχι μόνο την τυπική εικόνα των συναλλαγών.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η μεταφορά χρημάτων:
- από τον έναν αδελφό στον πατέρα και
- λίγο αργότερα από τον πατέρα στον άλλο αδελφό.
Οι αδελφοί ανήκουν στη Β΄ κατηγορία συγγένειας και η απευθείας χρηματική δωρεά μεταξύ τους φορολογείται αυτοτελώς με 20%. Εάν η φορολογική αρχή διαπιστώσει ότι οι δύο ενδιάμεσες κινήσεις είχαν ως πραγματικό σκοπό να παρακάμψουν αυτόν τον φόρο, μπορεί να επαναχαρακτηρίσει τη συναλλαγή και να καταλογίσει τον αναλογούντα φόρο, μαζί με τις κατά περίπτωση επιβαρύνσεις.
Αντίστοιχα, στους κοινούς λογαριασμούς εξετάζεται ποιος κατέθεσε πραγματικά τα χρήματα και ποιος τελικά τα χρησιμοποίησε. Η απλή εμφάνιση ενός προσώπου ως συνδικαιούχου δεν αποδεικνύει από μόνη της ότι εκείνο ήταν ο πραγματικός δωρητής ή ο τελικός αποδέκτης.
Οι συντελεστές στις χρηματικές δωρεές διαμορφώνονται ως εξής:
| Κατηγορία δικαιούχου | Συντελεστής χρηματικής δωρεάς |
| Α΄ κατηγορία χωρίς αναγνωριζόμενη τραπεζική μεταφορά | 10% |
| Β΄ κατηγορία, όπως μεταξύ αδελφών | 20% |
| Γ΄ κατηγορία και λοιπά πρόσωπα | 40% |
