Γιατί πρέπει να φοράς αντηλιακό ακόμη κι αν δεν βγεις από το σπίτι
Οι περισσότεροι συνδέουν τη χρήση αντηλιακού με την παραλία, τις βόλτες και γενικότερα την παραμονή σε εξωτερικούς χώρους. Ωστόσο, οι δερματολόγοι επισημαίνουν ότι η προστασία από τον ήλιο μπορεί να είναι απαραίτητη ακόμη και όταν βρισκόμαστε μέσα στο σπίτι, στο γραφείο ή στο αυτοκίνητο.
Ο λόγος είναι ότι ορισμένες μορφές υπεριώδους ακτινοβολίας μπορούν να διαπεράσουν τα τζάμια και να φτάσουν στο δέρμα, συμβάλλοντας στη φωτογήρανση, στις δυσχρωμίες και, μακροπρόθεσμα, στην εμφάνιση δερματικών βλαβών.
Τι δείχνουν τα στοιχεία για την οδήγηση
Η γιατρός Trisha Pasricha, σε άρθρο της στην «Washington Post», αναφέρει ένα χαρακτηριστικό εύρημα: στις Ηνωμένες Πολιτείες καταγράφονται συχνότερα βλάβες από τον ήλιο στην αριστερή πλευρά του σώματος, ενώ στην Αυστραλία παρατηρούνται συχνότερα στη δεξιά.
Η διαφορά συνδέεται με τη θέση του οδηγού. Στις ΗΠΑ οι οδηγοί κάθονται στην αριστερή πλευρά του αυτοκινήτου, ενώ στην Αυστραλία στη δεξιά, με αποτέλεσμα η πλευρά που βρίσκεται κοντά στο παράθυρο να δέχεται μεγαλύτερη έκθεση στην ακτινοβολία UVA.
Πειραματικά δεδομένα για τζάμια αυτοκινήτων έδειξαν ότι ένας οδηγός που κάθεται στην αριστερή πλευρά μπορεί να δέχεται στο αριστερό του χέρι πέντε έως έξι φορές περισσότερη υπεριώδη ακτινοβολία σε σχέση με το δεξί.
Τι μπλοκάρουν τα τζάμια και τι αφήνουν να περάσει
Το ανθρώπινο μάτι αντιλαμβάνεται μόνο το ορατό φως και όχι την υπεριώδη ακτινοβολία.
Τα συνηθισμένα τζάμια περιορίζουν σε μεγάλο βαθμό τις ακτίνες UVB, οι οποίες ευθύνονται κυρίως για τα ηλιακά εγκαύματα. Δεν εμποδίζουν, όμως, στον ίδιο βαθμό τις ακτίνες UVA, οι οποίες διεισδύουν βαθύτερα στο δέρμα και συνδέονται με την πρόωρη γήρανση και την εμφάνιση ρυτίδων.
Για τον λόγο αυτό, η έκθεση κοντά σε παράθυρα μπορεί να είναι σημαντική, ιδιαίτερα όταν είναι καθημερινή και παρατεταμένη.
«Αν δεν βρίσκεστε σε έναν χώρο χωρίς παράθυρα, θα πρέπει να χρησιμοποιείτε αντηλιακό καθημερινά», έχει δηλώσει ο Temitayo Ogunleye, καθηγητής Κλινικής Δερματολογίας στην Ιατρική Σχολή Perelman του Πανεπιστημίου της Πενσυλβάνια.
Όπως εξηγεί, ακόμη και η έκθεση σε εσωτερικό χώρο μπορεί να οδηγήσει σε σημαντική αθροιστική επιβάρυνση από την ακτινοβολία UVA.
Ποιοι χρειάζονται μεγαλύτερη προσοχή
Η χρήση αντηλιακού σε εσωτερικούς χώρους θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική για όσους περνούν πολλές ώρες:
- δίπλα σε μεγάλα παράθυρα,
- μέσα σε αυτοκίνητο,
- σε γραφεία με έντονο φυσικό φωτισμό,
- σε χώρους όπου το φως του ήλιου πέφτει απευθείας στο δέρμα.
Ακόμη μεγαλύτερη προσοχή χρειάζονται άτομα με μέλασμα, υπερμελάγχρωση ή πιο σκούρους φωτότυπους δέρματος.
Σύμφωνα με τη δερματολόγο Charlene Lam, το ορατό φως μπορεί να ενεργοποιήσει εντονότερα τα κύτταρα που παράγουν μελανίνη και να επιδεινώσει τις δυσχρωμίες και τις σκούρες κηλίδες.
Τι ισχύει για το φως από κινητά και υπολογιστές
Οι ειδικοί τονίζουν ότι η βασική πηγή βλάβης για το δέρμα παραμένει ο ήλιος και όχι το μπλε φως που εκπέμπεται από κινητά τηλέφωνα, υπολογιστές και άλλες ηλεκτρονικές συσκευές.
Η πιθανότητα επιβάρυνσης από τις οθόνες δεν έχει μελετηθεί επαρκώς και, σε κάθε περίπτωση, η ένταση της έκθεσης είναι πολύ μικρότερη σε σύγκριση με την ηλιακή ακτινοβολία.
Όπως επισημαίνει η δερματολόγος Jenna Lester, η έκθεση σε εξωτερικό χώρο παραμένει πολλαπλάσια εκείνης που δέχεται κάποιος μέσα στο σπίτι. Αυτό, ωστόσο, δεν αναιρεί τη χρησιμότητα της καθημερινής αντηλιακής προστασίας όταν υπάρχει συχνή έκθεση κοντά σε παράθυρα.
Γιατί η UVA επηρεάζει το δέρμα
Οι ακτίνες UVA διεισδύουν βαθύτερα από τις UVB και συμβάλλουν:
- στην πρόωρη γήρανση,
- στον σχηματισμό ρυτίδων,
- στις δυσχρωμίες,
- στην αθροιστική βλάβη του δέρματος.
Μελέτη του 2010 έδειξε επίσης ότι το ορατό φως μπορεί να προκαλέσει εντονότερη και πιο επίμονη μελάγχρωση σε άτομα με πιο σκούρες αποχρώσεις δέρματος, σε σύγκριση με την έκθεση σε UVA.
Αντίθετα, στα άτομα με πιο ανοιχτόχρωμο δέρμα δεν παρατηρήθηκε αντίστοιχη ορατή μεταβολή.
Το συμπέρασμα των ειδικών είναι ότι η καθημερινή χρήση αντηλιακού δεν αφορά μόνο τις ημέρες στην παραλία. Όσοι περνούν αρκετές ώρες κοντά σε παράθυρα ή μέσα στο αυτοκίνητο μπορούν να επωφεληθούν από τη συστηματική προστασία, ιδιαίτερα εάν έχουν τάση για πανάδες, μέλασμα ή άλλες δυσχρωμίες.
