Γιατί η εμμηνόπαυση μπορεί να αυξάνει τον κίνδυνο άνοιας;

28 Ιανουαρίου 2026, 09:54

5 λεπτά

Γιατί η εμμηνόπαυση μπορεί να αυξάνει τον κίνδυνο άνοιας;

Νέα επιστημονικά δεδομένα φέρνουν στο προσκήνιο τη σχέση της εμμηνόπαυσης με τη γνωστική υγεία, καθώς έρευνα δείχνει ότι η περίοδος αυτή της ζωής των γυναικών συνδέεται με απώλεια γκρίζας ουσίας στον εγκέφαλο, στοιχείο που ενδέχεται να εξηγεί τον αυξημένο κίνδυνο άνοιας.

Η μελέτη βασίστηκε σε στοιχεία από σχεδόν 125.000 γυναίκες, με στόχο να διερευνηθεί πώς οι ορμονικές αλλαγές της εμμηνόπαυσης επηρεάζουν τη δομή και τη λειτουργία του εγκεφάλου. Παράλληλα, εξετάστηκε και ο ρόλος της ορμονοθεραπείας στη γνωστική απόδοση.

Σε περίπου 11.000 γυναίκες πραγματοποιήθηκαν μαγνητικές τομογραφίες εγκεφάλου, ώστε να αναλυθούν με ακρίβεια οι εγκεφαλικές μεταβολές. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι οι γυναίκες μετά την εμμηνόπαυση εμφανίζουν σημαντική μείωση της γκρίζας ουσίας, η οποία σχετίζεται άμεσα με τη μνήμη, τη μάθηση, τη συγκέντρωση, τη ρύθμιση των συναισθημάτων και την κίνηση.

Οι μεγαλύτερες μεταβολές καταγράφηκαν σε περιοχές του εγκεφάλου που παίζουν καθοριστικό ρόλο στη γνωστική λειτουργία και επηρεάζονται συχνά από νευροεκφυλιστικές παθήσεις, όπως η άνοια. Το εύρημα αυτό ενισχύει την άποψη ότι η εμμηνόπαυση μπορεί να λειτουργεί ως παράγοντας αυξημένης ευαλωτότητας για τις γυναίκες σε βάθος χρόνου.

Ο ρόλος της ορμονοθεραπείας και οι επιπτώσεις στη σκέψη

Η έρευνα συνέκρινε τρεις διαφορετικές ομάδες:

γυναίκες πριν την εμμηνόπαυση,
γυναίκες μετά την εμμηνόπαυση που έκαναν ορμονοθεραπεία,
γυναίκες μετά την εμμηνόπαυση χωρίς ορμονοθεραπεία.

Σύμφωνα με τα δεδομένα, οι γυναίκες που δεν είχαν λάβει ορμονοθεραπεία παρουσίασαν πιο αργούς χρόνους αντίδρασης, σε σχέση τόσο με τις προεμμηνοπαυσιακές γυναίκες όσο και με εκείνες που ακολουθούσαν θεραπεία. Οι διαφορές αυτές εντάσσονται στο πλαίσιο της φυσικής γήρανσης, ωστόσο η εμμηνόπαυση φαίνεται να επιταχύνει τη διαδικασία, ενώ η ορμονοθεραπεία ενδέχεται να τη μετριάζει σε μικρό βαθμό.

Αντίθετα, δεν καταγράφηκαν ουσιαστικές διαφορές στις δοκιμασίες μνήμης μεταξύ των ομάδων. Ωστόσο, οι γυναίκες μετά την εμμηνόπαυση δήλωσαν συχνότερα αϋπνία, κακή ποιότητα ύπνου και έντονη κόπωση.

Επιπλέον, όσες λάμβαναν ορμονοθεραπεία ανέφεραν μεγαλύτερα επίπεδα κόπωσης και επιβαρυμένη ψυχική υγεία. Παρ’ όλα αυτά, η ανάλυση έδειξε ότι τα συγκεκριμένα προβλήματα υπήρχαν ήδη πριν από την έναρξη της θεραπείας, γεγονός που παίζει καθοριστικό ρόλο στην ερμηνεία των ευρημάτων.

Γιατί η περίοδος της εμμηνόπαυσης χρειάζεται προσοχή

Η εμμηνόπαυση εμφανίζεται συνήθως στις ηλικίες 40 έως 50 ετών, όταν μειώνονται τα επίπεδα των ορμονών και διακόπτεται η έμμηνος ρύση. Πρόκειται για μια μεταβατική περίοδο που μπορεί να επηρεάσει όχι μόνο το σώμα, αλλά και τη μακροπρόθεσμη υγεία του εγκεφάλου.

Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι, ανεξάρτητα από τη χρήση ορμονοθεραπείας, ένας υγιεινός τρόπος ζωής – με τακτική άσκηση, σωματική δραστηριότητα, ισορροπημένη διατροφή και φροντίδα της ψυχικής υγείας – μπορεί να συμβάλει στη μείωση των επιπτώσεων και στη διατήρηση της γνωστικής λειτουργίας.

Περισσότερα: