Φόρος κληρονομιάς: Πώς «κλειδώνουν» χιλιάδες ευρώ αν χάσεις την προθεσμία

Στον φόρο κληρονομιάς, το κρίσιμο ζήτημα δεν είναι πάντοτε το ύψος της επιβάρυνσης, αλλά ο χρόνος αντίδρασης. Αν χαθεί η προθεσμία που προβλέπει η φορολογική νομοθεσία, ο φόρος οριστικοποιείται, ακόμη και αν έχει υπολογιστεί λανθασμένα. Η φορολογική διοίκηση δεν εξετάζει αν ο καταλογισμός είναι σωστός ή άδικος, αλλά αποκλειστικά αν η προσφυγή υποβλήθηκε εμπρόθεσμα.

Αυτό αναδεικνύεται σε πρόσφατη υπόθεση που εξετάστηκε από τη Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών της ΑΑΔΕ. Κληρονόμος από τη Θράκη υπέβαλε δήλωση φόρου κληρονομιάς για ακίνητη περιουσία που απέκτησε μετά τον θάνατο συγγενικού του προσώπου τον Δεκέμβριο του 2024. Με βάση τη δήλωση, η εφορία εξέδωσε πράξη διοικητικού προσδιορισμού φόρου ύψους 5.617,19 ευρώ.

Ο φορολογούμενος αμφισβήτησε τον καταλογισμό, υποστηρίζοντας ότι ισόγειο κτίσμα επιφάνειας 69,92 τ.μ. φορολογήθηκε ως επαγγελματικός χώρος, ενώ –όπως ανέφερε– πρόκειται για γεωργικό κτίσμα, με σαφώς χαμηλότερη φορολογητέα αξία. Ωστόσο, το ζήτημα της ουσίας δεν εξετάστηκε ποτέ.

Ο λόγος ήταν καθαρά τυπικός. Η πράξη της εφορίας αναρτήθηκε στο myAADE στις 18 Ιουνίου 2025 και, σύμφωνα με τον νόμο, θεωρήθηκε ότι κοινοποιήθηκε δέκα ημέρες αργότερα, στις 29 Ιουνίου. Από την ημερομηνία αυτή ξεκίνησε η προθεσμία των 30 ημερών για την υποβολή ενδικοφανούς προσφυγής, η οποία έληξε στις 29 Ιουλίου 2025. Η προσφυγή κατατέθηκε στα μέσα Σεπτεμβρίου και απορρίφθηκε ως απαράδεκτη, χωρίς καμία εξέταση της ουσίας.

Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι από τη στιγμή που ο φόρος αναρτάται στο myAADE ενεργοποιείται ένα «σιωπηλό χρονόμετρο». Αν δεν υπάρξει εμπρόθεσμη αντίδραση εντός 30 ημερών, ο φόρος καθίσταται οριστικός και καταβάλλεται κανονικά, ακόμη κι αν βασίζεται σε εσφαλμένο χαρακτηρισμό ή λανθασμένη αποτίμηση ακινήτου.

Ο φόρος κληρονομιάς καταβάλλεται συνήθως σε 12 ίσες διμηνιαίες δόσεις, με ελάχιστο ποσό τα 500 ευρώ ανά δόση, πλην της τελευταίας. Παρέχεται, επίσης, έκπτωση 5% σε περίπτωση εφάπαξ εξόφλησης εντός της προθεσμίας της πρώτης δόσης.

Την ίδια στιγμή, η νομοθεσία προβλέπει σημαντικές απαλλαγές, οι οποίες συχνά χάνονται λόγω άγνοιας ή καθυστερήσεων. Μεταξύ άλλων, δεν επιβάλλεται φόρος για περιουσία έως 400.000 ευρώ ανά δικαιούχο όταν κληρονόμοι είναι ο σύζυγος, το μέρος συμφώνου συμβίωσης ή τα ανήλικα τέκνα, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Απαλλαγές προβλέπονται επίσης για κοινούς τραπεζικούς λογαριασμούς που περιέρχονται αυτοδικαίως στους επιζώντες συνδικαιούχους, για απόκτηση πρώτης κατοικίας αιτία θανάτου, καθώς και για κινητή περιουσία στην αλλοδαπή Ελλήνων που ήταν εγκατεστημένοι εκεί για τουλάχιστον δέκα συνεχόμενα έτη.

Περισσότερα:

Καύσιμα: Προς νέα άνοδο οι τιμές – Τι δείχνουν οι διεθνείς εξελίξεις

Τέλος στις αυθαιρεσίες των εργοδοτών – Τι αλλάζει

Κλήρωση Λαϊκού Λαχείου σήμερα 3/6: Ο αριθμός που κερδίζει τα 2 εκατ. ευρώ