Φόροι κληρονομιάς: Προσέξτε αυτές τις παγίδες

Από τα δικαιολογητικά που πρέπει να συγκεντρωθούν μέχρι τα αφορολόγητα όρια και τις προθεσμίες πληρωμής, υπάρχουν αρκετά σημεία που μπορούν να οδηγήσουν σε επιπλέον επιβαρύνσεις ή καθυστερήσεις.

Η ηλεκτρονική πλατφόρμα myPROPERTY της ΑΑΔΕ έχει απλοποιήσει σημαντικό μέρος της διαδικασίας, ωστόσο οι κληρονόμοι καλούνται να γνωρίζουν τις λεπτομέρειες πριν προχωρήσουν στην υποβολή της δήλωσης φόρου κληρονομιάς.

1. Τα δικαιολογητικά που δεν πρέπει να λείπουν

Η διαδικασία ξεκινά με τη συγκέντρωση των απαιτούμενων εγγράφων. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η ληξιαρχική πράξη θανάτου, πιστοποιητικά συγγένειας, έγγραφα σχετικά με τυχόν διαθήκη, πιστοποιητικά μη αποποίησης της κληρονομιάς, καθώς και αποδεικτικά τυχόν χρεών που βαρύνουν την κληρονομιαία περιουσία.

Η έλλειψη κάποιου από τα απαραίτητα δικαιολογητικά μπορεί να προκαλέσει καθυστερήσεις στην ολοκλήρωση της διαδικασίας.

2. Ποιος υποβάλλει τη δήλωση

Στις περισσότερες περιπτώσεις η δήλωση φόρου κληρονομιάς υποβάλλεται ηλεκτρονικά μέσω του myPROPERTY.

Όταν υπάρχει συμβολαιογραφική πράξη αποδοχής κληρονομιάς για ακίνητο, η δήλωση συμπληρώνεται από τον συμβολαιογράφο και υποβάλλεται από τον υπόχρεο. Αν δεν συντάσσεται συμβολαιογραφική πράξη, η διαδικασία γίνεται από τον ίδιο τον κληρονόμο ή τον νόμιμο εκπρόσωπό του μέσω της αρμόδιας φορολογικής υπηρεσίας.

3. Η παγίδα με τα κινητά περιουσιακά στοιχεία

Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται όταν η κληρονομιά περιλαμβάνει μόνο κινητή περιουσία ή συνδυασμό κινητών και ακινήτων.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, εφόσον δεν διασφαλίζεται η πληρωμή του φόρου σε δόσεις, η φορολογική νομοθεσία προβλέπει εφάπαξ εξόφληση του ποσού μέσα σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα από τη βεβαίωσή του.

4. Η απαλλαγή για πρώτη κατοικία δεν δίνεται σε όλους

Αρκετοί κληρονόμοι θεωρούν ότι η φοροαπαλλαγή για πρώτη κατοικία είναι αυτόματη. Στην πράξη όμως ισχύουν συγκεκριμένες προϋποθέσεις.

Ο δικαιούχος, ο ή η σύζυγος και τα ανήλικα τέκνα δεν πρέπει να διαθέτουν άλλο ακίνητο ή δικαίωμα που να καλύπτει τις στεγαστικές ανάγκες της οικογένειας. Παράλληλα εξετάζονται και συγκεκριμένα όρια τετραγωνικών μέτρων ανάλογα με τη σύνθεση της οικογένειας.

Για την κύρια κατοικία προβλέπονται σημαντικά αφορολόγητα όρια, τα οποία αυξάνονται για έγγαμους και οικογένειες με παιδιά.

5. Τα αφορολόγητα εξαρτώνται από τη συγγένεια

Ο φόρος κληρονομιάς υπολογίζεται με διαφορετική κλίμακα ανάλογα με τον βαθμό συγγένειας μεταξύ κληρονομούμενου και κληρονόμου.

Οι σύζυγοι, τα παιδιά, τα εγγόνια και οι γονείς απολαμβάνουν τα υψηλότερα αφορολόγητα όρια. Αντίθετα, όσο απομακρύνεται ο βαθμός συγγένειας, τόσο αυξάνονται οι φορολογικοί συντελεστές και περιορίζονται τα περιθώρια φορολογικής ελάφρυνσης.

6. Πότε συμφέρει η εφάπαξ πληρωμή

Ο φόρος κληρονομιάς εξοφλείται κανονικά σε διμηνιαίες δόσεις. Ωστόσο, όσοι έχουν τη δυνατότητα να πληρώσουν ολόκληρο το ποσό μέσα στην προθεσμία της πρώτης δόσης δικαιούνται έκπτωση 5%.

Αν ο συνολικός φόρος είναι μικρότερος από 500 ευρώ, καταβάλλεται εφάπαξ χωρίς έκπτωση. Ειδικοί κανόνες ισχύουν επίσης για ανήλικους κληρονόμους και για εκπρόθεσμες τροποποιητικές δηλώσεις.

Τι πρέπει να θυμάστε

Οι μεγαλύτερες δυσκολίες στις κληρονομιές συνήθως δεν προκύπτουν από τον ίδιο τον φόρο αλλά από παραλείψεις στη διαδικασία, όπως αναφέρει ο “Ελεύθερος Τύπος“.

Η έγκαιρη συγκέντρωση των δικαιολογητικών, ο σωστός έλεγχος των προϋποθέσεων για απαλλαγή πρώτης κατοικίας και η προσεκτική εξέταση του τρόπου εξόφλησης μπορούν να γλιτώσουν τους κληρονόμους από πρόσθετες επιβαρύνσεις και χρονοβόρες διορθώσεις.

Πηγή φωτογραφίας: ΤΑΤΙΑΝΑ ΜΠΟΛΑΡΗ/EUROKINISSI