Εξωδικαστικός μηχανισμός: Πώς σώζεται η πρώτη κατοικία από 21 Σεπτεμβρίου – Ποια ακίνητα βγαίνουν «στο σφυρί»
Νέα δεδομένα στη ρύθμιση οφειλών φέρνει από τις 21 Σεπτεμβρίου 2026 ο εξωδικαστικός μηχανισμός. Η σημαντικότερη αλλαγή αφορά τους οφειλέτες που θέλουν να διασώσουν την κύρια κατοικία τους, αλλά διαθέτουν και άλλα περιουσιακά στοιχεία.
Το νέο εργαλείο επιτρέπει στον ενδιαφερόμενο να διαχωρίσει το σπίτι στο οποίο κατοικεί από την υπόλοιπη περιουσία του. Έτσι, θα μπορεί να ζητήσει πρόταση ρύθμισης με βασικό στόχο την προστασία της κύριας κατοικίας, αποδεχόμενος όμως τη ρευστοποίηση άλλων περιουσιακών στοιχείων.
Η πλατφόρμα αναμένεται να ενεργοποιήσει τη νέα δυνατότητα στις 21 Σεπτεμβρίου, όπως έχει ανακοινώσει επίσημα το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών.
Τι αλλάζει στον υπολογισμό της ρύθμισης
Μέχρι σήμερα, ο αλγόριθμος του εξωδικαστικού μηχανισμού συνυπολόγιζε το σύνολο της περιουσίας του οφειλέτη. Ως αποτέλεσμα, η αξία πρόσθετων ακινήτων μπορούσε να περιορίσει το «κούρεμα» του χρέους και να οδηγήσει σε υψηλότερη μηνιαία δόση.
Από τις 21 Σεπτεμβρίου, ο οφειλέτης θα έχει μία επιπλέον επιλογή: να ζητήσει τη διάσωση αποκλειστικά της κύριας κατοικίας του και να αφήσει εκτός προστασίας τα υπόλοιπα περιουσιακά στοιχεία.
Σε αυτή την περίπτωση, η πρόταση ρύθμισης θα διαμορφώνεται με βάση την αξία της κύριας κατοικίας, το συνολικό ύψος των οφειλών και την οικονομική δυνατότητα του αιτούντος. Συνεπώς, ο νέος υπολογισμός μπορεί να οδηγήσει σε μεγαλύτερη διαγραφή χρέους και χαμηλότερη δόση.
Ωστόσο, το «κούρεμα» δεν χορηγείται αυτόματα ούτε έχει το ίδιο ύψος για όλους. Ο αλγόριθμος εξετάζει ξεχωριστά τα οικονομικά και περιουσιακά δεδομένα κάθε οφειλέτη.
Πώς μπορεί να σωθεί η πρώτη κατοικία
Έχετε κύρια κατοικία, αλλά ταυτόχρονα διαθέτετε ένα δεύτερο σπίτι, ένα οικόπεδο ή άλλο ακίνητο; Η νέα διαδικασία ενδέχεται να σας αφορά άμεσα.
Ο ενδιαφερόμενος θα μπορεί να επιλέξει:
- τη ρύθμιση των οφειλών με επίκεντρο την κύρια κατοικία,
- την αποδοχή της πρότασης που θα δημιουργήσει η πλατφόρμα,
- τη ρευστοποίηση των υπόλοιπων περιουσιακών στοιχείων,
- τη συνεπή καταβολή της νέας μηνιαίας δόσης.
Επομένως, η διάσωση της πρώτης κατοικίας θα συνδέεται με ένα συνολικό σχέδιο διευθέτησης των χρεών. Το ίδιο το υπουργείο έχει διευκρινίσει ότι το νέο πλαίσιο περιλαμβάνει τη ρευστοποίηση της υπόλοιπης περιουσίας, ώστε ο οφειλέτης να μπορέσει να κρατήσει το σπίτι στο οποίο κατοικεί.
Τι θα συμβαίνει με τα υπόλοιπα ακίνητα
Η νέα ρύθμιση δεν προστατεύει ολόκληρη την ακίνητη περιουσία. Αντιθέτως, όποιος επιλέξει τη συγκεκριμένη διαδικασία θα πρέπει να αποδεχθεί ότι τα υπόλοιπα περιουσιακά στοιχεία μπορούν να οδηγηθούν σε εκποίηση.
Τα έσοδα από τη ρευστοποίηση θα κατευθύνονται στην αποπληρωμή μέρους των χρεών. Στη συνέχεια, ο οφειλέτης θα εξυπηρετεί τη ρύθμιση που αφορά την κύρια κατοικία του, σύμφωνα με τους όρους της σύμβασης αναδιάρθρωσης.
Η επιλογή, πάντως, παραμένει προαιρετική. Ο οφειλέτης θα εξετάζει την πρόταση της πλατφόρμας και θα αποφασίζει αν τον συμφέρει να την αποδεχθεί.
Δεν θεσπίζεται αυτόματη προστασία
Η αλλαγή δεν επαναφέρει μια γενική και χωρίς προϋποθέσεις προστασία της πρώτης κατοικίας. Για να ενεργοποιηθεί η σχετική «ασπίδα», ο ενδιαφερόμενος πρέπει:
- Να υποβάλει αίτηση στον εξωδικαστικό μηχανισμό.
- Να δηλώσει πλήρως τα οικονομικά και περιουσιακά στοιχεία του.
- Να λάβει και να αποδεχθεί την πρόταση ρύθμισης.
- Να υπογράψει τη σύμβαση αναδιάρθρωσης.
- Να πληρώνει κανονικά τις συμφωνημένες δόσεις.
Αν ο οφειλέτης δεν τηρήσει τη ρύθμιση, μπορεί να χάσει την προστασία που εξασφάλισε. Για αυτό απαιτείται προσεκτικός έλεγχος της προτεινόμενης δόσης πριν από την τελική αποδοχή.
Ποιους αφορά κυρίως η νέα δυνατότητα
Το νέο μοντέλο απευθύνεται κυρίως σε φυσικά πρόσωπα που:
- έχουν οφειλές προς τράπεζες ή εταιρείες διαχείρισης δανείων,
- διαθέτουν κύρια κατοικία και πρόσθετη περιουσία,
- αδυνατούν να εξυπηρετήσουν τη σημερινή πρόταση ρύθμισης,
- επιθυμούν να διατηρήσουν το σπίτι τους,
- αποδέχονται την εκποίηση άλλων περιουσιακών στοιχείων.
Παράλληλα, από τον Ιούλιο του 2026 το ελάχιστο ύψος των οφειλών για την ένταξη στον εξωδικαστικό μειώθηκε από τις 10.000 στις 5.000 ευρώ. Επομένως, περισσότεροι οφειλέτες μπορούν πλέον να εξετάσουν τη δυνατότητα υποβολής αίτησης.
Τι πρέπει να ελέγξουν οι οφειλέτες
Πριν ξεκινήσετε τη διαδικασία, απαντήστε στα παρακάτω ερωτήματα:
- Ποιο ακίνητο έχει δηλωθεί ως κύρια κατοικία;
- Ποια είναι η εμπορική και η φορολογητέα αξία του;
- Υπάρχουν άλλα ακίνητα που μπορούν να εκποιηθούν;
- Ποιο είναι το συνολικό ύψος των οφειλών;
- Μπορείτε να εξυπηρετείτε σταθερά τη νέα δόση;
- Σας συμφέρει οικονομικά η ρευστοποίηση της υπόλοιπης περιουσίας;
Η απάντηση δεν είναι ίδια για όλους. Για αυτό, πριν από την αποδοχή οποιασδήποτε πρότασης, ο οφειλέτης πρέπει να εξετάσει τους όρους μαζί με δικηγόρο ή οικονομικό σύμβουλο.
Αντίστροφη μέτρηση για τις 21 Σεπτεμβρίου
Η νέα δυνατότητα έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία αυξάνεται η χρήση του εξωδικαστικού μηχανισμού. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του υπουργείου, μέχρι τον Ιούνιο του 2026 είχαν ολοκληρωθεί περισσότερες από 64.400 ρυθμίσεις, οι οποίες αντιστοιχούσαν σε αρχικές οφειλές ύψους περίπου 19,67 δισ. ευρώ.
Από τις 21 Σεπτεμβρίου, ο μηχανισμός αποκτά ακόμη ένα εργαλείο. Προσφέρει στους οφειλέτες τη δυνατότητα να επιλέξουν τη διάσωση της κύριας κατοικίας, αλλά ταυτόχρονα τους καλεί να λάβουν μια κρίσιμη απόφαση για την υπόλοιπη περιουσία τους.
- 12 λεπτά πριν Ανακαίνιση Κατοικίας: Μέχρι 31 Αυγούστου η έκδοση της Βεβαίωσης Επιλεξιμότητας – Πότε ανοίγουν οι αιτήσεις
- 42 λεπτά πριν Εξωδικαστικός μηχανισμός: Πώς σώζεται η πρώτη κατοικία από 21 Σεπτεμβρίου – Ποια ακίνητα βγαίνουν «στο σφυρί»
- 1 ώρα πριν Εφορία: Προθεσμία έως 31 Δεκεμβρίου – Ποιοι πρέπει να υποβάλουν τροποποιητική δήλωση
