Εργαζόμενοι: Πότε δικαιούνται αποζημίωση χωρίς ανώτατο όριο – Τι αλλάζει στους μισθούς

Τη δυνατότητα να διεκδικήσουν πλήρη αποζημίωση, χωρίς προκαθορισμένο ανώτατο ποσό, προβλέπει το νέο πλαίσιο μισθολογικής διαφάνειας για εργαζομένους που έχουν υποστεί διακρίσεις στις αποδοχές τους λόγω φύλου. Η προστασία δεν περιορίζεται στη διαφορά του μισθού, αλλά μπορεί να καλύπτει και άλλες οικονομικές απώλειες, καθώς και την ηθική βλάβη.

Σημαντικές αλλαγές στα δικαιώματα των εργαζομένων φέρνει το νέο καθεστώς μισθολογικής διαφάνειας, με επίκεντρο την αρχή της ίσης αμοιβής για ίδια εργασία ή εργασία ίσης αξίας.

Μία από τις σημαντικότερες προβλέψεις αφορά την αποζημίωση που μπορεί να διεκδικήσει ένας εργαζόμενος εφόσον αποδειχθεί ότι υπέστη μισθολογική διάκριση λόγω φύλου.

Το γεγονός ότι δεν προβλέπεται ανώτατο όριο δεν σημαίνει ότι κάθε εργαζόμενος δικαιούται αυτομάτως ένα μεγάλο χρηματικό ποσό. Η αποζημίωση εξαρτάται από τη ζημία που έχει υποστεί και τις περιστάσεις της συγκεκριμένης υπόθεσης.

Πότε ένας εργαζόμενος μπορεί να ζητήσει αποζημίωση

Δικαίωμα αποζημίωσης προκύπτει όταν διαπιστώνεται παραβίαση της αρχής της ίσης αμοιβής και ο εργαζόμενος έχει υποστεί ζημία εξαιτίας της.

Για παράδειγμα, εάν μια εργαζόμενη αμείβεται λιγότερο από έναν άνδρα συνάδελφό της για ίδια εργασία ή εργασία ίσης αξίας, χωρίς η διαφορά να δικαιολογείται από αντικειμενικά κριτήρια, μπορεί να τίθεται ζήτημα μισθολογικής διάκρισης.

Ωστόσο, η ύπαρξη διαφορετικών αποδοχών δεν αποτελεί από μόνη της απόδειξη παράβασης.

Οι εργοδότες μπορούν να λαμβάνουν υπόψη παράγοντες όπως η προϋπηρεσία, οι δεξιότητες, η ευθύνη και οι συνθήκες εργασίας, εφόσον εφαρμόζονται αντικειμενικά και χωρίς διακρίσεις λόγω φύλου.

Τι μπορεί να περιλαμβάνει η αποζημίωση

Η πλήρης αποκατάσταση της ζημίας μπορεί να καλύπτει περισσότερα από τις διαφορές των μηνιαίων αποδοχών.

Συγκεκριμένα, ανάλογα με την περίπτωση, μπορεί να περιλαμβάνει:

• Μισθολογικές διαφορές: Χρήματα που ο εργαζόμενος θα είχε εισπράξει εάν δεν είχε υποστεί τη διάκριση.

• Διαφυγόντα εισοδήματα: Οικονομικά οφέλη που έχασε εξαιτίας της άνισης μεταχείρισης.

• Πρόσθετες παροχές: Επιδόματα, μπόνους ή άλλες αποδοχές που επηρεάστηκαν.

• Ηθική βλάβη: Χρηματική ικανοποίηση για τη μη περιουσιακή ζημία που συνδέεται με τη διάκριση.

Η απουσία προκαθορισμένου πλαφόν επιτρέπει την εξέταση του συνόλου της αποδεδειγμένης ζημίας, χωρίς να εγγυάται συγκεκριμένο ύψος αποζημίωσης.

Πώς μπορεί να διαπιστωθεί μια μισθολογική διάκριση

Καθοριστικό ρόλο αποκτά το δικαίωμα των εργαζομένων να ζητούν πληροφορίες για τα επίπεδα αποδοχών στην επιχείρηση.

Σύμφωνα με το πλαίσιο που περιγράφεται, ο εργαζόμενος μπορεί να ζητήσει γραπτώς στοιχεία για την ατομική αμοιβή του και για τις μέσες αποδοχές ανδρών και γυναικών στην αντίστοιχη κατηγορία εργαζομένων.

Ο εργοδότης υποχρεούται να απαντήσει εντός δύο μηνών.

Η ενημέρωση δεν συνεπάγεται πρόσβαση στον προσωπικό μισθό κάθε συναδέλφου, αλλά σε συγκρίσιμα, συγκεντρωτικά στοιχεία.

Τα δεδομένα αυτά μπορούν να βοηθήσουν έναν εργαζόμενο να εντοπίσει πιθανές αποκλίσεις και να εξετάσει εάν υπάρχει λόγος περαιτέρω διερεύνησης.

Πότε ο εργοδότης καλείται να αποδείξει ότι δεν υπήρξε διάκριση

Μία ακόμη σημαντική πρόβλεψη αφορά το βάρος απόδειξης.

Σε περιπτώσεις κατά τις οποίες ο εργοδότης δεν τηρεί τις υποχρεώσεις μισθολογικής διαφάνειας, μπορεί, υπό τις νόμιμες προϋποθέσεις, να κληθεί ο ίδιος να αποδείξει ότι δεν υπήρξε παραβίαση της αρχής της ίσης αμοιβής.

Η ρύθμιση αυτή ενισχύει τη θέση του εργαζομένου, καθώς η τεκμηρίωση των διαφορών στις αποδοχές βρίσκεται σε μεγάλο βαθμό στη διάθεση της επιχείρησης.

Τι γίνεται εάν ο εργαζόμενος υποβάλει καταγγελία

Σε περίπτωση εργατικής διαφοράς, η Επιθεώρηση Εργασίας μπορεί να ζητήσει από τον εργοδότη στοιχεία και εξηγήσεις, με συμμετοχή του Συνηγόρου του Πολίτη.

Εφόσον διαπιστωθεί μισθολογική διάκριση, ο εργοδότης καλείται να λάβει διορθωτικά μέτρα μέσα στις προβλεπόμενες προθεσμίες.

Η μη συμμόρφωση μπορεί να οδηγήσει σε διοικητικές κυρώσεις και επαναλαμβανόμενα πρόστιμα.

Παράλληλα, απαγορεύεται η απόλυση ή άλλη δυσμενής μεταχείριση εργαζομένου επειδή ζήτησε πληροφορίες για τις αποδοχές, υπέβαλε καταγγελία ή διεκδίκησε ίση αμοιβή.

Τι πρέπει να γνωρίζουν οι εργαζόμενοι

Το βασικό στοιχείο του νέου πλαισίου είναι ότι η μισθολογική διάκριση δεν αντιμετωπίζεται μόνο ως παράβαση που μπορεί να επιφέρει κυρώσεις στην επιχείρηση.

Μπορεί επίσης να δημιουργήσει αξίωση του εργαζομένου για πλήρη οικονομική αποκατάσταση.

Έτσι, η δυνατότητα διεκδίκησης αποζημίωσης χωρίς προκαθορισμένο ανώτατο όριο αποκτά ιδιαίτερη σημασία για όσους μπορούν να τεκμηριώσουν ότι αμείβονταν δυσμενέστερα λόγω φύλου.

Ωστόσο, για τη θεμελίωση της σχετικής αξίωσης απαιτείται αξιολόγηση των πραγματικών περιστατικών και της εφαρμοστέας νομοθεσίας.

Μαρία Τριγώνη

Η Μαρία Τριγώνη σπούδασε Δημοσιογραφία. Έχει εργαστεί σε ειδησεογραφικές ιστοσελίδες Radar.gr, ενώ έχει αρθρογραφήσει σε πολιτιστικά και ταξιδιωτικά sites ExploringGreece.tv, Artviews.gr. Στο workenter.gr ασχολείται με το ελεύθερο ρεπορτάζ, ενώ καλύπτει και τη θεματολογία της κοινωνικής πολιτικής.

Όλα τα άρθρα

Περισσότερα:

Προϋπολογισμός 2027: Φόροι που «καίνε» και υψηλό ρίσκο

Ακίνητα: Ποιοι κινδυνεύουν με πρόστιμο 10.000 ευρώ και σφράγιση διαμερίσματος

Θέρμανση με κλιματιστικό: Πότε καίει περισσότερο ρεύμα χωρίς να το καταλαβαίνεις

Νέοι κανόνες στα καταναλωτικά δάνεια: Πλαφόν στο κόστος και φόβοι για 300.000 δανειολήπτες