Έρχεται βαρύς χειμώνας; Τι δείχνουν τα μοντέλα για την Ελλάδα

Ένας θερμότερος από τα κανονικά επίπεδα χειμώνας δεν αποκλείει την εκδήλωση ισχυρών ψυχρών εισβολών. Ακόμη και σε μια εποχή με θετική μέση θερμοκρασιακή απόκλιση, λίγες ημέρες έντονης κακοκαιρίας μπορούν να φέρουν πολύ χαμηλές θερμοκρασίες, χιονοπτώσεις και σημαντικά προβλήματα.

Τι δείχνουν τα εποχικά μοντέλα για την Ελλάδα

Οι εποχικές προβλέψεις του ECMWF, με εκκίνηση στις αρχές Σεπτεμβρίου, δείχνουν προς το παρόν αυξημένη πιθανότητα για θερμοκρασίες πάνω από τα κανονικά επίπεδα στην Ελλάδα κατά τον Δεκέμβριο του 2026, τον Ιανουάριο και τον Φεβρουάριο του 2027.

Σε αρκετές περιοχές της χώρας οι αποκλίσεις εμφανίζονται κοντά ή και πάνω από τον έναν βαθμό, ανάλογα με τον μήνα. Αυτό, όμως, αφορά τη μέση εικόνα μιας ολόκληρης περιόδου και όχι τον καιρό μιας συγκεκριμένης ημέρας ή εβδομάδας.

Με απλά λόγια, ένας μήνας μπορεί να ολοκληρωθεί θερμότερος από τον μέσο όρο και ταυτόχρονα να έχει προηγηθεί ένα ιδιαίτερα ισχυρό κύμα ψύχους.

Για τις βροχοπτώσεις η εικόνα είναι λιγότερο ξεκάθαρη. Σε ορισμένες περιοχές της κεντρικής και νότιας ηπειρωτικής χώρας εμφανίζονται ενδείξεις για μικρότερες ποσότητες υετού, ενώ σε άλλες περιοχές, όπως το βορειοδυτικό τμήμα της χώρας και τμήματα του ανατολικού Αιγαίου, διακρίνονται κατά περιόδους θετικές αποκλίσεις.

Οι ενδείξεις αυτές μεταβάλλονται από μήνα σε μήνα και δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την πρόβλεψη συγκεκριμένης κακοκαιρίας.

Άλλωστε, λιγότερη βροχή στον μέσο όρο ενός μήνα δεν αποκλείει ένα σύντομο αλλά ιδιαίτερα έντονο επεισόδιο. Αντίστοιχα, περισσότερος υετός δεν σημαίνει απαραίτητα περισσότερα χιόνια, καθώς απαιτούνται και οι κατάλληλες θερμοκρασίες.

Μπορούν τα μοντέλα να προβλέψουν έναν χιονιά από τώρα;

Όχι. Τα εποχικά μοντέλα έχουν διαφορετικό ρόλο από τις καθημερινές προγνώσεις καιρού.

Το εποχικό σύστημα του ECMWF εξετάζει δεκάδες διαφορετικά πιθανά σενάρια και επιχειρεί να αποτυπώσει τη γενική τάση των επόμενων μηνών. Δεν μπορεί να προσδιορίσει από τον Σεπτέμβριο πότε θα έρθει μια ψυχρή εισβολή, πόσο θα διαρκέσει ή ποιες περιοχές θα δεχθούν χιονοπτώσεις.

Για να διαμορφωθεί ένα σοβαρό επεισόδιο χειμωνιάτικου καιρού στην Ελλάδα, καθοριστικό ρόλο παίζουν η θέση των αντικυκλώνων στην Ευρώπη, η πορεία των βαρομετρικών χαμηλών, η κίνηση των ψυχρών αερίων μαζών και η κυκλοφορία στον Βόρειο Ατλαντικό και την ανατολική Μεσόγειο.

Ακόμη και μια σημαντική διαταραχή της πολικής δίνης δεν σημαίνει αυτόματα ότι το ψύχος θα κατευθυνθεί προς την Ελλάδα.

Τι σημαίνει το El Niño για τον ελληνικό χειμώνα

Στο παγκόσμιο σκηνικό, σημαντικός παράγοντας για τον χειμώνα 2026–2027 είναι η εξέλιξη του El Niño στον τροπικό Ειρηνικό.

Η παρουσία ενός ισχυρού El Niño μπορεί να επηρεάσει τη γενικότερη ατμοσφαιρική κυκλοφορία σε μεγάλη κλίμακα. Ωστόσο, η επίδρασή του στον καιρό της Ελλάδας δεν είναι άμεση ούτε μπορεί να μεταφραστεί σε μια απλή πρόβλεψη του τύπου «θα έχουμε περισσότερο κρύο» ή «θα έχουμε περισσότερο χιόνι».

Ο καιρός στην Ελλάδα εξαρτάται από τον ακριβή σχηματισμό των συστημάτων πάνω από την Ευρώπη και τη Μεσόγειο, κάτι που δεν μπορεί να προβλεφθεί με ακρίβεια πολλούς μήνες νωρίτερα.

Θα χιονίσει στην Αττική;

Από τον Σεπτέμβριο δεν μπορεί να υπάρξει αξιόπιστη απάντηση για το αν θα σημειωθεί χιονόπτωση ή χιονόστρωση στο Λεκανοπέδιο κατά τον χειμώνα.

Για έναν σημαντικό χιονιά στην Αττική χρειάζεται να συνδυαστούν αρκετοί παράγοντες: πολύ ψυχρές αέριες μάζες, κατάλληλες θερμοκρασίες σε διαφορετικά ύψη της ατμόσφαιρας, αρκετή υγρασία και έντονα φαινόμενα.

Το Αιγαίο μπορεί σε ορισμένες περιπτώσεις να τροφοδοτήσει τις ψυχρές αέριες μάζες με υγρασία και να ενισχύσει τις χιονοπτώσεις στην ανατολική Στερεά και την Αττική. Πρόκειται για μηχανισμό που έχει λειτουργήσει σε αρκετές ιστορικές χιονοκαιρίες της Αθήνας.

Ωστόσο, κάθε επεισόδιο είναι διαφορετικό.

Η Πάρνηθα, η Πεντέλη και γενικότερα τα βόρεια και υψηλότερα τμήματα της Αττικής μπορούν να δεχθούν χιονόπτωση ακόμη και όταν στο κέντρο της Αθήνας ή στα νότια προάστια πέφτει βροχή.

Για να υπάρξει χιονόστρωση σε χαμηλά υψόμετρα απαιτείται πολύ πιο συγκεκριμένος συνδυασμός θερμοκρασίας, έντασης των φαινομένων και ανέμου. Μερικές φορές ακόμη και μια μικρή διαφορά ενός ή δύο βαθμών μπορεί να καθορίσει αν θα πέσει χιόνι, χιονόνερο ή βροχή.

Πότε θα έχουμε πιο καθαρή εικόνα

Οι εποχικές προβλέψεις θα συνεχίσουν να ανανεώνονται τους επόμενους μήνες και θα βοηθήσουν περισσότερο στη διαμόρφωση της γενικής τάσης του χειμώνα.

Πολύ μεγαλύτερη αξία για ένα πιθανό ψυχρό επεισόδιο θα έχουν τα υποεποχικά μοντέλα όταν αυτό πλησιάσει χρονικά, ενώ η πραγματικά αξιόπιστη εκτίμηση για μια συγκεκριμένη κακοκαιρία θα μπορεί να γίνει λίγες ημέρες πριν από την εκδήλωσή της.

Επομένως, από τώρα δεν μπορεί να προβλεφθεί αν η Αθήνα θα δει χιόνι τον Δεκέμβριο, τον Ιανουάριο ή τον Φεβρουάριο ούτε αν θα υπάρξουν «λευκά Χριστούγεννα».

Το βασικό μήνυμα των σημερινών στοιχείων είναι διαφορετικό: τα εποχικά μοντέλα ευνοούν προς το παρόν έναν σχετικά θερμό χειμώνα στην Ελλάδα, αλλά αυτό δεν αποκλείει καθόλου την εμφάνιση μιας ή περισσότερων ισχυρών ψυχρών εισβολών.

Περισσότερα:

Καιρός σήμερα (9/9): Πού θα βρέξει – Έως 33 βαθμούς η θερμοκρασία

Καιρός σήμερα 08/09: Επιμένει το καλοκαίρι με 34°C – Πού χαλάει πρόσκαιρα το σκηνικό

Καλοκαίρι μέχρι νεωτέρας: Πότε αλλάζει ο καιρός και πού θα βρέξει

Καιρός σήμερα 07/09: Αλλάζει το σκηνικό με πτώση της θερμοκρασίας – Πού θα «χτυπήσουν» άνεμοι έως 7 μποφόρ