Επίδομα αδείας: Τι αλλάζει με ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ και πότε παρεμβαίνει η Επιθεώρηση Εργασίας

Με τον Ιούνιο να βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη, χιλιάδες εργαζόμενοι οργανώνουν τις καλοκαιρινές τους διακοπές και, μαζί με αυτές, περιμένουν το επίδομα αδείας. Το συγκεκριμένο δικαίωμα συνδέεται άμεσα με την κανονική άδεια και αφορά όλους τους μισθωτούς του ιδιωτικού τομέα.

Ωστόσο, το ενδιαφέρον φέτος δεν περιορίζεται μόνο στο πότε θα καταβληθούν τα χρήματα. Στο επίκεντρο μπαίνει και ο ρόλος της Επιθεώρησης Εργασίας, καθώς η υπηρεσία παραμένει ο βασικός μηχανισμός ελέγχου όταν προκύπτουν διαφωνίες ανάμεσα σε εργαζόμενο και εργοδότη για τη χορήγηση της άδειας.

Τι είναι το επίδομα αδείας

Το επίδομα αδείας ακολουθεί το δικαίωμα του εργαζόμενου στην ετήσια κανονική άδεια. Υπολογίζεται με βάση τις αποδοχές αδείας, αλλά έχει συγκεκριμένο ανώτατο όριο.

Για τους εργαζόμενους που αμείβονται με μηνιαίο μισθό, το επίδομα δεν μπορεί να ξεπερνά τον μισό μισθό. Αντίστοιχα, για όσους αμείβονται με ημερομίσθιο, ωρομίσθιο ή ποσοστά, το ποσό δεν μπορεί να υπερβαίνει τα 13 ημερομίσθια.

Πότε καταβάλλεται το επίδομα αδείας

Ο εργοδότης καταβάλλει τόσο τις αποδοχές αδείας όσο και το επίδομα αδείας κατά την έναρξη της άδειας του εργαζόμενου.

Αυτό σημαίνει ότι ο μισθωτός πρέπει να έχει λάβει τα χρήματα πριν ξεκινήσει την κανονική του άδεια και όχι μετά την επιστροφή του στην εργασία.

Αν ο εργαζόμενος δεν έχει συμπληρώσει πλήρες έτος εργασίας, τότε το επίδομα υπολογίζεται αναλογικά, με βάση το χρονικό διάστημα που έχει εργαστεί.

Τι γίνεται αν λυθεί η σύμβαση εργασίας

Σε περίπτωση που η εργασιακή σχέση λυθεί πριν ο εργαζόμενος λάβει την άδεια που δικαιούται, είτε λόγω απόλυσης είτε λόγω αποχώρησης, ο μισθωτός διατηρεί το δικαίωμα στις αντίστοιχες αποδοχές.

Συγκεκριμένα, δικαιούται τα χρήματα που θα λάμβανε αν είχε πάρει κανονικά την άδειά του. Επομένως, η λύση της σύμβασης δεν «σβήνει» το δικαίωμα στην άδεια και στο επίδομα που αντιστοιχεί.

Ο ρόλος της Επιθεώρησης Εργασίας

Η Επιθεώρηση Εργασίας αποκτά ιδιαίτερη σημασία όταν εργοδότης και εργαζόμενος δεν συμφωνούν για τον χρόνο χορήγησης της άδειας ή όταν υπάρχουν ενδείξεις ότι δεν τηρούνται τα προβλεπόμενα.

Ο χρόνος της άδειας καθορίζεται με συνεννόηση ανάμεσα στις δύο πλευρές. Παρ’ όλα αυτά, αν προκύψει διαφωνία ή αν ο εργαζόμενος θεωρεί ότι παραβιάζονται τα δικαιώματά του, μπορεί να απευθυνθεί στην Επιθεώρηση Εργασίας.

Η παρέμβαση της υπηρεσίας μπορεί να αφορά:

• μη χορήγηση κανονικής άδειας,
• καθυστέρηση στην καταβολή επιδόματος αδείας,
• διαφωνία για τον χρόνο λήψης της άδειας,
• λανθασμένο υπολογισμό αποδοχών,
• μη καταβολή οφειλόμενων ποσών μετά τη λύση της σύμβασης.

Τι αλλάζει φέτος στη χορήγηση της άδειας

Το νέο πλαίσιο δίνει μεγαλύτερη ευελιξία στον προγραμματισμό των διακοπών. Πλέον, η ετήσια άδεια μπορεί να χορηγείται σε περισσότερα χρονικά διαστήματα μέσα στο ίδιο έτος, εφόσον συμφωνήσουν εργαζόμενος και εργοδότης.

Έτσι, ένας εργαζόμενος μπορεί να πάρει μέρος της άδειάς του το καλοκαίρι και να κρατήσει τις υπόλοιπες ημέρες για αργότερα μέσα στη χρονιά.

Ωστόσο, η κατάτμηση δεν γίνεται χωρίς όρια. Για εργαζόμενους με πενθήμερη απασχόληση, κάθε τμήμα άδειας πρέπει να διαρκεί τουλάχιστον πέντε συνεχόμενες εργάσιμες ημέρες. Για όσους εργάζονται εξαήμερο, το ελάχιστο όριο είναι έξι συνεχόμενες εργάσιμες ημέρες.

Τι ισχύει με το ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ

Μία ακόμη αλλαγή αφορά τη διαδικασία δήλωσης της άδειας. Από φέτος καταργείται η υποχρέωση προαναγγελίας της ετήσιας άδειας στο πληροφοριακό σύστημα ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ.

Η αλλαγή αυτή απλοποιεί τη διαδικασία για τις επιχειρήσεις, χωρίς όμως να καταργεί τα δικαιώματα των εργαζομένων. Με άλλα λόγια, η άδεια, οι αποδοχές αδείας και το επίδομα αδείας εξακολουθούν να ισχύουν κανονικά.

Πόσες ημέρες άδειας δικαιούνται οι εργαζόμενοι

Για εργαζόμενους με πενθήμερη απασχόληση, ισχύουν τα εξής:

• 20 ημέρες άδειας στο πρώτο έτος,
• 21 ημέρες μετά τη συμπλήρωση 12 μηνών,
• 22 ημέρες από το τρίτο έτος και μετά,
• 25 ημέρες με 10 χρόνια στον ίδιο εργοδότη ή 12 χρόνια συνολικής προϋπηρεσίας,
• 26 ημέρες με 25ετή προϋπηρεσία.

Για εργαζόμενους με εξαήμερη απασχόληση, προβλέπονται:

• 24 ημέρες άδειας στο πρώτο έτος,
• 25 ημέρες στο δεύτερο έτος,
• 26 ημέρες από το τρίτο έτος και μετά,
• 30 ημέρες μετά από 10 χρόνια,
• 31 ημέρες με 25ετή προϋπηρεσία.

Τι πρέπει να ελέγξουν οι εργαζόμενοι

Πριν ξεκινήσει η άδεια, κάθε εργαζόμενος καλό είναι να ελέγξει αν έχει συμφωνήσει με τον εργοδότη του τις ημερομηνίες, αν γνωρίζει πόσες ημέρες δικαιούται και αν θα λάβει εγκαίρως το επίδομα αδείας.

Αν διαπιστώσει πρόβλημα, η Επιθεώρηση Εργασίας παραμένει το σημείο αναφοράς για καταγγελίες, ελέγχους και επίλυση διαφορών.