Ενοίκια: Τέλος στα μετρητά από 1η Οκτωβρίου – Ποιοι χάνουν επίδομα και έκπτωση 5%
Αντίστροφα μετρά ο χρόνος για τη μεγάλη αλλαγή στην πληρωμή των ενοικίων. Από την 1η Οκτωβρίου 2026, ιδιοκτήτες και ενοικιαστές θα πρέπει να πραγματοποιούν τις συναλλαγές τους μέσω τραπεζικού λογαριασμού, καθώς η πληρωμή «χέρι με χέρι» μπορεί να οδηγήσει σε απώλεια επιδομάτων και φορολογικών εκπτώσεων.
Το μέτρο επρόκειτο να ενεργοποιηθεί την 1η Απριλίου 2026. Ωστόσο, το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών έδωσε εξάμηνη παράταση, ώστε να ολοκληρωθούν οι αναγκαίες τεχνικές προσαρμογές και να περιοριστούν πιθανά προβλήματα κατά την εφαρμογή του. Επομένως, με βάση το ισχύον χρονοδιάγραμμα, η νέα διαδικασία ξεκινά την 1η Οκτωβρίου 2026.
Ποια ενοίκια αφορά η αλλαγή
Η υποχρέωση καλύπτει τις μισθώσεις και υπεκμισθώσεις ακινήτων, είτε ο μισθωτής είναι φυσικό είτε νομικό πρόσωπο. Στην πράξη, η νέα διαδικασία αγγίζει:
- την κύρια κατοικία
- τη φοιτητική στέγη
- τις δευτερεύουσες κατοικίες
- τα καταστήματα και τα γραφεία
- τους υπόλοιπους επαγγελματικούς χώρους
Ο νόμος ορίζει ότι ο ενοικιαστής πρέπει να καταβάλλει το μίσθωμα σε τραπεζικό λογαριασμό του εκμισθωτή, τον οποίο ο τελευταίος οφείλει να γνωστοποιήσει στην ΑΑΔΕ. Η πληρωμή μπορεί να πραγματοποιείται, για παράδειγμα, με τραπεζική μεταφορά, πάγια εντολή ή μέσω e-banking.
Τι σημαίνει αυτό για εσάς; Αν πληρώνετε ή εισπράττετε σήμερα το ενοίκιο με μετρητά, χρειάζεται να συμφωνήσετε εγκαίρως τον λογαριασμό κατάθεσης και να διατηρείτε το τραπεζικό αποδεικτικό κάθε συναλλαγής.
Τι χάνει ο ενοικιαστής εάν πληρώνει «στο χέρι»
Η πληρωμή εκτός του προβλεπόμενου τραπεζικού λογαριασμού μπορεί να έχει άμεσο οικονομικό κόστος για τον μισθωτή.
Συγκεκριμένα, το άρθρο 210 του νόμου 5222/2025 προβλέπει ότι ο ενοικιαστής αποκλείεται, για τη συγκεκριμένη μίσθωση, από κρατικό ευεργέτημα, ενίσχυση ή επίδομα που συνδέεται με ενοίκιο. Αυτό μπορεί να επηρεάσει, ανάλογα με τις προϋποθέσεις κάθε προγράμματος, παροχές όπως το στεγαστικό επίδομα ή η επιστροφή ενοικίου.
Επομένως, το τραπεζικό αποδεικτικό δεν αποτελεί απλώς μια απόδειξη πληρωμής. Λειτουργεί και ως βασικό στοιχείο για τη διατήρηση των σχετικών παροχών.
Ποια είναι η κύρωση για τον ιδιοκτήτη
Ο ιδιοκτήτης που εισπράττει μίσθωμα χωρίς να τηρείται η προβλεπόμενη τραπεζική διαδικασία κινδυνεύει να χάσει την έκπτωση δαπανών που αντιστοιχεί στο 5% του ακαθάριστου εισοδήματος από ακίνητα.
Η έκπτωση αυτή εφαρμόζεται χωρίς την προσκόμιση επιμέρους δικαιολογητικών για επισκευές, συντήρηση και άλλες λειτουργικές δαπάνες. Συνεπώς, η απώλειά της αυξάνει το φορολογητέο εισόδημα του εκμισθωτή και, κατ’ επέκταση, τον φόρο που καλείται να πληρώσει.
Παράλληλα, η νομοθεσία επιτρέπει την έκδοση υπουργικών αποφάσεων που θα καθορίζουν πιθανές εξαιρέσεις και ειδικότερες λεπτομέρειες. Γι’ αυτό ιδιοκτήτες και ενοικιαστές πρέπει να παρακολουθούν τις νεότερες οδηγίες της ΑΑΔΕ.
Τι ισχύει για τα επαγγελματικά ενοίκια
Οι επιχειρήσεις χρειάζεται να δώσουν ιδιαίτερη προσοχή στον τρόπο εξόφλησης των επαγγελματικών μισθωμάτων.
Ήδη, για να αναγνωρίσει η φορολογική διοίκηση το επαγγελματικό ενοίκιο ως εκπιπτόμενη επιχειρηματική δαπάνη, η επιχείρηση πρέπει να μπορεί να αποδείξει την πληρωμή του με αποδεκτό ηλεκτρονικό ή τραπεζικό μέσο.
Κατά συνέπεια, κάθε επιχείρηση οφείλει να κρατά τα τραπεζικά παραστατικά και να αναγράφει καθαρά στην αιτιολογία της συναλλαγής τον μήνα και το ακίνητο που αφορά το μίσθωμα.
