ΕΛΓΑ: Αποζημιώσεις 2,1 δισ. ευρώ – Τι αλλάζει στις πληρωμές από το 2027
Περισσότερα από 2,1 δισ. ευρώ κατέβαλε ο ΕΛΓΑ από το 2020 έως το 2026 για αποζημιώσεις και κρατικές οικονομικές ενισχύσεις προς αγρότες και κτηνοτρόφους.
Οι πληρωμές κάλυψαν ζημιές στη φυτική παραγωγή και το ζωικό κεφάλαιο, καθώς και τις επιπτώσεις μεγάλων φυσικών καταστροφών, όπως οι κακοκαιρίες «Ιανός», «Daniel» και «Elias» και οι εκτεταμένες πυρκαγιές των τελευταίων ετών.
Παράλληλα, από το 2027 αναμένεται να αλλάξει σημαντικά η διαδικασία εκτίμησης των ζημιών. Ο ΕΛΓΑ προχωρά στη ψηφιοποίηση των αυτοψιών και των πορισμάτων, με στόχο να επιταχύνει τουλάχιστον κατά έξι μήνες την εκκαθάριση και την καταβολή των αποζημιώσεων.
Πώς κατανέμονται τα 2,1 δισ. ευρώ
Από το συνολικό ποσό, τα 1.881.765.977,34 ευρώ αφορούν αποζημιώσεις που καταβλήθηκαν μέσω των Κανονισμών Ασφάλισης του ΕΛΓΑ για ζημιές σε καλλιέργειες και ζωικό κεφάλαιο.
Ειδικότερα:
- 1.069.516.776,69 ευρώ προήλθαν από τα έσοδα της ειδικής ασφαλιστικής εισφοράς που πληρώνουν οι παραγωγοί.
- 812.249.200,65 ευρώ καλύφθηκαν από τον Τακτικό Προϋπολογισμό και ειδικά προγράμματα αντιμετώπισης φυσικών καταστροφών.
- 200.853.954,83 ευρώ κατευθύνθηκαν σε προγράμματα Κρατικών Οικονομικών Ενισχύσεων και δράσεις κρατικής αρωγής.
Στη δεύτερη κατηγορία περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, οι αποζημιώσεις για τις καταστροφές που προκάλεσαν ο «Ιανός» και τα φαινόμενα «Daniel-Elias». Αντίστοιχα, σημαντικό μέρος των κρατικών ενισχύσεων κάλυψε ζημιές από μεγάλες πυρκαγιές.
Αυξάνονται οι ανάγκες λόγω της κλιματικής κρίσης
Τα ολοένα συχνότερα ακραία καιρικά φαινόμενα αυξάνουν τις απαιτήσεις για αποζημιώσεις. Ωστόσο, οι συντελεστές της ειδικής ασφαλιστικής εισφοράς παραμένουν σταθεροί, γεγονός που πιέζει τα οικονομικά του ΕΛΓΑ.
Ο πρόεδρος του Οργανισμού, Ανδρέας Λυκουρέντζος, υπογράμμισε ότι οποιαδήποτε διεύρυνση των ασφαλιστικών καλύψεων πρέπει να συνοδεύεται από αντίστοιχη ενίσχυση των εσόδων.
Όπως εξήγησε, η κάλυψη νέων ζημιογόνων αιτιών συνεπάγεται πρόσθετες δαπάνες. Επομένως, απαιτείται συμφωνία για τον τρόπο χρηματοδότησης, ώστε ο ΕΛΓΑ να διατηρήσει τη δυνατότητα έγκαιρης καταβολής των αποζημιώσεων.
Ασφαλιζόμενη παραγωγή 10 δισ. ευρώ
Με βάση τη Δήλωση Καλλιέργειας του 2025, η συνολική ασφαλιζόμενη αξία της φυτικής παραγωγής και του ζωικού κεφαλαίου ανέρχεται στα 10 δισ. ευρώ.
Την ίδια στιγμή, τα προβλεπόμενα έσοδα του ΕΛΓΑ φτάνουν τα 232 εκατ. ευρώ. Μέχρι το τέλος Αυγούστου 2026, πάντως, οι παραγωγοί είχαν καταβάλει λιγότερα από 200 εκατ. ευρώ.
Παράλληλα, οι συνολικές οφειλές προς τον ΕΛΓΑ για την περίοδο 2020-2025 ανέρχονται σε 113.786.593,68 ευρώ.
Η απόσταση ανάμεσα στην ασφαλιζόμενη αξία της παραγωγής, στα διαθέσιμα έσοδα και στο αυξανόμενο κόστος των φυσικών καταστροφών αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις για την οικονομική σταθερότητα του Οργανισμού.
Πώς πραγματοποιούνται σήμερα οι εκτιμήσεις
Μετά την αναγγελία μιας ζημιάς, γεωτεχνικοί, γεωπόνοι και κτηνίατροι πραγματοποιούν αυτοψίες στις πληγείσες καλλιέργειες ή κτηνοτροφικές μονάδες.
Στη συνέχεια, συντάσσουν τα πορίσματα, τα οποία ελέγχουν οι αρμόδιοι επόπτες των περιφερειακών υποκαταστημάτων του ΕΛΓΑ.
Ο Οργανισμός υποστηρίζει ότι τα πληροφοριακά του συστήματα προστατεύουν τη διαδικασία από εξωτερικές παρεμβάσεις, τόσο κατά την καταχώριση των πορισμάτων όσο και κατά την εκκαθάριση των πληρωμών.
Ωστόσο, η σημερινή διαδικασία απαιτεί χρόνο, καθώς περιλαμβάνει χειρόγραφη συλλογή και μεταφορά δεδομένων από το πεδίο στα κεντρικά συστήματα.
Τι αλλάζει στις αποζημιώσεις από το 2027
Το έργο «Ψηφιοποίηση της Εκτιμητικής Διαδικασίας», συνολικού προϋπολογισμού 1,6 εκατ. ευρώ, αναμένεται να ολοκληρωθεί το 2027.
Με το νέο σύστημα, οι εκτιμητές θα καταγράφουν ηλεκτρονικά τα στοιχεία των ζημιών απευθείας στο χωράφι ή στην κτηνοτροφική εκμετάλλευση. Στη συνέχεια, τα δεδομένα θα μεταφέρονται στους κεντρικούς υπολογιστές του ΕΛΓΑ, αφού προηγηθεί ο απαιτούμενος ποιοτικός έλεγχος.
Η ψηφιακή διαδικασία αναμένεται να:
- περιορίσει τη χειρόγραφη καταχώριση,
- μειώσει τα διοικητικά λάθη,
- επιταχύνει την έκδοση των πορισμάτων,
- ενισχύσει τη διαφάνεια,
- επισπεύσει την εκκαθάριση και την πληρωμή των αποζημιώσεων.
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, ο χρόνος που απαιτείται για την ολοκλήρωση των πορισμάτων και την εκκαθάριση των αποζημιώσεων μπορεί να μειωθεί τουλάχιστον κατά έξι μήνες.
Διευρύνεται η χαλαζική προστασία
Ο ΕΛΓΑ επεκτείνει, παράλληλα, το Εθνικό Πρόγραμμα Χαλαζικής Προστασίας για την περίοδο 2027-2030.
Η καλυπτόμενη γεωργική έκταση θα αυξηθεί από περίπου 5,5 εκατ. στρέμματα σε 6,5 εκατ. στρέμματα, στο πλαίσιο των επιχειρησιακών δυνατοτήτων των διαθέσιμων αεροσκαφών.
Επιπλέον, ο Οργανισμός εξετάζει την αξιοποίηση νέων τεχνολογιών για την προστασία των καλλιεργειών από το χαλάζι και άλλα ακραία καιρικά φαινόμενα.
Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ
