Ελαιοκομικό Μητρώο: Τι πρέπει να κάνουν οι παραγωγοί για να αποφύγουν πρόστιμα 150€
Δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως η υπουργική απόφαση που καθορίζει το νέο πλαίσιο για την υποβολή των δηλώσεων συγκομιδής ελαιοκάρπου, καθώς και τις κυρώσεις για όσους δεν συμμορφώνονται με τις προβλεπόμενες υποχρεώσεις.
Αν και η διαδικασία τίθεται σε εφαρμογή άμεσα, τα διοικητικά πρόστιμα για παραβάσεις θα αρχίσουν να επιβάλλονται από την 1η Οκτωβρίου 2026, δίνοντας ένα μεταβατικό διάστημα προσαρμογής στους παραγωγούς.
Τι είναι το Ελαιοκομικό Μητρώο
Το Ελαιοκομικό Μητρώο αποτελεί το επίσημο πληροφοριακό σύστημα καταγραφής όλων των ελαιοτεμαχίων της χώρας.
Σε αυτό καταχωρίζονται στοιχεία όπως:
- τα στοιχεία του παραγωγού,
- η ποικιλία της ελιάς,
- ο αριθμός των ελαιοδέντρων,
- η πυκνότητα φύτευσης,
- η άρδευση,
- ο κωδικός του ελαιοτεμαχίου,
- η θέση, οι συντεταγμένες και τα γεωχωρικά χαρακτηριστικά του αγροτεμαχίου.
Στόχος είναι να αποτυπώνεται ανά πάσα στιγμή η πραγματική ιδιοκτησιακή και καλλιεργητική εικόνα κάθε ελαιοκομικής εκμετάλλευσης.
Η καταχώριση ή η ενημέρωση ενός ελαιοτεμαχίου πραγματοποιείται από τις αρμόδιες ΔΑΟΚ, έπειτα από διοικητικό ή και επιτόπιο έλεγχο και την αντίστοιχη ψηφιοποίηση των στοιχείων.
Διασταυρώσεις με το ΟΣΔΕ
Κατά την ενημέρωση του Μητρώου ή την υποβολή της Ενιαίας Αίτησης Ενίσχυσης πραγματοποιούνται διασταυρωτικοί έλεγχοι με τα στοιχεία του ΟΣΔΕ.
Οι αρμόδιες υπηρεσίες επιβεβαιώνουν ότι τα στοιχεία του ελαιοτεμαχίου, της καλλιέργειας και του κατόχου συμφωνούν με όσα έχουν δηλωθεί, ενώ αξιοποιούνται και τα αποτελέσματα των επιτόπιων ελέγχων που διενεργεί ο ΟΠΕΚΕΠΕ.
Ποιοι υποχρεούνται να υποβάλουν δήλωση
Υποχρέωση υποβολής δήλωσης συγκομιδής έχουν όλοι οι νόμιμοι κάτοχοι ελαιοτεμαχίων.
Η δήλωση υποβάλλεται ηλεκτρονικά μέσω της ειδικής εφαρμογής του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων από την 1η Οκτωβρίου έως και την 31η Μαΐου του επόμενου έτους.
Η υποβολή πρέπει να γίνεται αμέσως μετά την ολοκλήρωση της συγκομιδής και την παράδοση του ελαιοκάρπου σε ελαιοτριβείο ή μονάδα επεξεργασίας επιτραπέζιας ελιάς.
Ακόμη και όταν δεν υπάρχει παραγωγή, η δήλωση είναι υποχρεωτική και υποβάλλεται ως μηδενική.
Ποια στοιχεία θα αναγράφονται
Κατά την παραλαβή του ελαιοκάρπου, τα τιμολόγια ή τα δελτία παραλαβής θα πρέπει να περιλαμβάνουν:
- το ονοματεπώνυμο και το ΑΦΜ του παραγωγού,
- την ποικιλία της ελιάς,
- τον 13ψήφιο κωδικό του ελαιοτεμαχίου,
- την ποσότητα ελαιοκάρπου που αντιστοιχεί σε κάθε ελαιοτεμάχιο όταν το φορτίο προέρχεται από περισσότερες της μίας εκτάσεις.
Έλεγχοι σε τουλάχιστον 5% των δηλώσεων
Οι ΔΑΟΚ θα πραγματοποιούν κάθε χρόνο ελέγχους σε δείγμα τουλάχιστον 5% των δηλώσεων συγκομιδής.
Η επιλογή των εκμεταλλεύσεων θα γίνεται με βάση ανάλυση κινδύνου και θα περιλαμβάνει ελέγχους τόσο στα στοιχεία του Μητρώου όσο και στις δηλωθείσες ποσότητες παραγωγής.
Τα πρόστιμα για ανακριβείς δηλώσεις
Η υπουργική απόφαση προβλέπει συγκεκριμένες κυρώσεις για όσους υποβάλλουν λανθασμένα στοιχεία.
Σε περίπτωση ανακριβούς δήλωσης του αριθμού των ελαιοδέντρων, επιβάλλεται πρόστιμο 60 ευρώ για κάθε δέντρο που υπερβαίνει ή υπολείπεται του πραγματικού αριθμού.
Για ανακριβή δήλωση των ποσοτήτων ελαιοκάρπου προβλέπονται:
- 60 ευρώ ανά 100 κιλά για ελαιόκαρπο που προορίζεται για ελαιοποίηση.
- 150 ευρώ ανά 100 κιλά για επιτραπέζια ελιά.
Τα πρόστιμα για όσους δεν υποβάλουν δήλωση
Η μη υποβολή δήλωσης συγκομιδής εντός των προβλεπόμενων προθεσμιών επιφέρει χρηματικές κυρώσεις, οι οποίες διαμορφώνονται ανάλογα με το μέγεθος της εκμετάλλευσης.
Συγκεκριμένα:
- 100 ευρώ για εκμεταλλεύσεις με 21 έως 50 ελαιόδεντρα.
- 500 ευρώ για εκμεταλλεύσεις με 51 έως 100 δέντρα.
- 1.000 ευρώ για εκμεταλλεύσεις με 101 έως 500 δέντρα.
- 3.000 ευρώ για εκμεταλλεύσεις με 501 έως 1.000 δέντρα.
- 5.000 ευρώ για εκμεταλλεύσεις με περισσότερα από 1.000 ελαιόδεντρα.
Σε περίπτωση επανάληψης της ίδιας παράβασης, τα πρόστιμα αυξάνονται κατά 50%.
Πότε ξεκινούν οι κυρώσεις
Παρότι το νέο πλαίσιο έχει ήδη θεσπιστεί, η εφαρμογή των διοικητικών κυρώσεων μετατίθεται χρονικά.
Σύμφωνα με την υπουργική απόφαση, τα πρόστιμα δεν θα επιβάλλονται πριν από την 1η Οκτωβρίου 2026, προκειμένου να δοθεί επαρκής χρόνος προσαρμογής στους παραγωγούς και στις αρμόδιες υπηρεσίες.
