Ο Οσάμα Μπιν Λάντεν ιδρύει την Αλ Κάιντα

Σαν σήμερα, το 1988, γεννιέται μια οργάνωση που τις επόμενες δεκαετίες θα συνδεόταν με ορισμένες από τις πιο πολύνεκρες τρομοκρατικές επιθέσεις της σύγχρονης ιστορίας και θα επηρέαζε καθοριστικά τη διεθνή πολιτική και ασφάλεια.

Η Αλ Κάιντα, όνομα που στα αραβικά σημαίνει «Η Βάση», δημιουργήθηκε στα τέλη της δεκαετίας του 1980 με κεντρική φυσιογνωμία τον Οσάμα Μπιν Λάντεν, στον απόηχο του πολέμου στο Αφγανιστάν εναντίον της Σοβιετικής Ένωσης.

Από ένα δίκτυο που αναπτύχθηκε μέσα στο περιβάλλον των ξένων μαχητών του πολέμου στο Αφγανιστάν, η Αλ Κάιντα εξελίχθηκε σε διεθνές τρομοκρατικό δίκτυο. Η επίθεση της 11ης Σεπτεμβρίου 2001 στις Ηνωμένες Πολιτείες θα μετέτρεπε τον Μπιν Λάντεν σε έναν από τους πλέον καταζητούμενους ανθρώπους στον κόσμο και θα πυροδοτούσε τον αμερικανικό «πόλεμο κατά της τρομοκρατίας».

Ποιος ήταν ο Οσάμα Μπιν Λάντεν

Ο Οσάμα Μπιν Λάντεν γεννήθηκε το 1957 στη Σαουδική Αραβία και προερχόταν από μία εξαιρετικά εύπορη οικογένεια με ισχυρή παρουσία στον κατασκευαστικό κλάδο.

Η ζωή του άλλαξε δραματικά μετά τη σοβιετική εισβολή στο Αφγανιστάν το 1979.

Κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1980 συνδέθηκε με το περιβάλλον των Αράβων μαχητών που πήγαιναν στο Αφγανιστάν για να πολεμήσουν τις σοβιετικές δυνάμεις. Αξιοποιώντας τα χρήματα και τις διασυνδέσεις του, συνέβαλε στην υποστήριξη και οργάνωση σχετικών δικτύων.

Μέσα από αυτό το περιβάλλον θα δημιουργούνταν το 1988 η Αλ Κάιντα, η οποία σταδιακά απέκτησε διαφορετικό και πολύ ευρύτερο προσανατολισμό.

Από τη Σαουδική Αραβία στο Αφγανιστάν

Μετά τον πόλεμο στο Αφγανιστάν, ο Μπιν Λάντεν επέστρεψε στη Σαουδική Αραβία.

Η παρουσία αμερικανικών στρατευμάτων στην περιοχή μετά την εισβολή του Ιράκ στο Κουβέιτ τον έφερε σε έντονη σύγκρουση με τη σαουδαραβική ηγεσία.

Στις αρχές της δεκαετίας του 1990 εγκατέλειψε τη χώρα και εγκαταστάθηκε στο Σουδάν, ενώ το 1994 του αφαιρέθηκε η σαουδαραβική υπηκοότητα.

Αργότερα επέστρεψε στο Αφγανιστάν, όπου η Αλ Κάιντα απέκτησε βάση υπό την προστασία των Ταλιμπάν.

Από εκεί ο Μπιν Λάντεν ενίσχυσε το διεθνές τρομοκρατικό δίκτυο της οργάνωσης, με τις Ηνωμένες Πολιτείες να μετατρέπονται στον βασικό της στόχο.

Η 11η Σεπτεμβρίου που άλλαξε τον κόσμο

Το όνομα του Οσάμα Μπιν Λάντεν συνδέθηκε οριστικά με την παγκόσμια τρομοκρατία μετά τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου 2001.

Μέλη της Αλ Κάιντα κατέλαβαν τέσσερα επιβατικά αεροσκάφη. Δύο έπεσαν στους Δίδυμους Πύργους του World Trade Center στη Νέα Υόρκη, ένα στο Πεντάγωνο και ένα τέταρτο συνετρίβη στην Πενσιλβάνια.

Στις επιθέσεις σκοτώθηκαν 2.977 άνθρωποι, πέραν των δραστών, και περισσότεροι από 6.000 τραυματίστηκαν.

Οι εικόνες των Δίδυμων Πύργων να καταρρέουν μεταδόθηκαν σε ολόκληρο τον κόσμο και αποτέλεσαν σημείο καμπής για τη διεθνή πολιτική.

Οι ΗΠΑ ξεκίνησαν τον «πόλεμο κατά της τρομοκρατίας» και τον Οκτώβριο του 2001 εισέβαλαν στο Αφγανιστάν, όπου το καθεστώς των Ταλιμπάν παρείχε καταφύγιο στην Αλ Κάιντα.

Το ανθρωποκυνηγητό για τον Μπιν Λάντεν

Παρά την ανατροπή του καθεστώτος των Ταλιμπάν, ο Μπιν Λάντεν κατάφερε να διαφύγει.

Ακολούθησε ένα ανθρωποκυνηγητό που διήρκεσε σχεδόν μία δεκαετία.

Για χρόνια παρέμενε άγνωστο πού ακριβώς κρυβόταν. Οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών ακολούθησαν σειρά στοιχείων μέχρι που εντόπισαν ένα ύποπτο συγκρότημα κατοικιών στο Αμποταμπάντ του Πακιστάν.

Εκεί βρισκόταν τελικά ο άνθρωπος που αναζητούσαν.

Πώς σκοτώθηκε ο Οσάμα Μπιν Λάντεν

Τη νύχτα της 1ης προς 2α Μαΐου 2011, ειδικές δυνάμεις των ΗΠΑ πραγματοποίησαν επιχείρηση στο συγκρότημα όπου κρυβόταν ο Μπιν Λάντεν.

Η επιχείρηση είχε εγκριθεί από τον τότε πρόεδρο των ΗΠΑ, Μπαράκ Ομπάμα.

Αμερικανοί κομάντος εισέβαλαν στο κτίριο και ο Οσάμα Μπιν Λάντεν σκοτώθηκε κατά τη διάρκεια της επιχείρησης.

Ήταν 54 ετών.

Η ανακοίνωση του θανάτου του προκάλεσε παγκόσμια αίσθηση, σχεδόν δέκα χρόνια μετά τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου.

Η Αλ Κάιντα μετά τον θάνατό του

Ο θάνατος του Μπιν Λάντεν αποτέλεσε ισχυρό πλήγμα για την Αλ Κάιντα, αλλά δεν σήμανε το τέλος της.

Η οργάνωση είχε ήδη αποκτήσει αποκεντρωμένη δομή και συνδεδεμένες οργανώσεις σε διαφορετικές περιοχές του κόσμου.

Παράλληλα, στα χρόνια που ακολούθησαν, άλλες τζιχαντιστικές οργανώσεις –με χαρακτηριστικότερο παράδειγμα το ISIS– θα αποκτούσαν μεγαλύτερη διεθνή προβολή και θα ανταγωνίζονταν την Αλ Κάιντα για επιρροή στον χώρο του βίαιου τζιχαντισμού.

Η ίδρυση της Αλ Κάιντα το 1988 αποτέλεσε έτσι την αφετηρία μιας αλυσίδας γεγονότων που ξεπέρασε κατά πολύ τα σύνορα του Αφγανιστάν και επηρέασε πολέμους, διεθνείς σχέσεις, υπηρεσίες ασφαλείας και την καθημερινότητα εκατομμυρίων ανθρώπων τις επόμενες δεκαετίες.