Ημέρα Ανεξαρτησίας της Κύπρου: Γιατί γιορτάζεται την 1η Οκτωβρίου

Σαν σήμερα, την 1 Οκτωβρίου, η Κύπρος γιορτάζει την ανεξαρτησία της, τιμώντας μια καθοριστική καμπή στη σύγχρονη ιστορία της. Η επέτειος στρέφει το βλέμμα στο 1960, όταν το νησί απέκτησε την ανεξαρτησία του από τη Μεγάλη Βρετανία και άρχισε την πορεία του ως Κυπριακή Δημοκρατία.

Ωστόσο, η ημερομηνία της εθνικής εορτής κρύβει μια ιστορική λεπτομέρεια: η επίσημη ανακήρυξη της ανεξαρτησίας έγινε στις 16 Αυγούστου 1960, με βάση τις Συμφωνίες Ζυρίχης–Λονδίνου του 1959.

Γιατί η Κύπρος γιορτάζει την 1η Οκτωβρίου;

Πώς προέκυψαν, λοιπόν, δύο διαφορετικές ημερομηνίες για το ίδιο ορόσημο;

Στις 11 Ιουλίου 1963, το Υπουργικό Συμβούλιο, με τη συμμετοχή επτά Ελληνοκυπρίων και τριών Τουρκοκυπρίων υπουργών, αποφάσισε ομόφωνα να ορίσει την 1η Οκτωβρίου ως Ημέρα της Ανεξαρτησίας της Κύπρου. Η επιλογή διευκόλυνε την οργάνωση επίσημων εορτασμών και την παρουσία εκπροσώπων του διπλωματικού σώματος. Έτσι, η 16η Αυγούστου διατήρησε την ιστορική της σημασία, ενώ η 1η Οκτωβρίου απέκτησε τον χαρακτήρα της εθνικής επετείου.

Από την ανεξαρτησία στις πρώτες κρίσεις

Η ίδρυση της Κυπριακής Δημοκρατίας άνοιξε ένα νέο κεφάλαιο, αλλά η πολιτική ηγεσία αντιμετώπισε σύντομα σοβαρές προκλήσεις. Οι διαφωνίες γύρω από τη λειτουργία του Συντάγματος και οι εντάσεις μεταξύ Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων δοκίμασαν τους θεσμούς. Στη συνέχεια, οι δικοινοτικές συγκρούσεις του 1963–1964 βάθυναν την κρίση.

Μια δεκαετία αργότερα, το πραξικόπημα κατά του Προέδρου Μακαρίου και η τουρκική εισβολή του 1974 σημάδεψαν την ιστορία του νησιού. Το 1974 ανήκει στη δεύτερη δεκαετία της ανεξαρτησίας και αποτελεί ξεχωριστό, καθοριστικό ορόσημο.