Η «17 Νοέμβρη» δολοφονεί τον Στίβεν Σόντερς στη Λεωφόρο Κηφισίας

Σαν σήμερα 08 Ιουνίου, δύο μέλη της τρομοκρατικής οργάνωσης «17 Νοέμβρη», που επέβαιναν σε μοτοσικλέτα, πλησίασαν το αυτοκίνητο του Βρετανού ταξίαρχου Στίβεν Σόντερς στη Λεωφόρο Κηφισίας, στο ύψος του Ψυχικού. Οι δράστες άνοιξαν πυρ εναντίον του λευκού Range Rover στο οποίο βρισκόταν ο στρατιωτικός ακόλουθος της βρετανικής πρεσβείας, χρησιμοποιώντας, σύμφωνα με τις αναφορές της εποχής, το 45άρι της Οργάνωσης και ένα G3.

Ο Σόντερς τραυματίστηκε σοβαρά στην κοιλιακή χώρα και στα χέρια. Μεταφέρθηκε εσπευσμένα στο νοσοκομείο «Ερυθρός Σταυρός», όπου οι γιατροί προσπάθησαν να τον κρατήσουν στη ζωή, χωρίς όμως να τα καταφέρουν.

Η επίθεση στη Λεωφόρο Κηφισίας

Η δολοφονική επίθεση σημειώθηκε το πρωί της 8ης Ιουνίου 2000, σε έναν από τους πιο κεντρικούς οδικούς άξονες της Αθήνας. Οι εκτελεστές της «17 Νοέμβρη» κινήθηκαν με μοτοσικλέτα και πλησίασαν το όχημα του Στίβεν Σόντερς, την ώρα που εκείνος βρισκόταν καθ’ οδόν.

Οι πυροβολισμοί εναντίον του αυτοκινήτου προκάλεσαν πανικό στο σημείο, ενώ η εικόνα του λευκού οχήματος, μετά την επίθεση, έγινε μία από τις πιο χαρακτηριστικές της υπόθεσης. Ο Βρετανός ταξίαρχος διακομίστηκε βαριά τραυματισμένος στον «Ερυθρό Σταυρό», όπου υπέκυψε στα τραύματά του.

Το αυτοκίνητο του Στίβεν Σόντερς μετά την επίθεση στη Λεωφόρο Κηφισίας. Πηγή φωτ.: Αρχειακό φωτογραφικό υλικό / Καθημερινή.

Το τελευταίο θύμα της «17 Νοέμβρη»

Ο Στίβεν Σόντερς έχει καταγραφεί ως το τελευταίο θύμα της τρομοκρατικής οργάνωσης «17 Νοέμβρη», πριν από την εξάρθρωσή της δύο χρόνια αργότερα, το 2002.

Η δολοφονία του προκάλεσε έντονες αντιδράσεις στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, ενώ θεωρήθηκε σημείο καμπής για τις έρευνες γύρω από τη δράση της οργάνωσης. Μετά την επίθεση, αυξήθηκε η πίεση προς τις ελληνικές αρχές, ενώ ενισχύθηκε και η εμπλοκή βρετανικών υπηρεσιών στις έρευνες.

Ποιος ήταν ο ταξίαρχος Στίβεν Σόντερς

Ο Στίβεν Σόντερς, Stephen Saunders, γεννήθηκε το 1947 και ήταν Βρετανός στρατιωτικός και διπλωμάτης. Είχε φτάσει στον βαθμό του ταξιάρχου και υπηρέτησε, μεταξύ άλλων, ως στρατιωτικός ακόλουθος της Πρεσβείας του Ηνωμένου Βασιλείου στην Αθήνα.

Η παρουσία του στην Ελλάδα συνδέθηκε με τη διπλωματική και στρατιωτική εκπροσώπηση της Βρετανίας, ενώ η δολοφονία του από τη «17 Νοέμβρη» αποτέλεσε ένα από τα πιο ηχηρά τρομοκρατικά χτυπήματα της οργάνωσης.

Τι έγραψε ο Δημήτρης Κουφοντίνας για τη δολοφονία

Ο Δημήτρης Κουφοντίνας, μέλος της «17 Νοέμβρη», έχει αναφερθεί στη δολοφονία του Στίβεν Σόντερς μέσα από βιβλίο του, γράφοντας:

«Στις 8 Ιουνίου του 2000, στη Λεωφόρο Κηφισίας, στο ύψος της Φιλοθέης, θα εκτελεστεί ένα από τα πιο σηµαντικά στελέχη της στρατιωτικής µηχανής της Αγγλίας, ο ταξίαρχος Σόντερς. Με πλούσια προϋπηρεσία σε όλες τις στρατιωτικές επεµβάσεις των τελευταίων χρόνων: Έδρασε στην Ιρλανδία, τις Μαλβίνες (Φόκλαντ), το Ιράκ και το Κουβέιτ. Είχε υπηρετήσει στην Κύπρο, στις µεγάλες αγγλικές βάσεις ηλεκτρονικής κατασκοπίας. Προώθησε και εκεί το εµπόριο όπλων. Τελευταίος σταθµός του η Σιέρα Λεόνε, στη Βορειοδυτική Αφρική, τότε που γίνονταν οι σφαγές των Άγγλων εκεί, από όπου επέστρεψε, ύστερα από µια σύντοµη επίσκεψη-επιθεώρηση λίγες µέρες πριν από τις 8 Ιουνίου 2000. Τέλος, ο Σόντερς συµµετείχε ενεργά στο σχεδιασµό της στρατιωτικής επέµβασης στην πρώην Γιουγκοσλαβία. Επίσης, προωθούσε το εµπόριο αγγλικών όπλων. Εκείνες ακριβώς τις µέρες θα υπογραφόταν συµφωνία για την αγορά οπλικών συστηµάτων από την ελληνική πλευρά. Τη συγκεκριµένη συµφωνία είχε κλείσει ο Σόντερς».

Η βρετανική εμπλοκή στις έρευνες

Η δολοφονία του Βρετανού ταξίαρχου άνοιξε νέο κεφάλαιο στις έρευνες για τη «17 Νοέμβρη». Μετά το χτύπημα, στελέχη της Σκότλαντ Γιάρντ απέκτησαν πιο ενεργό και άμεσο ρόλο στην υπόθεση, γεγονός που προκάλεσε πολιτικές και δημόσιες αντιδράσεις.

Η ίδια η Οργάνωση είχε σχολιάσει τότε:

«Από το 1949 είχαν να κάνουν εμφανή την παρουσία τους στα ελληνικά πράγματα οι Άγγλοι και την ευκαιρία για την εκ νέου ανάμειξή τους τους την έδωσε η «17 Νοέμβρη»».

Η επίθεση εναντίον του Σόντερς δεν θεωρήθηκε απλώς ακόμη ένα χτύπημα της οργάνωσης, αλλά ένα γεγονός που επηρέασε άμεσα τον τρόπο με τον οποίο εξελίχθηκαν οι έρευνες τα επόμενα χρόνια.

Η δήλωση του Ρόμπιν Κουκ

Μετά τη δολοφονία, ο τότε υπουργός Εξωτερικών της Βρετανίας, Ρόμπιν Κουκ, είχε δηλώσει ότι οι τρομοκράτες είχαν «δολοφόνησε λάθος άνθρωπο» και ότι «…ο Στίβεν Σόντερς δεν είχε κανέναν ρόλο στη δράση του ΝΑΤΟ στο Κόσοβο».

Η δήλωση αυτή ήρθε ως απάντηση στους ισχυρισμούς της «17 Νοέμβρη», η οποία επιχείρησε να συνδέσει τη δολοφονία με τη δράση του ΝΑΤΟ και τις στρατιωτικές επιχειρήσεις στην πρώην Γιουγκοσλαβία.

Η προκήρυξη και το πολιτικό πλαίσιο της επίθεσης

Μετά τη δολοφονία, η «17 Νοέμβρη» ανέλαβε την ευθύνη, συνδέοντας το χτύπημα με τη βρετανική εξωτερική πολιτική και ειδικότερα με τις ΝΑΤΟϊκές επιχειρήσεις στα Βαλκάνια.

Σύμφωνα με δημοσιεύματα της εποχής, η οργάνωση υποστήριξε ότι ο Σόντερς επιλέχθηκε λόγω της ιδιότητάς του και των καθηκόντων του ως στρατιωτικού ακολούθου. Ωστόσο, από τη βρετανική πλευρά απορρίφθηκε κατηγορηματικά η σύνδεση του ταξίαρχου με τη δράση του ΝΑΤΟ στο Κόσοβο.

Η δολοφονία που προηγήθηκε της εξάρθρωσης

Η δολοφονία του Στίβεν Σόντερς ήταν το τελευταίο αιματηρό χτύπημα της «17 Νοέμβρη». Δύο χρόνια αργότερα, το 2002, η οργάνωση οδηγήθηκε στην εξάρθρωση, μετά την αποτυχημένη βομβιστική ενέργεια στον Πειραιά και τη σύλληψη του Σάββα Ξηρού.

Ακολούθησαν συλλήψεις, αποκαλύψεις και δίκες, που έκλεισαν έναν κύκλο σχεδόν τριών δεκαετιών δράσης της οργάνωσης. Η υπόθεση Σόντερς, ωστόσο, παραμένει μέχρι σήμερα μία από τις πιο χαρακτηριστικές και διεθνώς γνωστές επιθέσεις της «17 Νοέμβρη».

Αφίσα και αρχειακό υλικό για τον Στίβεν Σόντερς μετά τη δολοφονία του.

Μια υπόθεση που έμεινε στην ιστορία

Η δολοφονία του Στίβεν Σόντερς δεν συγκλόνισε μόνο την ελληνική κοινή γνώμη, αλλά και τη βρετανική διπλωματία. Το χτύπημα σε βάρος εν ενεργεία στρατιωτικού ακολούθου ξένης πρεσβείας έφερε την Ελλάδα στο επίκεντρο διεθνούς ενδιαφέροντος και ενίσχυσε την πίεση για την εξάρθρωση της «17 Νοέμβρη».

Σήμερα, η επίθεση της 8ης Ιουνίου 2000 καταγράφεται ως το τελευταίο δολοφονικό χτύπημα της οργάνωσης και ως ένα από τα γεγονότα που επιτάχυναν τις εξελίξεις για το τέλος της πιο μακρόβιας τρομοκρατικής οργάνωσης στην Ελλάδα.