Εφορία: Ποιοι απαλλάσσονται από τα πρόστιμα για εκπρόθεσμες δηλώσεις- Ποιοι θα δουν λεφτά αναδρομικά

Σε ισχύ τίθεται νέο πλαίσιο για τα πρόστιμα της εφορίας, φέρνοντας σημαντικές ελαφρύνσεις για χιλιάδες φορολογούμενους και επιχειρήσεις που υπέβαλαν ή θα υποβάλουν εκπρόθεσμες δηλώσεις.

Με το άρθρο 37 του νόμου 5301, το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών αλλάζει τον Κώδικα Φορολογικών Διαδικασιών, περιορίζοντας σημαντικά την επιβολή των προστίμων των 100, 250 και 500 ευρώ για δηλώσεις χωρίς ουσιαστική φορολογική επιβάρυνση.

Τέλος στα υψηλά πρόστιμα για τυπικές παραβάσεις

Η βασική αλλαγή αφορά περιπτώσεις όπου οι φορολογούμενοι υποβάλλουν εκπρόθεσμα δηλώσεις χωρίς να προκύπτει φόρος προς πληρωμή ή όταν το ποσό είναι πολύ μικρό.

Η νέα ρύθμιση δεν καταργεί συνολικά τα πρόστιμα, αλλά εξορθολογίζει τις κυρώσεις για παραβάσεις χωρίς δημοσιονομικό αντίκτυπο.

Οι αλλαγές εφαρμόζονται άμεσα από τις 15 Μαΐου 2026, ημερομηνία δημοσίευσης του νόμου.

Ποιοι γλιτώνουν τα πρόστιμα

Με το νέο καθεστώς δεν επιβάλλεται πρόστιμο στις εξής περιπτώσεις:

• Εκπρόθεσμες αρχικές δηλώσεις φορολογίας εισοδήματος όταν το εκκαθαριστικό είναι μηδενικό ή πιστωτικό ή όταν ο φόρος προς πληρωμή δεν ξεπερνά τα 100 ευρώ.
• Εκπρόθεσμες δηλώσεις πληροφοριακού χαρακτήρα χωρίς υποχρέωση καταβολής φόρου.
• Εκπρόθεσμες δηλώσεις έμμεσων φόρων, τελών ή εισφορών (εκτός ΦΠΑ και ΦΜΑ), όταν το ποσό φόρου δεν υπερβαίνει τα 100 ευρώ.
• Εκπρόθεσμες δηλώσεις παρακράτησης φόρου, εκτός φόρου τυχερών παιγνίων, όταν το ποσό είναι έως 100 ευρώ.

Ειδική πρόβλεψη για ανήλικους

Το νέο πλαίσιο προβλέπει απαλλαγή από πρόστιμα και για δηλώσεις που υποβάλλονται:

• για λογαριασμό ανηλίκου,
• ή από ενήλικο για φορολογικές υποχρεώσεις που αφορούν περίοδο κατά την οποία ήταν ανήλικος.

Η απαλλαγή καλύπτει και το εισόδημα ανήλικου τέκνου που δηλώνεται από τον γονέα.

Τι αλλάζει στις δηλώσεις ΦΠΑ

Για τις εκπρόθεσμες δηλώσεις ΦΠΑ το πρόστιμο διατηρείται, αλλά μειώνεται στα 100 ευρώ όταν δεν προκύπτει φόρος προς πληρωμή, αντί για τα 250 ή 500 ευρώ που ίσχυαν μέχρι σήμερα.

Παράλληλα:

• καταργείται το πρόστιμο των 100 ευρώ για ειδικά καθεστώτα ΦΠΑ,
• ενώ προβλέπεται ευνοϊκότερη μεταχείριση και για τροποποιητικές δηλώσεις.

Απαλλαγές και για τροποποιητικές δηλώσεις

Δεν επιβάλλονται πρόστιμα:

• σε εκπρόθεσμες τροποποιητικές δηλώσεις φορολογίας εισοδήματος όταν ο επιπλέον φόρος δεν υπερβαίνει τα 100 ευρώ,
• καθώς και σε τροποποιητικές δηλώσεις ΦΠΑ ή παρακρατούμενων φόρων, εφόσον η αρχική δήλωση είχε υποβληθεί εμπρόθεσμα.

Επιστροφές και αναδρομικά δύο ετών

Οι νέες ρυθμίσεις ισχύουν αναδρομικά από τις 19 Απριλίου 2024.

Όσοι έχουν ήδη πληρώσει πρόστιμα που πλέον διαγράφονται ή μειώνονται, θα δικαιούνται επιστροφή χρημάτων ή συμψηφισμό. Η ΑΑΔΕ αναμένεται να εκδώσει οδηγίες για τη διαδικασία επιστροφών και επανυπολογισμού των οφειλών.

Στις περιπτώσεις όπου το πρόστιμο δεν έχει ακόμη εισπραχθεί, η διαδικασία θα σταματά και τα ποσά δεν θα αναζητούνται από την εφορία.