Εφημερίες εκπαιδευτικών: Ποιοι απαλλάσσονται και ποιο λάθος προκαλεί σύγχυση στα σχολεία
Η εφημερία των εκπαιδευτικών αποτελεί ένα από τα πιο κρίσιμα αλλά και συχνά παραμελημένα κομμάτια της σχολικής καθημερινότητας.
Συνδέεται άμεσα με την ασφάλεια των μαθητών, την ευθύνη των εκπαιδευτικών και τη σωστή λειτουργία των σχολικών μονάδων.
Παρότι αποτελεί θεσμοθετημένο καθήκον, στην πράξη εξακολουθεί να δημιουργεί ερωτήματα, παρανοήσεις και ενίοτε… αδικίες.
Εφημερία στα σχολεία: Από υποχρέωση σε πεδίο προβληματισμού
Η εφημερία δεν είναι μια απλή γραφειοκρατική διαδικασία. Είναι κομβική ευθύνη πρόληψης και εποπτείας, η οποία απαιτεί προσοχή, συντονισμό και σαφείς κανόνες.
Ωστόσο, πολλοί εκπαιδευτικοί καλούνται να επιτηρούν χώρους με ελλιπή ορατότητα, όπως σκάλες, αποθήκες ή σημεία που δεν είναι εύκολα προσβάσιμα — οι λεγόμενες «τυφλές γωνίες» των σχολικών αυλών.
Η παρουσία του εφημερεύοντα σε όλα τα σημεία του προαυλίου είναι καθοριστική για την αποφυγή ατυχημάτων ή επεισοδίων.
Σε περιπτώσεις τραυματισμών, μάλιστα, εξετάζεται εάν τηρήθηκαν οι προβλεπόμενες διαδικασίες και αν ο εκπαιδευτικός βρισκόταν στη θέση του.
Το νομικό πλαίσιο: Υποχρεώσεις και όρια
Σύμφωνα με το ΠΔ 79/2017, η εφημερία στα σχολεία οργανώνεται στην αρχή κάθε σχολικού έτους με απόφαση του Συλλόγου Διδασκόντων, υπό την εποπτεία του Διευθυντή ή Υποδιευθυντή.
Το πλαίσιο ορίζει με σαφήνεια:
- τους χώρους επιτήρησης,
- τον αριθμό εφημερευόντων,
- τον χρόνο προσέλευσης (τουλάχιστον 15 λεπτά πριν την έναρξη μαθημάτων – ΠΔ 201/1998),
- και τα καθήκοντα των επιτηρητών κατά την προσέλευση, τα διαλείμματα και την αποχώρηση των μαθητών.
Κάθε αλλαγή στο πρόγραμμα εφημεριών καταγράφεται υποχρεωτικά στο Ημερολόγιο Σχολικής Ζωής, ενώ το πρόγραμμα αναρτάται και αποστέλλεται στην αρμόδια Διεύθυνση Εκπαίδευσης.
Ποιοι απαλλάσσονται από την εφημερία
Από την υποχρέωση εφημερίας εξαιρούνται οι εξής κατηγορίες εκπαιδευτικών:
- Διευθυντές και Υποδιευθυντές σχολικών μονάδων.
- Εκπαιδευτικοί που διδάσκουν σε τρία ή περισσότερα σχολεία, εκ των οποίων τουλάχιστον ένα στεγάζεται σε διαφορετικό κτίριο.
- Αναπληρωτές μειωμένου ωραρίου.
- Εκπαιδευτικοί Παράλληλης Στήριξης, λόγω εξειδικευμένων καθηκόντων βάσει νομοθεσίας.
- Εκπαιδευτικοί Τμημάτων Ένταξης, όταν η σχολική μονάδα συμμετέχει σε Σ.Δ.Ε.Υ. (Σχολικά Δίκτυα Εκπαίδευσης και Υποστήριξης).
Σε εξαιρετικές περιπτώσεις, ο Σύλλογος Διδασκόντων μπορεί να απαλλάξει έναν εκπαιδευτικό από την εφημερία εφόσον υπάρχουν σοβαροί και τεκμηριωμένοι λόγοι.
Το κρίσιμο λάθος στην πράξη
Ένα από τα πιο συχνά λάθη που παρατηρούνται στα σχολεία αφορά την παρερμηνεία των εξαιρέσεων.
Πολλές φορές, εκπαιδευτικοί που εργάζονται σε δύο σχολεία –όχι τρία– θεωρούν ότι απαλλάσσονται, κάτι που δεν ισχύει.
Η εξαίρεση ενεργοποιείται μόνο όταν υπάρχουν τρεις ή περισσότερες σχολικές μονάδες με διαφορετικές τοποθεσίες, καθώς τότε η μετακίνηση καθιστά την εφημερία πρακτικά αδύνατη.
Το συγκεκριμένο σημείο προκαλεί συχνά παρεξηγήσεις μεταξύ διευθυντών και εκπαιδευτικών, αλλά και ανισότητες στην κατανομή καθηκόντων.
Εφημερίες στα νηπιαγωγεία: Αυστηρό πλαίσιο και απόλυτη ασφάλεια
Για τα νηπιαγωγεία, οι ρυθμίσεις είναι ακόμη πιο αυστηρές.
Η παράδοση και παραλαβή των νηπίων γίνεται αποκλειστικά από τον γονέα στην είσοδο της αίθουσας, ενώ οι θύρες του σχολείου παραμένουν κλειστές καθ’ όλη τη διάρκεια της λειτουργίας.
Κανένας ενήλικος δεν επιτρέπεται να εισέλθει στον χώρο χωρίς άδεια, γεγονός που καθιστά την εφημερία καθημερινή διαδικασία ασφάλειας και ευθύνης.
Η φωνή των εκπαιδευτικών: «Χρειαζόμαστε στήριξη και υποδομές»
Οι εκπαιδευτικές ομοσπονδίες ζητούν εδώ και χρόνια καλύτερη οργάνωση των εφημεριών, με σαφείς οδηγίες, κατάλληλους χώρους επιτήρησης και περισσότερους συνοδούς στις αυλές.
Καλούν, επίσης, τους Συλλόγους Διδασκόντων να καταγράφουν και να κοινοποιούν τα προβλήματα στις δημοτικές αρχές, ώστε να αντιμετωπίζονται έγκαιρα οι ελλείψεις σε υποδομές και προσωπικό.
- 12 λεπτά πριν Συναγερμός στον Πειραιά: Όχημα έπεσε στη θάλασσα στο λιμάνι – Μεγάλη κινητοποίηση του Λιμενικού
- 19 λεπτά πριν Νέα βίντεο απόδρασης του κρατούμενου από τις φυλακές Κορυδαλλού
- 26 λεπτά πριν Πανελλήνιες 2026: Σε ποια μαθήματα εξετάζονται σήμερα (4/6) οι υποψήφιοι των ΕΠΑΛ
