ΕΑΣ: Κρίσιμη δίκη στις 7 Οκτωβρίου – Έως 50% μικρότερες κρατήσεις για συνταξιούχους
Σε νέα φάση περνά η υπόθεση της Εισφοράς Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ), καθώς στις 7 Οκτωβρίου 2026 έχει προγραμματιστεί πιλοτική δίκη στην Ολομέλεια του Ελεγκτικού Συνεδρίου, με αντικείμενο τον τρόπο υπολογισμού της εισφοράς.
Η έκβαση της υπόθεσης μπορεί να επηρεάσει περίπου 440.000 συνταξιούχους που σήμερα επιβαρύνονται με την ΕΑΣ. Το βασικό ζήτημα δεν αφορά μόνο τη διατήρηση ή μη της εισφοράς, αλλά κυρίως το εάν αυτή θα συνεχίσει να υπολογίζεται στο σύνολο της σύνταξης ή μόνο στο ποσό που υπερβαίνει το αντίστοιχο εισοδηματικό όριο.
Σύμφωνα με τις πληροφορίες, η εισήγηση του αρμόδιου επιτρόπου φέρεται να κινείται προς ένα αναλογικότερο σύστημα, στο οποίο η ΕΑΣ θα επιβάλλεται ανά κλιμάκιο. Εάν η συγκεκριμένη προσέγγιση υιοθετηθεί, η επιβάρυνση για αρκετούς συνταξιούχους θα μπορούσε να περιοριστεί ακόμη και κατά 50%.
Πώς λειτουργεί σήμερα η ΕΑΣ
Η Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων θεσπίστηκε το 2010 και επιβάλλεται σε συνταξιούχους με υψηλότερες αποδοχές. Στις κύριες συντάξεις ενεργοποιείται όταν το συνολικό ποσό υπερβαίνει τα 1.468 ευρώ, ενώ στις επικουρικές εφαρμόζεται για ποσά άνω των 300 ευρώ.
Οι συντελεστές στις κύριες συντάξεις κυμαίνονται από 3% έως 14%, ενώ στις επικουρικές από 3% έως 10%.
Το σημείο που προκαλεί τις περισσότερες αντιδράσεις είναι ότι, όταν ένας συνταξιούχος περνά σε υψηλότερο κλιμάκιο, το νέο ποσοστό εφαρμόζεται στο σύνολο της σύνταξής του και όχι μόνο στο ποσό που υπερβαίνει το σχετικό όριο.
Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να δημιουργούνται σημαντικές επιβαρύνσεις, ιδιαίτερα για όσους βρίσκονται κοντά στα όρια αλλαγής κλιμακίου.
Τι θα αλλάξει εάν γίνει δεκτή η προσφυγή
Ενδεικτική είναι η περίπτωση συνταξιούχου με αποδοχές 2.000 ευρώ. Με το σημερινό σύστημα, η εισφορά 6% υπολογίζεται στο σύνολο των 2.000 ευρώ.
Με το αναλογικό σύστημα που τίθεται στο επίκεντρο της δικαστικής προσφυγής, η κράτηση θα μπορούσε να επιβάλλεται μόνο στο ποσό που υπερβαίνει το όριο των περίπου 1.468 ευρώ, δηλαδή σε περίπου 532 ευρώ. Έτσι, η τελική παρακράτηση θα ήταν αισθητά χαμηλότερη.
Ιδιαίτερα επηρεάζονται όσοι λαμβάνουν συντάξεις κοντά στα όρια των κλιμακίων, καθώς η μετάβαση από έναν συντελεστή στον επόμενο μπορεί να προκαλέσει απότομη αύξηση της κράτησης.
Ακόμη μεγαλύτερη είναι η επιβάρυνση για συνταξιούχους με υψηλές αποδοχές, καθώς οι κρατήσεις μπορεί να φτάνουν σε σημαντικά ποσά σε ετήσια βάση.
Το κόστος της ΕΑΣ
Σύμφωνα με εκτιμήσεις εκπροσώπων των συνταξιούχων, από το 2010 μέχρι σήμερα έχουν παρακρατηθεί περίπου 10 δισ. ευρώ μέσω της ΕΑΣ.
Για το 2026, η εισφορά εκτιμάται ότι θα αποφέρει περίπου 888 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων τα 721 εκατ. ευρώ προέρχονται από κύριες συντάξεις και τα 167 εκατ. ευρώ από επικουρικές.
Η υπόθεση προέρχεται από προσφυγή συνταξιούχου δικαστικού και έχει παραπεμφθεί στην Ολομέλεια του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Αρχικά η συζήτηση είχε οριστεί για τις 10 Ιουνίου 2026, ωστόσο αναβλήθηκε έπειτα από αίτημα του Δημοσίου και μεταφέρθηκε για τις 7 Οκτωβρίου.
Στο επίκεντρο της προσφυγής βρίσκεται είτε η κατάργηση της ΕΑΣ είτε, τουλάχιστον, η αλλαγή του τρόπου υπολογισμού της, ώστε να εφαρμόζεται αναλογικά και μόνο στο τμήμα της σύνταξης που υπερβαίνει το προβλεπόμενο όριο.
Η κυβέρνηση αναμένεται να αναμένει την απόφαση του Ελεγκτικού Συνεδρίου προτού εξετάσει τυχόν νομοθετικές παρεμβάσεις στον τρόπο υπολογισμού της εισφοράς από το 2027 και μετά.
