ΔΥΠΑ: Ποιοι θα πάρουν τα νέα κοινωνικά σπίτια – Ο ιδιώτης κρατά έως 70% των κατοικιών

Με μια ματιά

Με ένα νέο μοντέλο συνεργασίας Δημοσίου και ιδιωτών επιχειρεί η κυβέρνηση να ανοίξει το κεφάλαιο της κοινωνικής κατοικίας στην Ελλάδα, αξιοποιώντας ακίνητα του Δημοσίου και δίνοντας σημαντικά ανταλλάγματα στις κατασκευαστικές εταιρείες που θα συμμετάσχουν στα έργα.

Το σχέδιο, όπως αποκάλυψε πρώτο σε δημοσίευμά του το workenter.gr, προβλέπει τη δημιουργία περίπου 2.300 κατοικιών έως το τέλος του 2027, σε περιοχές της Αττικής και της περιφέρειας, με βασικό στόχο τη στήριξη ευάλωτων νοικοκυριών που δυσκολεύονται να ανταποκριθούν στο αυξημένο κόστος στέγασης.

Ωστόσο, το στοιχείο που προκαλεί ήδη πολιτικές και κοινωνικές συζητήσεις είναι ότι οι ιδιώτες ανάδοχοι μπορούν να λάβουν έως και το 70% των κατοικιών που θα κατασκευάσουν, είτε μέσω αξιοποίησης, είτε μέσω πώλησης ή εκμετάλλευσης ενοικίων.

Πού θα γίνουν οι πρώτες κοινωνικές κατοικίες

Τα πρώτα οκτώ ακίνητα που εντάσσονται στο πρόγραμμα βρίσκονται σε τέσσερις νομούς της χώρας:

• Στην Παιανία, στην περιοχή Αγίας Τριάδας
• Στη Λάρισα, στην περιοχή Αγίου Θωμά
• Στον Πύργο, στην περιοχή Παλμαντούρα
• Στην Καλαμάτα, στην περιοχή Αγίου Κωνσταντίνου

Τα ακίνητα ανήκουν στο Δημόσιο και θα αξιοποιηθούν μέσω συμπράξεων με ιδιωτικές κατασκευαστικές εταιρείες, χωρίς άμεση οικονομική επιβάρυνση για το κράτος.

Η Κοινή Υπουργική Απόφαση που υπεγράφη ανοίγει πλέον τον δρόμο για διεθνείς διαγωνισμούς, με τις πρώτες προσκλήσεις προς την αγορά να αναμένονται μέσα στο καλοκαίρι.

Το μοντέλο που αλλάζει τα δεδομένα

Το νέο σχήμα βασίζεται στη λογική ΣΔΙΤ, όπου ο ιδιώτης χρηματοδοτεί σχεδόν ολόκληρο το έργο:

• εκπονεί μελέτες,
• αναλαμβάνει αδειοδοτήσεις,
• πληρώνει κατασκευαστικό κόστος,
• καλύπτει φορολογικές και τεχνικές υποχρεώσεις.

Σε αντάλλαγμα, μπορεί να αποκτήσει έως και το 70% των κατοικιών που θα δημιουργηθούν.

Το Δημόσιο, από την πλευρά του, διατηρεί τουλάχιστον το 30% των ακινήτων για χρήση κοινωνικής κατοικίας, ενώ η παραχώρηση στον ανάδοχο ενεργοποιείται μόνο όταν ολοκληρωθούν πλήρως τα έργα και παραδοθούν οι κατοικίες.

Με αυτόν τον τρόπο, η κυβέρνηση επιχειρεί να συνδέσει το κέρδος του επενδυτή με την ποιότητα και την ταχύτητα ολοκλήρωσης των παρεμβάσεων.

Ποιοι θα πάρουν κοινωνική κατοικία

Οι δικαιούχοι θα επιλέγονται από τον ΟΠΕΚΑ με κοινωνικά και οικονομικά κριτήρια, τα οποία θα καθοριστούν με νέα υπουργική απόφαση.

Μεταξύ άλλων θα εξετάζονται:

• το ετήσιο εισόδημα,
• η οικογενειακή κατάσταση,
• η ακίνητη περιουσία,
• ο αριθμός παιδιών,
• η ύπαρξη αναπηρίας.

Το ενοίκιο θα είναι σημαντικά χαμηλότερο από τις εμπορικές τιμές της αγοράς και θα διαμορφώνεται βάσει εισοδήματος και αξίας ακινήτου, ακολουθώντας ευρωπαϊκά μοντέλα κοινωνικής κατοικίας.

Δεν θα υπάρχουν «γκέτο» κοινωνικής κατοικίας

Ένα από τα βασικά στοιχεία του σχεδιασμού είναι ότι οι κοινωνικές κατοικίες δεν θα συγκεντρώνονται σε ξεχωριστές πολυκατοικίες.

Αντίθετα, θα συνυπάρχουν μέσα στον ίδιο οικιστικό ιστό με ιδιωτικά διαμερίσματα, ώστε να αποφεύγονται κοινωνικοί διαχωρισμοί και στεγαστικές «ζώνες αποκλεισμού».

Παράλληλα, το κράτος διατηρεί μόνιμα μέρος της ιδιοκτησίας, ακόμη και μετά από πολυετή μίσθωση τύπου «rent to own», ώστε τα ακίνητα να συνεχίσουν να εξυπηρετούν κοινωνικές ανάγκες.

Αυστηρές προδιαγραφές για τα νέα κτίρια

Η νέα ΚΥΑ προβλέπει συγκεκριμένες τεχνικές και ενεργειακές απαιτήσεις για όλα τα κτίρια που θα ανεγερθούν.

Συγκεκριμένα:

• επιβάλλεται χρήση σύγχρονων και ποιοτικών υλικών,
• απαιτείται πλήρης προσβασιμότητα για ΑμεΑ,
• προβλέπονται υψηλά πρότυπα ασφάλειας,
• δίνεται έμφαση σε κτίρια σχεδόν μηδενικής ενεργειακής κατανάλωσης.

Επιπλέον, η ποιότητα των κατοικιών θα είναι ίδια είτε το διαμέρισμα περάσει στο Δημόσιο είτε στον ιδιώτη ανάδοχο.

Το πολιτικό στοίχημα της στέγασης

Η κυβέρνηση παρουσιάζει το πρόγραμμα ως απάντηση στη στεγαστική κρίση που πιέζει κυρίως νέους, οικογένειες και χαμηλόμισθους εργαζόμενους.

Την ίδια στιγμή όμως, η πρόβλεψη για παραχώρηση έως και του 70% των κατοικιών σε ιδιώτες δημιουργεί νέο πεδίο πολιτικής αντιπαράθεσης, καθώς αρκετοί εκφράζουν φόβους ότι το Δημόσιο παραχωρεί υπερβολικά μεγάλο μέρος της αξιοποίησης σε επιχειρηματικά σχήματα.

Το επόμενο διάστημα αναμένεται να δείξει αν το συγκεκριμένο μοντέλο θα λειτουργήσει ως πραγματική λύση στο πρόβλημα στέγασης ή αν θα εξελιχθεί σε ακόμη μία δύσκολη ισορροπία ανάμεσα στην κοινωνική πολιτική και την αγορά ακινήτων.