Δημόσιο: Πότε χάνετε αναδρομικά, μισθούς και συντάξεις

Στενά χρονικά περιθώρια έχουν δημόσιοι υπάλληλοι και συνταξιούχοι για να διεκδικήσουν αναδρομικά, αποδοχές και άλλα ποσά που τους οφείλονται από το Δημόσιο. Εάν δεν κινηθούν εγκαίρως, οι αξιώσεις τους παραγράφονται και μπορεί να χάσουν οριστικά το δικαίωμα δικαστικής διεκδίκησης των χρημάτων.

Νέα ρύθμιση αυξάνει από δύο σε τρία έτη την προθεσμία που έχουν στη διάθεσή τους οι δημόσιοι υπάλληλοι για να διεκδικήσουν επιπλέον αποδοχές, όταν παραβιάζεται η αρχή της ίσης αμοιβής για εργασία ίσης αξίας.

Η αλλαγή περιλαμβάνεται στο άρθρο 19 του νόμου 5316/2026 του υπουργείου Εργασίας, με τον οποίο θεσπίζονται κανόνες για την ίση αμοιβή στον ιδιωτικό και τον δημόσιο τομέα.

Η τριετής προθεσμία δεν καλύπτει, ωστόσο, κάθε οικονομική απαίτηση των δημοσίων υπαλλήλων. Ισχύει κατ’ εξαίρεση μόνο για διεκδικήσεις που προκύπτουν από παραβίαση της αρχής της ίσης αμοιβής. Για όλες τις υπόλοιπες αξιώσεις κατά του Δημοσίου, η παραγραφή παραμένει διετής.

Ποιοι έχουν τρία χρόνια

Οι δημόσιοι υπάλληλοι θα έχουν πλέον χρονικό περιθώριο τριών ετών για να διεκδικήσουν μισθολογικές διαφορές, εφόσον αυτές οφείλονται σε παραβίαση της αρχής της ίσης αμοιβής.

Μετά τη συμπλήρωση της τριετίας, το Δημόσιο μπορεί να προβάλει ένσταση παραγραφής, με αποτέλεσμα η σχετική απαίτηση να μην μπορεί πλέον να διεκδικηθεί δικαστικά.

Για μισθούς, επιδόματα ή άλλες οικονομικές απαιτήσεις που δεν συνδέονται με άνιση αμοιβή, εξακολουθεί να ισχύει η διετής παραγραφή.

Πότε παραγράφονται οι αξιώσεις στον ιδιωτικό τομέα

Διαφορετικό καθεστώς ισχύει για τους εργαζομένους στον ιδιωτικό τομέα.

Οι απαιτήσεις για δεδουλευμένους μισθούς, επιδόματα, υπερωρίες, αποζημιώσεις και γενικότερα ποσά που απορρέουν από τη σύμβαση εργασίας παραγράφονται, κατά κανόνα, μετά την πάροδο πέντε ετών.

Η πενταετής προθεσμία ισχύει και για αξιώσεις που μπορεί να προκύψουν από την εφαρμογή της αρχής της ίσης αμοιβής για εργασία ίσης αξίας.

Πότε χάνουν τα αναδρομικά οι συνταξιούχοι

Για τους συνταξιούχους η προθεσμία παραμένει ιδιαίτερα περιορισμένη, καθώς οι περισσότερες οικονομικές αξιώσεις κατά του Δημοσίου παραγράφονται μετά την πάροδο δύο ετών.

Η διετής παραγραφή αφορά:

• καθυστερούμενες συντάξεις,
• αναδρομικά ποσά συντάξεων,
• ποσά από επανυπολογισμό,
• διαφορές που προκύπτουν από λανθασμένο υπολογισμό,
• επιδόματα και βοηθήματα που δεν καταβλήθηκαν,
• ποσά που οφείλονται μετά από αλλαγή της συνταξιοδοτικής κατάστασης,
• αντίστοιχες απαιτήσεις των κληρονόμων συνταξιούχων.

Η προθεσμία ισχύει ακόμη και όταν έχει ήδη εκδοθεί η πράξη κανονισμού της σύνταξης, αλλά τα χρήματα δεν έχουν καταβληθεί.

Εάν ο συνταξιούχος δεν προχωρήσει στις απαραίτητες ενέργειες μέσα στη διετία, το Δημόσιο μπορεί να επικαλεστεί την παραγραφή και η αξίωση να χαθεί οριστικά.

Από πότε αρχίζει να μετρά η παραγραφή

Κατά τον γενικό κανόνα, η παραγραφή αρχίζει από το τέλος του οικονομικού έτους μέσα στο οποίο γεννήθηκε η απαίτηση και κατέστη δυνατή η δικαστική διεκδίκησή της.

Αυτό σημαίνει ότι ο χρόνος δεν υπολογίζεται πάντοτε από την ημερομηνία κατά την οποία ο δικαιούχος διαπίστωσε την οφειλή, αλλά με βάση το πότε γεννήθηκε νομικά η αξίωση και μπορούσε να ασκηθεί.

Πώς διακόπτεται η προθεσμία

Οι συνταξιούχοι μπορούν να προστατεύσουν τις αξιώσεις τους, προχωρώντας πριν από τη συμπλήρωση της διετίας σε μία από τις ακόλουθες ενέργειες:

1. Κατάθεση αγωγής στο αρμόδιο δικαστήριο.
2. Υποβολή αίτησης στην αρμόδια δημόσια υπηρεσία για την καταβολή των οφειλόμενων ποσών.
3. Υποβολή αίτησης στο Νομικό Συμβούλιο του Κράτους για την αναγνώριση της απαίτησης.

Η υποβολή αίτησης στην αρμόδια υπηρεσία διακόπτει την παραγραφή. Εάν η υπηρεσία δεν απαντήσει, η προθεσμία αρχίζει να μετρά εκ νέου έξι μήνες μετά την κατάθεση της αίτησης.

Η υποβολή δεύτερης όμοιας αίτησης δεν διακόπτει ξανά την παραγραφή. Σε αυτή την περίπτωση, για να διατηρηθεί η αξίωση, μπορεί να απαιτηθεί προσφυγή στη Δικαιοσύνη.

Τι συμβαίνει όταν συμπληρωθεί η παραγραφή

Μετά τη συμπλήρωση της προβλεπόμενης προθεσμίας, η απαίτηση δεν μπορεί να διεκδικηθεί δικαστικά ούτε να χρησιμοποιηθεί για συμψηφισμό με χρέη προς το Δημόσιο.

Ακόμη και στην περίπτωση που το Δημόσιο καταβάλει ποσό μετά την παραγραφή, μπορεί να το αναζητήσει ως αχρεωστήτως καταβληθέν.

Για τον λόγο αυτό, όσοι εντοπίζουν εκκρεμή αναδρομικά, μισθολογικές διαφορές ή λάθη στον υπολογισμό της σύνταξής τους δεν θα πρέπει να περιμένουν την αυτόματη διόρθωση από τη διοίκηση.

Η έγκαιρη υποβολή αίτησης ή η άσκηση των κατάλληλων ένδικων μέσων μπορεί να αποδειχθεί καθοριστική, ώστε να μην παραγραφεί η απαίτηση και χαθούν τα οφειλόμενα ποσά.

Περισσότερα:

Ποιοι δικαστικοί θα πάρουν αύξηση – Οι προϋποθέσεις και τα ποσοστά

Η ΕΣΔΔΑ, οι διαγωνισμοί και τα απωθημένα των (ευνοηθέντων) μετακλητών

Επιστροφές έως 2.650 ευρώ σε χιλιάδες εργαζόμενους του Δημοσίου και των ΟΤΑ