Διατακτικές σίτισης: Πότε είναι αφορολόγητες – Το σχέδιο για αύξηση στα 10 ευρώ
Οι διατακτικές σίτισης κερδίζουν έδαφος στην ελληνική αγορά εργασίας, καθώς προσφέρουν μια έμμεση αλλά ουσιαστική ενίσχυση στο εισόδημα των εργαζομένων.
Την ίδια στιγμή, οι επιχειρήσεις τις αξιοποιούν για να προσελκύσουν προσωπικό και να διατηρήσουν εργαζομένους σε θέσεις όπου ο ανταγωνισμός παραμένει ισχυρός.
Το ενδιαφέρον στρέφεται πλέον στην πρόταση για αύξηση του ημερήσιου αφορολόγητου ορίου από τα 6 στα 10 ευρώ. Μέχρι να ψηφιστεί, ωστόσο, οποιαδήποτε σχετική αλλαγή, το ισχύον αφορολόγητο παραμένει στα 6 ευρώ ανά εργάσιμη ημέρα.
Τι σημαίνει αυτό για έναν εργαζόμενο που λαμβάνει κάρτα σίτισης; Πότε φορολογείται το επιπλέον ποσό και τι αλλάζει όταν ο εργοδότης προσφέρει δωροεπιταγές ή κουπόνια αγορών;
Ένας στους τέσσερις λαμβάνει παροχή σίτισης
Περίπου ένας στους τέσσερις εργαζομένους στην Ελλάδα λαμβάνει παροχή σίτισης από τον εργοδότη του, είτε σε σταθερή είτε σε περιστασιακή βάση, σύμφωνα με έρευνα του ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ.
Μάλιστα, το 46,7% των δικαιούχων δηλώνει ότι λαμβάνει την παροχή για περισσότερα από τρία χρόνια, ενώ ακόμη ένα 42,4% την αξιοποιεί για διάστημα από ένα έως τρία έτη. Συνεπώς, οι κάρτες και οι διατακτικές σίτισης δεν λειτουργούν πλέον ως ένα περιστασιακό μπόνους, αλλά ως σταθερό μέρος του πακέτου αποδοχών.
Παράλληλα, τρεις στους τέσσερις εργαζομένους χαρακτηρίζουν την παροχή αρκετά ή πολύ σημαντική. Επιπλέον, ένας στους δύο δηλώνει ότι τον βοηθά να περιορίσει το άγχος για την κάλυψη των εξόδων διατροφής.
Διατακτικές σίτισης: Πότε δεν πληρώνει φόρο ο εργαζόμενος
Με βάση το ισχύον φορολογικό πλαίσιο, η αξία των διατακτικών σίτισης εξαιρείται από τον υπολογισμό του εισοδήματος από μισθωτή εργασία όταν δεν υπερβαίνει τα 6 ευρώ ανά εργάσιμη ημέρα.
Για παράδειγμα, εάν ένας εργαζόμενος απασχοληθεί 22 ημέρες μέσα σε έναν μήνα, μπορεί να λάβει διατακτικές συνολικής αξίας έως 132 ευρώ χωρίς το ποσό αυτό να προστεθεί στο φορολογητέο εισόδημά του.
Σε ετήσια βάση, η παροχή μπορεί να προσεγγίσει τα 1.400 ευρώ, ανάλογα πάντοτε με τον πραγματικό αριθμό των εργάσιμων ημερών.
Η σχετική εξαίρεση προβλέπεται στον Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος, ενώ η ΑΑΔΕ έχει διευκρινίσει ότι ως παροχή σε είδος αντιμετωπίζεται το τμήμα της ημερήσιας διατακτικής που ξεπερνά τα 6 ευρώ.
Τι συμβαίνει όταν η διατακτική ξεπερνά τα 6 ευρώ
Ας υποθέσουμε ότι μια επιχείρηση χορηγεί κάρτα σίτισης αξίας 8 ευρώ ανά εργάσιμη ημέρα.
Στην περίπτωση αυτή:
- Τα πρώτα 6 ευρώ καλύπτονται από την ειδική φορολογική εξαίρεση.
- Τα επιπλέον 2 ευρώ ανά ημέρα εξετάζονται ως παροχή σε είδος.
- Το ποσό αυτό συνυπολογίζεται μαζί με τις υπόλοιπες γενικές παροχές σε είδος που λαμβάνει ο εργαζόμενος μέσα στο ίδιο φορολογικό έτος.
Επομένως, το γεγονός ότι μια διατακτική υπερβαίνει τα 6 ευρώ δεν σημαίνει ότι φορολογείται ολόκληρη η αξία της. Η φορολογική εξέταση αφορά το υπερβάλλον ημερήσιο ποσό.
Στο τραπέζι η αύξηση στα 10 ευρώ
Οι έξι εθνικοί κοινωνικοί εταίροι –ΓΣΕΕ, ΣΕΒ, ΓΣΕΒΕΕ, ΕΣΕΕ, ΣΕΤΕ και ΣΒΕ– έχουν ζητήσει από το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών να αυξήσει το ημερήσιο όριο από τα 6 στα 10 ευρώ.
Οι εκπρόσωποι εργαζομένων και επιχειρήσεων συνδέουν το αίτημα με την αύξηση του κόστους διατροφής και τη μείωση της αγοραστικής δύναμης. Παράλληλα, υποστηρίζουν ότι ένα υψηλότερο αφορολόγητο όριο θα επιτρέψει στις επιχειρήσεις να προσφέρουν ανταγωνιστικότερες παροχές χωρίς να αυξήσουν αντίστοιχα τη φορολογική επιβάρυνση των εργαζομένων.
Το ισχύον όριο παραμένει στα 6 ευρώ από το 2004. Ωστόσο, η αύξηση στα 10 ευρώ αποτελεί προς το παρόν αίτημα και όχι ψηφισμένη αλλαγή. Συνεπώς, εργαζόμενοι και εργοδότες πρέπει να συνεχίσουν να υπολογίζουν την απαλλαγή με βάση το σημερινό όριο.
Τι ισχύει για δωροεπιταγές και κουπόνια αγορών
Οι δωροεπιταγές δεν ακολουθούν αυτομάτως το ειδικό καθεστώς των διατακτικών σίτισης. Κατά κανόνα, η αξία των αγαθών ή υπηρεσιών που αντιπροσωπεύουν θεωρείται παροχή σε είδος προς τον εργαζόμενο.
Στον γενικό κανόνα των παροχών σε είδος, το ετήσιο όριο ανέρχεται στα 300 ευρώ. Όταν η συνολική αξία των σχετικών παροχών ξεπεράσει το συγκεκριμένο ποσό, το υπερβάλλον τμήμα προστίθεται, κατά κανόνα, στο φορολογητέο εισόδημα από μισθωτή εργασία.
Παράδειγμα
Εάν ένας εργαζόμενος λάβει μέσα στο έτος δωροεπιταγές και άλλες γενικές παροχές συνολικής αξίας 500 ευρώ, το ποσό πάνω από το όριο των 300 ευρώ, δηλαδή τα 200 ευρώ, εξετάζεται ως φορολογητέα παροχή σε είδος.
Χρειάζεται, πάντως, προσοχή: Ορισμένες ειδικές κατηγορίες παροχών, όπως η παραχώρηση εταιρικού αυτοκινήτου, κατοικίας ή δανείου, ακολουθούν διαφορετικούς κανόνες και δεν εντάσσονται απαραίτητα στο γενικό όριο με τον ίδιο τρόπο.
Κουπόνια συγκεκριμένου και πολλαπλών σκοπών
Διαφορετικοί κανόνες εφαρμόζονται ως προς τον ΦΠΑ. Σε αυτό το επίπεδο, τα κουπόνια χωρίζονται σε δύο βασικές κατηγορίες:
Κουπόνια συγκεκριμένου σκοπού
Σε ένα κουπόνι συγκεκριμένου σκοπού είναι γνωστά από την έκδοσή του:
- Ο τόπος όπου θα πραγματοποιηθεί η συναλλαγή
- Τα αγαθά ή οι υπηρεσίες που καλύπτει
- Ο συντελεστής ΦΠΑ που θα εφαρμοστεί
Σε αυτή την περίπτωση, η φορολογική μεταχείριση ενεργοποιείται κατά τη μεταβίβαση του κουπονιού.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί ένα κουπόνι που χρησιμοποιείται αποκλειστικά για την αγορά συγκεκριμένης κατηγορίας προϊόντων με ενιαίο συντελεστή ΦΠΑ από ορισμένη αλυσίδα καταστημάτων.
Κουπόνια πολλαπλών σκοπών
Στα κουπόνια πολλαπλών σκοπών δεν μπορεί να προσδιοριστεί εξαρχής ο τελικός συντελεστής ΦΠΑ, επειδή ο καταναλωτής μπορεί να επιλέξει προϊόντα ή υπηρεσίες που φορολογούνται διαφορετικά.
Σε αυτή την περίπτωση, ο ΦΠΑ επιβάλλεται κατά την πραγματική παράδοση των αγαθών ή την παροχή των υπηρεσιών, δηλαδή όταν εξαργυρωθεί το κουπόνι.
Ένα συνηθισμένο παράδειγμα είναι η δωροεπιταγή σούπερ μάρκετ, με την οποία ο δικαιούχος μπορεί να αγοράσει προϊόντα διαφορετικών κατηγοριών και συντελεστών ΦΠΑ.
Ελέγξτε την παροχή που λαμβάνετε
Πριν θεωρήσετε ότι ένα κουπόνι ή μια εταιρική κάρτα είναι αφορολόγητη, ελέγξτε:
- Πρόκειται πράγματι για διατακτική σίτισης ή για γενική δωροεπιταγή;
- Ποια είναι η ημερήσια αξία της παροχής;
- Χορηγείται μόνο για τις πραγματικές εργάσιμες ημέρες;
- Υπερβαίνει το ισχύον όριο των 6 ευρώ;
- Έχετε λάβει και άλλες παροχές σε είδος μέσα στο ίδιο έτος;
- Πώς αποτυπώνει ο εργοδότης την παροχή στη μισθοδοσία και στη βεβαίωση αποδοχών;
Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι οι διατακτικές σίτισης έως 6 ευρώ ανά εργάσιμη ημέρα απολαμβάνουν ειδική φορολογική εξαίρεση. Αντίθετα, οι δωροεπιταγές και τα γενικά κουπόνια εντάσσονται κατά κανόνα στις παροχές σε είδος και απαιτούν διαφορετικό φορολογικό έλεγχο.
Η προτεινόμενη αύξηση στα 10 ευρώ θα μπορούσε να ενισχύσει σημαντικά το διαθέσιμο εισόδημα των εργαζομένων. Μέχρι να υπάρξει νομοθετική ρύθμιση, όμως, το όριο των 6 ευρώ εξακολουθεί να καθορίζει ποιο μέρος της ημερήσιας παροχής σίτισης παραμένει εκτός φορολογητέου εισοδήματος.
