Διαδοχική ασφάλιση: Πώς χιλιάδες ασφαλισμένοι μπορούν να βγουν στη σύνταξη έως και 10 χρόνια νωρίτερα

Η διαδοχική ασφάλιση μπορεί, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, να επιτρέψει σε χιλιάδες παλαιούς ασφαλισμένους του e-ΕΦΚΑ να θεμελιώσουν συνταξιοδοτικό δικαίωμα αρκετά νωρίτερα από τα γενικά όρια ηλικίας των 62 ή 67 ετών. Σύμφωνα με τον δικηγόρο και ειδικό σε θέματα Εργατικού και Ασφαλιστικού Δικαίου Διονύση Ρίζο, σε ορισμένες περιπτώσεις το όφελος μπορεί να φτάσει ακόμη και τα 10 χρόνια.

Το «κλειδί» βρίσκεται στη δυνατότητα αξιοποίησης των προϋποθέσεων συνταξιοδότησης προηγούμενου ασφαλιστικού φορέα. Έτσι, ασφαλισμένοι που κατά τη διάρκεια του εργασιακού τους βίου πέρασαν από περισσότερα Ταμεία δεν εξετάζονται αποκλειστικά με βάση τους όρους του τελευταίου φορέα, αλλά μπορεί να εφαρμοστεί ευνοϊκότερη διάταξη προηγούμενου φορέα, εφόσον πληρούνται οι σχετικές προϋποθέσεις.

Η δυνατότητα αφορά κυρίως παλαιούς ασφαλισμένους, δηλαδή όσους ασφαλίστηκαν για πρώτη φορά έως τις 31 Δεκεμβρίου 1992. Στην κατηγορία αυτή περιλαμβάνονται μισθωτοί με χρόνο στο πρώην ΙΚΑ, ελεύθεροι επαγγελματίες του πρώην ΟΑΕΕ, ασφαλισμένοι του ΕΤΑΑ, δημόσιοι υπάλληλοι αλλά και όσοι έχουν χρόνο ασφάλισης στο ΝΑΤ.

Η διαδικασία ξεκινά με την κανονική υποβολή αίτησης συνταξιοδότησης στον τελευταίο ασφαλιστικό φορέα. Στη συνέχεια, ο e-ΕΦΚΑ εξετάζει το σύνολο του ασφαλιστικού ιστορικού και διαπιστώνει εάν μπορεί να εφαρμοστεί ευνοϊκότερη διάταξη άλλου πρώην Ταμείου.

Χαρακτηριστικές είναι οι περιπτώσεις μητέρων ανηλίκων με χρόνο ασφάλισης τόσο στο πρώην ΙΚΑ όσο και στον πρώην ΟΑΕΕ ή στο Δημόσιο. Ανάλογα με το έτος θεμελίωσης και τον ασφαλιστικό χρόνο, μπορεί να ενεργοποιηθούν παλαιότερες ευνοϊκές προϋποθέσεις και η έξοδος στη σύνταξη να έρθει αρκετά χρόνια νωρίτερα.

Αντίστοιχη δυνατότητα μπορεί να υπάρχει για ασφαλισμένους του πρώην ΟΑΕΕ που διαθέτουν χρόνο στο πρώην ΙΚΑ και μπορούν να αξιοποιήσουν προϋποθέσεις μειωμένης σύνταξης. Σύμφωνα με τα παραδείγματα που παρατίθενται, το χρονικό όφελος μπορεί να φτάσει περίπου τα πέντε χρόνια, με αντίστοιχη μείωση στο ποσό της εθνικής σύνταξης όπου προβλέπεται.

Ιδιαίτερη κατηγορία αποτελούν όσοι έχουν ασφαλιστικό χρόνο στο ΝΑΤ. Με βάση τις ειδικότερες προϋποθέσεις που παρουσιάζονται, ακόμη και περιορισμένος χρόνος ναυτικής ασφάλισης μπορεί σε ορισμένες περιπτώσεις να επηρεάσει καθοριστικά το όριο ηλικίας και να οδηγήσει σε σημαντικά νωρίτερη συνταξιοδότηση.

Το μεγαλύτερο πρόβλημα, πάντως, εντοπίζεται πλέον όχι τόσο στη θεμελίωση του δικαιώματος όσο στις καθυστερήσεις απονομής. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρατίθενται, σημαντικό ποσοστό αιτήσεων διαδοχικής ασφάλισης χρειάζεται περισσότερο από δύο χρόνια για να οριστικοποιηθεί, καθώς προηγείται προσωρινή ή μη οριστική απόφαση και ακολουθεί η ολοκλήρωση του ελέγχου από όλους τους εμπλεκόμενους πρώην φορείς.

Για τον λόγο αυτό, θεωρείται κρίσιμο πριν από την αίτηση να έχει συγκεντρωθεί πλήρης ασφαλιστικός φάκελος από όλα τα Ταμεία στα οποία έχει υπαχθεί ο ασφαλισμένος. Η σωστή καταγραφή των ημερών ασφάλισης και των περιόδων απασχόλησης μπορεί να αποδειχθεί καθοριστική τόσο για τη θεμελίωση του δικαιώματος όσο και για την ταχύτερη έκδοση της σύνταξης.