ΔΕΘ 2026: Στο τραπέζι 14 μέτρα για ακίνητα – Δάνεια, ενοίκια και Golden Visa

Οι 14 νέες παρεμβάσεις για τα ακίνητα αποτυπώνουν την κατεύθυνση στην οποία σχεδιάζει να κινηθεί η κυβέρνηση τα επόμενα χρόνια και δίνουν μια πρώτη εικόνα για τα μέτρα που ενδέχεται να βρεθούν στο επίκεντρο της ΔΕΘ 2026.

Φθηνότερα στεγαστικά δάνεια, ένα νέο μοντέλο «Σπίτι μου», κίνητρα για ιδιοκτήτες και κατασκευαστές, αλλαγές στη Golden Visa, κοινωνικές κατοικίες και ψηφιακές λύσεις για φοιτητές και δημοσίους υπαλλήλους συνθέτουν τον νέο χάρτη.

Ωστόσο, χρειάζεται μία κρίσιμη διευκρίνιση: τα 14 μέτρα δεν αποτελούν στο σύνολό τους οριστικές εξαγγελίες της ΔΕΘ ούτε θα ενεργοποιηθούν ταυτόχρονα. Πρόκειται για προτεινόμενες παρεμβάσεις της Εθνικής Στρατηγικής για τη Στεγαστική Πολιτική, από τις οποίες οι 10 χαρακτηρίζονται άμεσης προτεραιότητας και οι τέσσερις μακροπρόθεσμες.

Η Εθνική Στρατηγική για τη Στεγαστική Πολιτική περιλαμβάνει συνολικά 50 μέτρα, με προϋπολογισμό άνω των 6,5 δισ. ευρώ. Από αυτά, 36 έχουν ήδη δρομολογηθεί ή εφαρμόζονται, ενώ τα υπόλοιπα 14 ανοίγουν τον δρόμο για τις επόμενες κινήσεις.

Τι αλλάζει στην κυβερνητική στρατηγική για τη στέγη

Μέχρι σήμερα, η στεγαστική πολιτική εστίαζε σε μεγάλο βαθμό στην οικονομική στήριξη όσων ήθελαν να αγοράσουν πρώτη κατοικία. Πλέον, όμως, το βάρος μεταφέρεται και στην αύξηση της προσφοράς διαθέσιμων σπιτιών.

Ο στόχος είναι διπλός: αφενός να επιστρέψουν περισσότερα κλειστά ή υποαξιοποιημένα ακίνητα στη μακροχρόνια μίσθωση και αφετέρου να δημιουργηθεί νέο απόθεμα προσιτής και κοινωνικής κατοικίας.

Τι μπορεί να σημαίνει αυτό για ενοικιαστές, νέους αγοραστές και ιδιοκτήτες; Οι απαντήσεις βρίσκονται στα ακόλουθα 14 μέτρα.

1. Ταχύτερες οικοδομικές άδειες με ψηφιακούς ελέγχους

Η πρώτη παρέμβαση στοχεύει στη μείωση του χρόνου έκδοσης των οικοδομικών αδειών, καθώς οι μεγάλες καθυστερήσεις μπλοκάρουν νέες κατασκευές και επενδύσεις.

Το σχέδιο προβλέπει περαιτέρω ψηφιοποίηση, αναβάθμιση του συστήματος e-Άδειες, αξιοποίηση του Ενιαίου Ψηφιακού Χάρτη και διασύνδεση των πληροφοριακών συστημάτων.

Παράλληλα, εξετάζεται η χρήση εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης για τον αρχικό έλεγχο των δικαιολογητικών και τον ταχύτερο εντοπισμό λαθών ή ελλείψεων στους φακέλους.

2. Ψηφιακή πλατφόρμα για φοιτητική στέγη και συγκατοίκηση

Καθώς τα φοιτητικά ενοίκια πιέζουν έντονα τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς, η κυβέρνηση σχεδιάζει πλατφόρμα στην οποία οι φοιτητές θα μπορούν να αναζητούν τόσο κατοικία όσο και συγκάτοικο.

Οι ιδιοκτήτες θα καταχωρίζουν ακίνητα κατάλληλα για συγκατοίκηση, ενώ εξετάζεται η σύνδεση της υπηρεσίας με το φοιτητικό στεγαστικό επίδομα.

Επιπλέον, στο τραπέζι βρίσκονται κρατικές εγγυήσεις προς τους ιδιοκτήτες για απλήρωτα ενοίκια ή ζημιές. Έτσι, το μέτρο επιχειρεί να προσφέρει ασφάλεια και στις δύο πλευρές.

3. Κατοικίες για γιατρούς και εκπαιδευτικούς στα νησιά

Μία δεύτερη πλατφόρμα θα καταγράφει τα διαθέσιμα σπίτια και τις στεγαστικές ανάγκες δημοσίων υπαλλήλων που υπηρετούν σε νησιά και τουριστικές περιοχές.

Το μέτρο αφορά κυρίως γιατρούς, νοσηλευτές, εκπαιδευτικούς και άλλους δημοσίους υπαλλήλους, οι οποίοι συχνά αδυνατούν να βρουν κατοικία με προσιτό ενοίκιο.

Μέσω της πλατφόρμας, το κράτος θα επιχειρεί να αντιστοιχίζει τις ανάγκες των εργαζομένων με τα διαθέσιμα ακίνητα κάθε περιοχής.

4. Φθηνότερα δάνεια για την κατασκευή προσιτών κατοικιών

Χαμηλότοκα δάνεια, κρατικές εγγυήσεις και επιδοτήσεις επιτοκίου θα μπορούσαν να μειώσουν το κόστος χρηματοδότησης για όσους επενδύουν στην κοινωνική και προσιτή κατοικία.

Ωστόσο, η οικονομική στήριξη θα συνοδεύεται από συγκεκριμένους όρους. Μέρος των κατοικιών που θα κατασκευάζονται μέσω αυτών των εργαλείων θα πρέπει να διατίθεται με χαμηλότερα ή κοινωνικά ενοίκια και όχι αποκλειστικά στις τιμές της ελεύθερης αγοράς.

5. Αξιοποίηση δημόσιας γης για προσιτή στέγη στα νησιά

Η κυβέρνηση σχεδιάζει να αξιοποιήσει αναξιοποίητες δημόσιες εκτάσεις σε νησιά όπου η τουριστική ανάπτυξη έχει περιορίσει δραστικά τις διαθέσιμες κατοικίες.

Ιδιώτες επενδυτές θα μπορούν να κατασκευάζουν σπίτια σε δημόσια γη, αναλαμβάνοντας όμως την υποχρέωση να διαθέτουν μέρος των ακινήτων με προσιτό ή κοινωνικό μίσθωμα για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα.

6. Νέος ενιαίος φορέας για τη στεγαστική πολιτική

Η στρατηγική προβλέπει τη δημιουργία Ενιαίου Φορέα Στεγαστικής Πολιτικής, ο οποίος θα συντονίζει υπουργεία, δήμους και δημόσιους οργανισμούς.

Ο νέος φορέας θα συγκεντρώνει τα δεδομένα της αγοράς, θα παρακολουθεί την πορεία των προγραμμάτων και θα αξιολογεί την αποτελεσματικότητά τους.

Η παρέμβαση επιχειρεί να καλύψει το θεσμικό κενό που άφησε η κατάργηση του Οργανισμού Εργατικής Κατοικίας το 2012, ενώ προβλέπεται χρηματοδότηση 3 εκατ. ευρώ από το ΕΣΠΑ 2021–2027.

7. Γραφεία Κοινωνικής Μίσθωσης στους δήμους

Οι δήμοι αποκτούν ενεργότερο ρόλο στην αγορά κατοικίας μέσω των Γραφείων Κοινωνικής Μίσθωσης.

Τα γραφεία θα φέρνουν σε επαφή ιδιοκτήτες που διαθέτουν ακίνητα με νοικοκυριά που αναζητούν προσιτή κατοικία. Παράλληλα, θα υποστηρίζουν την υπογραφή και την παρακολούθηση των μισθωτηρίων.

Ο σχεδιασμός προβλέπει προϋπολογισμό περίπου 6,5 εκατ. ευρώ για την ανάπτυξη του σχετικού δικτύου.

8. Νέο Ταμείο Κοινωνικής και Προσιτής Κατοικίας

Ένα εξειδικευμένο Ταμείο–Θεματοφύλακας θα χρηματοδοτεί έργα κοινωνικής και προσιτής κατοικίας.

Η αρχική χρηματοδότηση υπολογίζεται ενδεικτικά στα 20 έως 25 εκατ. ευρώ, με στόχο να κινητοποιηθούν στη συνέχεια περισσότερα δημόσια, ευρωπαϊκά και ιδιωτικά κεφάλαια.

Το Ταμείο θα λειτουργεί με ανακυκλούμενο χαρακτήρα: τα έσοδα από τις επενδύσεις θα επιστρέφουν στον μηχανισμό, ώστε να χρηματοδοτούν νέα στεγαστικά έργα.

9. Περισσότερη δόμηση με αντάλλαγμα προσιτά σπίτια

Ιδιώτες επενδυτές ενδέχεται να λαμβάνουν πολεοδομικά κίνητρα ή άλλες διευκολύνσεις, εφόσον διαθέτουν μέρος των κατοικιών που δημιουργούν για κοινωνική ή προσιτή στέγαση.

Η παρέμβαση μπορεί να εφαρμοστεί τόσο σε νέες οικοδομές όσο και σε μεγάλα ανενεργά ακίνητα μέσα στις πόλεις.

Με απλά λόγια, ο επενδυτής θα κερδίζει συγκεκριμένες δυνατότητες ανάπτυξης, αλλά θα επιστρέφει μέρος της ωφέλειας στην κοινωνία με τη μορφή οικονομικότερων κατοικιών.

10. Νέα Golden Visa με υποχρεωτική μακροχρόνια μίσθωση

Μία νέα κατηγορία Golden Visa μπορεί να επιτρέπει σε ξένους επενδυτές να αγοράζουν περισσότερα από ένα ακίνητα, με την υποχρέωση να τα διαθέτουν αποκλειστικά σε μακροχρόνια μίσθωση.

Η βραχυχρόνια εκμετάλλευση δεν θα επιτρέπεται, ενώ ειδικός μηχανισμός θα ελέγχει τη χρήση των ακινήτων.

Στόχος είναι οι επενδύσεις της Golden Visa να προσθέτουν σπίτια στην αγορά των μακροχρόνιων ενοικίων αντί να περιορίζουν το διαθέσιμο απόθεμα.

11. Νέος μηχανισμός αντιμετώπισης της αστεγίας

Η στρατηγική προβλέπει οργανωμένο πληροφοριακό σύστημα για την καταγραφή των ανθρώπων που αντιμετωπίζουν αστεγία ή βρίσκονται σε στεγαστική επισφάλεια.

Παράλληλα, σχεδιάζει την αξιολόγηση των υφιστάμενων δομών, την εκπαίδευση των στελεχών και την αποτελεσματικότερη σύνδεση των ωφελουμένων με τις κοινωνικές υπηρεσίες.

Ο προϋπολογισμός της παρέμβασης εκτιμάται περίπου στα 1,81 εκατ. ευρώ.

12. Νέο «Σπίτι μου» με φθηνότερα στεγαστικά δάνεια

Το μέτρο που συγκεντρώνει το μεγαλύτερο ενδιαφέρον από τα νοικοκυριά αφορά έναν πιο μόνιμο μηχανισμό στήριξης για την αγορά πρώτης κατοικίας.

Η πρόταση αντλεί στοιχεία από το γαλλικό μοντέλο Prêt à Taux Zéro και εξετάζει φορολογικά κίνητρα προς τις τράπεζες, ώστε αυτές να προσφέρουν στεγαστικά δάνεια με μειωμένο επιτόκιο στους δικαιούχους.

Το νέο εργαλείο θα μπορούσε να καλύπτει όχι μόνο την αγορά κατοικίας αλλά και την αποπεράτωση σπιτιού σε ιδιόκτητο οικόπεδο. Επίσης, μπορεί να συνδυάζεται με ενεργειακή αναβάθμιση του ακινήτου και με τον Λογαριασμό Στέγασης Νέων.

Οι δυνητικοί νέοι δικαιούχοι υπολογίζονται περίπου στις 16.000, εφόσον το σχέδιο οριστικοποιηθεί με αυτά τα χαρακτηριστικά.

13. Μειωμένος ΦΠΑ και κίνητρα σε ιδιοκτήτες

Η κυβέρνηση εξετάζει μειωμένο ΦΠΑ για την κατασκευή κοινωνικών και προσιτών κατοικιών.

Η μείωση δεν θα αφορά οριζόντια κάθε νεόδμητο ακίνητο. Θα εφαρμόζεται στοχευμένα σε κατασκευές που δεσμεύονται να εξυπηρετούν τους σκοπούς της προσιτής στέγασης.

Στο τραπέζι βρίσκεται, επίσης, ο συνδυασμός του μειωμένου ΦΠΑ με πρόσθετα φορολογικά κίνητρα, όπως απαλλαγές από τον ΕΝΦΙΑ. Εφόσον προχωρήσει, η παρέμβαση θα επιχειρήσει να κάνει οικονομικά ελκυστικότερη για τους ιδιώτες τη διάθεση κατοικιών με χαμηλότερα μισθώματα.

14. Εθνικός Δείκτης Τιμών Ακινήτων

Ο νέος Εθνικός Δείκτης Τιμών Ακινήτων θα συγκεντρώνει δεδομένα από αγοραπωλησίες, μισθώσεις, τραπεζικές αποτιμήσεις και φορολογικές πηγές.

Έτσι, ιδιοκτήτες, ενοικιαστές, επενδυτές και δημόσιες υπηρεσίες θα αποκτήσουν πιο καθαρή εικόνα για τις πραγματικές τιμές ανά περιοχή και κατηγορία ακινήτου.

Η δημιουργία του δείκτη δεν συνεπάγεται επιβολή πλαφόν στα ενοίκια. Στην παρούσα φάση, ο σχεδιασμός επικεντρώνεται στη διαφάνεια και στην αξιόπιστη παρακολούθηση της αγοράς και όχι στον διοικητικό καθορισμό των μισθωμάτων.

Ποιοι επηρεάζονται από τα νέα μέτρα

Ο νέος σχεδιασμός αφορά άμεσα:

• Νέους που θέλουν να αγοράσουν πρώτη κατοικία.
• Ενοικιαστές που αναζητούν προσιτό σπίτι.
• Ιδιοκτήτες κλειστών ή αναξιοποίητων ακινήτων.
• Κατασκευαστές και επενδυτές στην αγορά κατοικίας.
• Φοιτητές που επιλέγουν τη συγκατοίκηση.
• Γιατρούς, εκπαιδευτικούς και δημοσίους υπαλλήλους στα νησιά.
• Ξένους επενδυτές που εξετάζουν την απόκτηση Golden Visa.

Ηλιάνα Καλούπη

Η Ηλιάνα Καλούπη είναι δημοσιογράφος από το 2018. Έχει πτυχίο στη λογοτεχνική μετάφραση, διόρθωση και επιμέλεια κειμένων. Υψηλή εξειδίκευση σε θέματα ΑΣΕΠ. Καλύπτει το ρεπορτάζ του υπουργείου Παιδείας. Δημιουργός σύνθετου περιεχομένου για ευρύ φάσμα θεματολογίας.

Όλα τα άρθρα

Περισσότερα:

ΕΦΚΑ: 5.556 λιγότερες ρυθμίσεις σε τρεις μήνες – Τι ισχύει για τις 72 δόσεις

Τουρισμός για Όλους: Λήγουν αύριο (21/8) οι αιτήσεις – Voucher από 200 έως 600 ευρώ

e-ΕΦΚΑ: Έρχεται «Εικονική Διεύθυνση» για εξυπηρέτηση χωρίς γκισέ

ΕΝΦΙΑ: Ποιοι γλιτώνουν ολόκληρο τον φόρο το 2027 – Το «κλειδί» στα τετραγωνικά