Χιλιάδες ηλικιωμένοι στην Ελλάδα που δεν έχουν τα απαραίτητα ένσημα για να λάβουν σύνταξη μπορούν να ενισχυθούν οικονομικά μέσω του Επιδόματος Κοινωνικής Αλληλεγγύης Ανασφάλιστων Υπερηλίκων, το οποίο χορηγείται από τον ΟΠΕΚΑ. Το ποσό της παροχής μπορεί να φτάσει έως 409,13 ευρώ τον μήνα.
Το συγκεκριμένο επίδομα λειτουργεί ως ένα βασικό δίχτυ κοινωνικής προστασίας για άτομα τρίτης ηλικίας που δεν διαθέτουν ασφαλιστική κάλυψη ή επαρκή χρόνο ασφάλισης ώστε να λάβουν κανονική σύνταξη. Στόχος του είναι να διασφαλιστεί ένα ελάχιστο επίπεδο διαβίωσης για όσους δεν έχουν εισόδημα από ασφαλιστικό φορέα.
Η παροχή αφορά ηλικιωμένους που διαμένουν μόνιμα στη χώρα και πληρούν συγκεκριμένα ηλικιακά, εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια. Αν ο δικαιούχος λαμβάνει μικρή σύνταξη ή άλλη προνοιακή παροχή, μπορεί να λάβει συμπληρωματικά το επίδομα μέχρι να συμπληρωθεί το ποσό των 409,13 ευρώ.
Ποιοι μπορούν να λάβουν το επίδομα
Για να εγκριθεί η χορήγηση του επιδόματος πρέπει να πληρούνται ορισμένες βασικές προϋποθέσεις.
Η σημαντικότερη αφορά την ηλικία, καθώς ο ενδιαφερόμενος πρέπει να έχει συμπληρώσει το 67ο έτος της ηλικίας του.
Επιπλέον, δεν πρέπει να λαμβάνει σύνταξη από την Ελλάδα ή το εξωτερικό που να υπερβαίνει το ποσό του επιδόματος. Αν η σύνταξη είναι μικρότερη, το επίδομα καταβάλλεται ως συμπλήρωμα μέχρι να φτάσει το συνολικό ποσό τα 409,13 ευρώ.
Σε περίπτωση μεταβολής της σύνταξης ή άλλης παροχής που λαμβάνει ο δικαιούχος, η αλλαγή πρέπει να δηλωθεί άμεσα ώστε να προσαρμοστεί το ύψος του επιδόματος. Για συντάξεις από το εξωτερικό, ο υπολογισμός γίνεται με βάση την ισοτιμία που ισχύει την πρώτη εργάσιμη ημέρα του έτους.
Προϋποθέσεις διαμονής στην Ελλάδα
Βασικό κριτήριο είναι και τα χρόνια νόμιμης και μόνιμης διαμονής στη χώρα.
Ο αιτών πρέπει να διαμένει στην Ελλάδα τουλάχιστον 15 χρόνια πριν την αίτηση ή να έχει συμπληρώσει 15 έτη διαμονής μεταξύ του 17ου και του 67ου έτους της ηλικίας του, με την προϋπόθεση ότι τα 10 τελευταία χρόνια είναι συνεχόμενα.
Για να καταβληθεί το πλήρες ποσό του επιδόματος απαιτείται συνολική παραμονή στη χώρα 35 ετών. Αν τα χρόνια είναι λιγότερα, το ποσό μειώνεται αναλογικά κατά 1/35 για κάθε έτος που υπολείπεται.
Τα εισοδηματικά όρια
Το επίδομα απευθύνεται σε άτομα με χαμηλά εισοδήματα.
Το ετήσιο φορολογητέο εισόδημα του αιτούντος, μαζί με άλλα εισοδήματα που φορολογούνται με ειδικό τρόπο ή απαλλάσσονται από φόρο, δεν πρέπει να ξεπερνά τις 4.320 ευρώ.
Για τα έγγαμα ζευγάρια, το συνολικό οικογενειακό εισόδημα δεν μπορεί να υπερβαίνει τις 8.640 ευρώ ετησίως.
Περιουσιακά κριτήρια
Εξετάζεται επίσης η περιουσιακή κατάσταση του ενδιαφερόμενου.
Η συνολική αξία της ακίνητης περιουσίας δεν πρέπει να υπερβαίνει τις 90.000 ευρώ, ενώ το τεκμήριο αντικειμενικής δαπάνης που προκύπτει από κινητή περιουσία, όπως αυτοκίνητα ή δίκυκλα, δεν μπορεί να ξεπερνά συνολικά τις 6.000 ευρώ.
Ποια εισοδήματα δεν λαμβάνονται υπόψη
Ορισμένες παροχές δεν συνυπολογίζονται στο εισόδημα κατά την εξέταση της αίτησης. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται:
οικονομικές ενισχύσεις σε άτομα με αναπηρία
το διατροφικό επίδομα για ασθενείς με νεφρική ανεπάρκεια τελικού σταδίου ή μεταμοσχευμένους
το επίδομα ανεργίας
η διατροφή που καταβάλλεται σε ανήλικο παιδί βάσει δικαστικής απόφασης
Με αυτόν τον τρόπο προστατεύονται οι ευάλωτες κοινωνικές ομάδες ώστε να μη χάνουν το δικαίωμα στο επίδομα.
Ποιοι δεν δικαιούνται το επίδομα
Υπάρχουν και περιπτώσεις στις οποίες η παροχή δεν μπορεί να χορηγηθεί. Δεν δικαιούνται το επίδομα:
μοναχοί ή μοναχές που διαμένουν σε μοναστήρια και συντηρούνται από αυτά
άτομα που εκτίουν ποινή φυλάκισης
ανασφάλιστοι υπερήλικες των οποίων ο ή η σύζυγος λαμβάνει σύνταξη μεγαλύτερη από το ποσό του επιδόματος
Πού υποβάλλεται η αίτηση
Η αίτηση για το επίδομα δεν υποβάλλεται απευθείας ηλεκτρονικά από τον πολίτη. Η διαδικασία πραγματοποιείται μέσω των Κέντρων Κοινότητας των δήμων, όπου οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να λάβουν βοήθεια για τη συγκέντρωση των απαραίτητων δικαιολογητικών και την υποβολή της αίτησης.
Υγειονομική κάλυψη των δικαιούχων
Όσοι λαμβάνουν το επίδομα και δεν έχουν άλλη ασφαλιστική κάλυψη αποκτούν δικαίωμα ιατροφαρμακευτικής και νοσοκομειακής περίθαλψης από τις δημόσιες δομές υγείας.
Η πρόσβαση στις υπηρεσίες υγείας γίνεται με τη χρήση του ΑΜΚΑ, εξασφαλίζοντας βασική υγειονομική προστασία για τους ηλικιωμένους που βρίσκονται σε δύσκολη οικονομική κατάσταση.