Μπαίνει τέλος στα «αδελφομοίρια» – Νέοι κανόνες στο μοίρασμα της περιουσίας
Οκτώ δεκαετίες μετά τη θέσπιση του ισχύοντος πλαισίου, το κληρονομικό δίκαιο στην Ελλάδα περνά σε μια νέα εποχή. Οι αλλαγές που δρομολογούνται φέρνουν σαρωτικές παρεμβάσεις, με βασικό στόχο να δοθεί τέλος σε περιουσίες που μένουν «παγωμένες» λόγω διαφωνιών ή αδυναμίας διαχείρισης από τους κληρονόμους και να προσαρμοστεί το σύστημα στις σημερινές κοινωνικές και οικονομικές συνθήκες.
Τέλος στα «εξ αδιαιρέτου» και τα «αδελφομοίρια»
Κομβικό σημείο της μεταρρύθμισης αποτελεί η ουσιαστική κατάργηση του καθεστώτος «εξ αδιαιρέτου», των λεγόμενων «αδελφομοιρίων». Μέχρι σήμερα, όταν περισσότεροι κληρονόμοι αποκτούσαν ποσοστά στο ίδιο ακίνητο, συχνά προέκυπταν αδιέξοδα: κανείς δεν μπορούσε να αξιοποιήσει ή να πουλήσει το ακίνητο χωρίς τη συναίνεση των υπολοίπων, με αποτέλεσμα πολλά ακίνητα να παραμένουν αναξιοποίητα.
Με το νέο σύστημα, το ακίνητο θα μπορεί να περιέρχεται σε έναν κληρονόμο, ενώ οι υπόλοιποι θα αποζημιώνονται είτε με χρηματικό ποσό είτε με άλλο περιουσιακό στοιχείο ισόποσης αξίας. Έτσι αποτρέπεται η πολυδιάσπαση της ιδιοκτησίας και ενισχύεται η λειτουργική αξιοποίηση της περιουσίας.
Πώς θα λειτουργεί στην πράξη
Εάν, για παράδειγμα, ένας γονέας αφήσει ένα ακίνητο σε ένα από τα παιδιά του, το άλλο παιδί δεν θα καθίσταται πλέον συγκύριος λόγω της νόμιμης μοίρας. Αντί γι’ αυτό, θα λαμβάνει αποζημίωση ή άλλο περιουσιακό στοιχείο ίσης αξίας.
Σε περίπτωση διαφωνίας, ο κληρονόμος που έχει έννομο συμφέρον θα μπορεί να προσφύγει στη Δικαιοσύνη. Το δικαστήριο θα καθορίζει το ύψος της αποζημίωσης και θα επιλύει το ζήτημα της συγκυριότητας, ώστε να μην παρατείνεται η ακινησία της περιουσίας.
Νέα ποσοστά για συζύγους και παιδιά
Οι ρυθμίσεις αγγίζουν και τα ποσοστά κληρονομιάς μεταξύ συζύγων και παιδιών. Όταν υπάρχει ένα παιδί και επιζών σύζυγος, το ποσοστό του συζύγου αυξάνεται από 25% σε 33%. Αν τα παιδιά είναι δύο ή περισσότερα, διατηρείται η ισχύουσα αναλογία: 25% για τον επιζώντα σύζυγο και 75% για τα παιδιά.
Παράλληλα, καθιερώνεται δικαίωμα παραμονής στην κοινή κατοικία για τον ή τη σύντροφο που μένει πίσω, ακόμη και εάν δεν υπάρχει γάμος ή σύμφωνο συμβίωσης. Ο/η σύντροφος θα μπορεί να παραμείνει στο σπίτι για τουλάχιστον τρία χρόνια, εκτός εάν συμφωνηθεί διαφορετικά με τους κληρονόμους.
Προστασία και για τα άτυπα ζευγάρια
Μία ακόμη σημαντική τομή αφορά τα ζευγάρια που συμβιώνουν χωρίς γάμο ή σύμφωνο συμβίωσης. Εφόσον δεν υπάρχουν παιδιά ή άλλοι συγγενείς, ο επιζών σύντροφος θα έχει τη δυνατότητα να κληρονομεί το σύνολο της περιουσίας, αποτρέποντας έτσι τη μεταβίβασή της στο Δημόσιο, όπως συμβαίνει σήμερα.
Νέα ευελιξία για τους ιδιοκτήτες
Το νέο πλαίσιο εισάγει και πρόβλεψη που επιτρέπει σε έναν ιδιοκτήτη να πωλήσει όσο ζει το σπίτι ή το εξοχικό του, να λάβει το τίμημα και ταυτόχρονα να συμφωνήσει με τον αγοραστή ότι θα παραμείνει στο ακίνητο μέχρι το τέλος της ζωής του. Εναλλακτικά, μπορεί να επιλέξει να συνεχίσει να διαμένει στο ίδιο ακίνητο καταβάλλοντας ενοίκιο.
Συνολικά, οι αλλαγές επιχειρούν να περιορίσουν τον κατακερματισμό των περιουσιών σε μικρά μερίδια – φαινόμενο που έχει οδηγήσει χιλιάδες ακίνητα σε εγκατάλειψη – και να διαμορφώσουν ένα σύγχρονο, πιο ευέλικτο και λειτουργικό σύστημα κληρονομικών ρυθμίσεων.
- 2 λεπτά πριν Ζεφύρι: Σε κρίσιμη κατάσταση η 3χρονη που παρασύρθηκε από αυτοκίνητο
- 10 λεπτά πριν Ακαθάριστα οικόπεδα 2026: Λήγει στις 15 Ιουνίου η προθεσμία – Ποιοι κινδυνεύουν με πρόστιμα έως 2.000 ευρώ
- 13 λεπτά πριν Νέα Γραμμή 5 στο Μετρό της Αθήνας: Πότε ξεκινά και ποιες περιοχές θα εξυπηρετεί
