Ασφαλιστική Ικανότητα: Ποιοι μη μισθωτοί μένουν χωρίς κάλυψη λόγω οφειλών
Η ασφαλιστική ικανότητα μπαίνει ξανά στο επίκεντρο, καθώς από την 1η Μαρτίου 2026 ξεκίνησε η νέα ασφαλιστική περίοδος για ελεύθερους επαγγελματίες, αυτοαπασχολούμενους και αγρότες. Η προηγούμενη περίοδος έληξε στις 28 Φεβρουαρίου και η νέα εκτείνεται έως τις 28 Φεβρουαρίου 2027. Ωστόσο, η ανανέωση δεν γίνεται αυτόματα για όλους.
Σύμφωνα με στοιχεία του e-ΕΦΚΑ, πέρυσι περίπου 450.000 μη μισθωτοί έμειναν χωρίς πλήρη ασφαλιστική κάλυψη λόγω ανεξόφλητων ή αρρύθμιστων οφειλών. Το μήνυμα είναι σαφές: όποιος έχει εκκρεμότητες, πρέπει να κινηθεί άμεσα.
Ποιες είναι οι βασικές προϋποθέσεις
Για να διατηρήσει κάποιος την ασφαλιστική ικανότητα, πρέπει:
-
Να έχει καταβάλει τις απαιτούμενες ασφαλιστικές εισφορές.
-
Αν είναι νεοεισερχόμενος, να έχει συμπληρώσει τουλάχιστον δύο μήνες ασφάλισης το προηγούμενο έτος ή στο τελευταίο δωδεκάμηνο.
Το κρίσιμο σημείο, όμως, αφορά τις οφειλές. Χρέη άνω των 100 ευρώ προς τον e-ΕΦΚΑ ή το ΚΕΑΟ, εφόσον δεν έχουν εξοφληθεί ή ρυθμιστεί, οδηγούν σε απώλεια ασφαλιστικής ικανότητας με τη λήξη της περιόδου.
Τι σημαίνει στην πράξη η απώλεια κάλυψης
Η απώλεια ασφαλιστικής ικανότητας δεν είναι μια απλή διοικητική μεταβολή. Ο ασφαλισμένος και τα προστατευόμενα μέλη της οικογένειάς του χάνουν την πλήρη κάλυψη παροχών υγείας από τον ΕΟΠΥΥ.
Συγκεκριμένα:
-
Δεν καλύπτονται φάρμακα και διαγνωστικές εξετάσεις μέσω ιδιωτών συμβεβλημένων ιατρών.
-
Υπάρχουν περιορισμοί σε θεραπείες και νοσηλεία σε ιδιωτικές δομές.
-
Η συνταγογράφηση γίνεται αποκλειστικά μέσω δημόσιων νοσοκομείων και Κέντρων Υγείας του Εθνικό Σύστημα Υγείας.
Βεβαίως, κανείς νόμιμα διαμένων πολίτης με ενεργό ΑΜΚΑ δεν στερείται δημόσιας περίθαλψης. Παρ’ όλα αυτά, η απώλεια πλήρους ασφαλιστικής ικανότητας σημαίνει λιγότερες επιλογές και μεγαλύτερη ταλαιπωρία.
Εξαιρέσεις ισχύουν για:
-
Ανήλικους
-
Άτομα με αναπηρία
-
Χρονίως πάσχοντες
Πώς επανέρχεται η ασφαλιστική ικανότητα
Η απώλεια δεν είναι οριστική. Ο e-ΕΦΚΑ επιτρέπει την επαναφορά της ασφαλιστικής ικανότητας έως τις 28 Φεβρουαρίου 2027, εφόσον:
-
Γίνει πλήρης εξόφληση των οφειλών ή
-
Υπάρξει ένταξη σε ενεργή ρύθμιση που τηρείται κανονικά.
Η διαφορά είναι ουσιαστική:
-
Οφειλές έως 100€ ή πλήρης εξόφληση → Ετήσια ασφαλιστική ικανότητα.
-
Ενεργή ρύθμιση → Μηνιαία ανανέωση, υπό την προϋπόθεση εμπρόθεσμης καταβολής δόσεων. Αν χαθεί η ρύθμιση, χάνεται και η κάλυψη.
Η διαδικασία που πολλοί αγνοούν
Η απλή πληρωμή οφειλών μέσω IRIS ή ΔΙΑΣ δεν ενεργοποιεί αυτόματα την ασφαλιστική ικανότητα.
Ο ασφαλισμένος πρέπει:
-
Να υποβάλει ηλεκτρονική αίτηση μέσω της υπηρεσίας «Χορήγηση ασφαλιστικής ικανότητας σε μη μισθωτούς» στην πλατφόρμα του e-ΕΦΚΑ, ή
-
Να επισκεφθεί Τοπική Διεύθυνση.
Οι ασφαλισμένοι μπορούν να ελέγχουν την κατάστασή τους μέσω της ηλεκτρονικής υπηρεσίας «Ασφαλιστική Ικανότητα» στον ιστότοπο του e-ΕΦΚΑ.
