Άρειος Πάγος: Νέα κρίση για την προστασία δανειοληπτών του νόμου Κατσέλη

Στο επίκεντρο του Αρείου Πάγου βρέθηκαν οι προϋποθέσεις προστασίας δανειοληπτών που είχαν υπαχθεί στον νόμο Κατσέλη, με αφορμή τη νέα απόφαση του Δ’ Πολιτικού Τμήματος, υπ’ αριθμόν 287/2026.

Το Ανώτατο Δικαστήριο έκανε δεκτή την αίτηση αναίρεσης του Ταμείου Παρακαταθηκών και Δανείων, ακυρώνοντας την απόφαση του Πρωτοδικείου Λευκάδας που είχε παράσχει πλήρη προστασία σε ζευγάρι δημοσίων υπαλλήλων. Ο Άρειος Πάγος έκρινε ότι η προηγούμενη δικαστική απόφαση εμφάνιζε κενά και αντιφάσεις στην αιτιολόγησή της.

Παράλληλα, η απόφαση έχει ιδιαίτερη σημασία και ως προς τις δικαστικές προθεσμίες, καθώς επιβεβαιώνει ότι το διάστημα αναστολής λειτουργίας των δικαστηρίων λόγω της πανδημίας του Covid-19 δεν προσμετράται στον χρόνο άσκησης ένδικων μέσων, λειτουργώντας υπέρ των πιστωτών.

Το ιστορικό της υπόθεσης

Η υπόθεση ξεκίνησε το 2014, όταν ζευγάρι από τη Λευκάδα, ένας σχολικός φύλακας και μία νοσοκόμα, προσέφυγαν στη Δικαιοσύνη ζητώντας ρύθμιση οφειλών ύψους περίπου 174.000 ευρώ και εξαίρεση της κύριας κατοικίας τους από την εκποίηση. Η κατοικία αφορούσε διαμέρισμα 75 τ.μ.

Το Ειρηνοδικείο, το 2017, και στη συνέχεια το Πρωτοδικείο Λευκάδας, το 2020, δικαίωσαν τους δανειολήπτες. Οι δικαστές είχαν κρίνει ότι το ζευγάρι οδηγήθηκε σε μόνιμη αδυναμία πληρωμής χωρίς δόλο, αποδίδοντας την οικονομική τους δυσχέρεια στις μνημονιακές περικοπές μισθών και στο γεγονός ότι ο σύζυγος είχε τεθεί προσωρινά σε καθεστώς διαθεσιμότητας.

Τα σημεία που ανέτρεψαν την απόφαση

Το Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων προσέφυγε στον Άρειο Πάγο, προβάλλοντας ένσταση ενδεχόμενου δόλου. Υποστήριξε ότι οι δανειολήπτες είχαν προχωρήσει σε υπερδανεισμό, γνωρίζοντας ότι οι οικονομικές τους δυνατότητες δεν επαρκούσαν για την εξυπηρέτηση των υποχρεώσεών τους.

Ο Άρειος Πάγος έκανε δεκτούς τους ισχυρισμούς του πιστωτή, κρίνοντας ότι η απόφαση του Πρωτοδικείου δεν είχε επαρκή νομική βάση και παρουσίαζε ελλείψεις στην αιτιολόγηση.

Σύμφωνα με το Ανώτατο Δικαστήριο, η απόφαση δεν ανέφερε με σαφήνεια το ακριβές ύψος των μηνιαίων βιοτικών αναγκών του ζευγαριού ούτε το συνολικό ποσό των δόσεων που όφειλαν να καταβάλλουν. Έτσι, δεν προέκυπτε με επάρκεια η σύγκριση ανάμεσα στα εισοδήματά τους και στις πραγματικές οικονομικές τους υποχρεώσεις.

Επιπλέον, εντοπίστηκε αντίφαση στην αιτιολογία σχετικά με τον δόλο. Το Πρωτοδικείο αναγνώριζε ότι οι δανειολήπτες είχαν αναλάβει μεγάλο αριθμό δανείων, αλλά απέκλεισε τη δολιότητα αποδίδοντας την αδυναμία πληρωμής κυρίως στη διαθεσιμότητα του συζύγου. Ωστόσο, ο Άρειος Πάγος επεσήμανε ότι η ίδια απόφαση δεχόταν πως η διαθεσιμότητα είχε προσωρινό χαρακτήρα και διήρκεσε μόλις οκτώ μήνες, μετά τους οποίους ο υπάλληλος επέστρεψε κανονικά στην εργασία του.

Ο ρόλος των αναστολών λόγω Covid-19

Ιδιαίτερο νομικό ενδιαφέρον παρουσιάζει και το σκέλος της απόφασης που αφορά τον χρόνο άσκησης της αναίρεσης. Παρότι η απόφαση του Πρωτοδικείου είχε εκδοθεί το 2020 και η αίτηση του Ταμείου κατατέθηκε το 2023, δηλαδή πέραν της τυπικής διετούς καταχρηστικής προθεσμίας, ο Άρειος Πάγος την έκρινε εμπρόθεσμη.

Το Ανώτατο Δικαστήριο εφάρμοσε τις έκτακτες νομοθετικές ρυθμίσεις της περιόδου της πανδημίας και έκρινε ότι το διάστημα από τον Νοέμβριο του 2020 έως τον Απρίλιο του 2021, όταν είχε ανασταλεί η λειτουργία των πολιτικών δικαστηρίων λόγω lockdown, δεν συνυπολογίζεται στις νόμιμες προθεσμίες.

Με τον τρόπο αυτό, άνοιξε ο δρόμος για να εξεταστεί η αίτηση αναίρεσης του Ταμείου.

Τι ακολουθεί για το ζευγάρι

Μετά την απόφαση του Αρείου Πάγου, η δικαστική προστασία που είχε χορηγηθεί στο ζευγάρι παύει να ισχύει. Η υπόθεση επιστρέφει στο Μονομελές Πρωτοδικείο Λευκάδας, όπου θα εκδικαστεί εκ νέου από διαφορετικό δικαστή.

Η νέα κρίση θα πρέπει πλέον να εξετάσει αναλυτικά τα εισοδήματα, τις πραγματικές ανάγκες διαβίωσης,τις δανειακές υποχρεώσεις και το ζήτημα του ενδεχόμενου δόλου, προκειμένου να αποφασιστεί αν οι δανειολήπτες δικαιούνται ή όχι την προστασία του νόμου Κατσέλη.

Με πληροφορίες από το το dikastiko.gr

Περισσότερα:

Καύσιμα: Προς νέα άνοδο οι τιμές – Τι δείχνουν οι διεθνείς εξελίξεις

Τέλος στις αυθαιρεσίες των εργοδοτών – Τι αλλάζει

Κλήρωση Λαϊκού Λαχείου σήμερα 3/6: Ο αριθμός που κερδίζει τα 2 εκατ. ευρώ