Απόλυση χωρίς αποζημίωση: Οι 4 περιπτώσεις που είναι νόμιμη

Δεν συνοδεύεται κάθε απόλυση από αποζημίωση. Οι περισσότεροι θεωρούν ότι κάθε λύση σύμβασης συνεπάγεται αποζημίωση. Δεν ισχύει πάντα.

Η νομοθεσία προβλέπει περιπτώσεις όπου η συνεργασία μπορεί να λυθεί χωρίς καμία οικονομική υποχρέωση, αλλά και άλλες όπου η μη καταβολή αποζημίωσης καθιστά την απόλυση παράνομη.

Η διαφορά δεν είναι θεωρητική. Έχει άμεσο οικονομικό αποτέλεσμα και στο περιβάλλον του EΡΓΑΝΗ II αποτυπώνεται ως ψηφιακό δεδομένο που ενεργοποιεί συνέπειες σε πραγματικό χρόνο.

Πότε η απόλυση χωρίς αποζημίωση είναι νόμιμη

1) Η δοκιμαστική περίοδος (πρώτοι 12 μήνες)

Σύμφωνα με τον Ν. 4093/2012, οι πρώτοι δώδεκα μήνες σε σύμβαση αορίστου χρόνου θεωρούνται δοκιμαστικοί. Κατά το διάστημα αυτό, ο εργοδότης μπορεί να λύσει τη σύμβαση χωρίς προειδοποίηση και χωρίς αποζημίωση. Η δυνατότητα αυτή έχει όρια.

Αν η απόφαση δεν στηρίζεται σε πραγματικό λόγο ή εμφανίζει εκδικητικά χαρακτηριστικά, μπορεί να κριθεί καταχρηστική και να ακυρωθεί, ακόμη και πριν τη συμπλήρωση του έτους.

2) Λήξη σύμβασης ορισμένου χρόνου

Βάσει του Αστικός Κώδικας άρθρο 669, η σύμβαση ορισμένου χρόνου λήγει αυτοδίκαια με την παρέλευση του συμφωνηθέντος χρόνου. Δεν πρόκειται για απόλυση και δεν δημιουργείται υποχρέωση αποζημίωσης.

Αν όμως διακοπεί πρόωρα χωρίς σπουδαίο λόγο, ο εργαζόμενος μπορεί να διεκδικήσει τις αποδοχές μέχρι τη συμφωνημένη λήξη.

3) Οικειοθελής αποχώρηση (παραίτηση)

Όταν ο εργαζόμενος αποχωρεί με δική του πρωτοβουλία, δεν δικαιούται αποζημίωση. Η αποχώρηση καταγράφεται ψηφιακά και θεωρείται οριστική.

Στην πράξη, αυτό σημαίνει και κάτι ακόμη: η οικειοθελής αποχώρηση, κατά κανόνα, δεν θεμελιώνει δικαίωμα για επίδομα ανεργίας στη ΔΥΠΑ, καθώς η απώλεια εργασίας δεν είναι ακούσια.

4) Σπουδαίος λόγος με υπαιτιότητα εργαζομένου

Σε περιπτώσεις σοβαρής παράβασης καθηκόντων, όπως κλοπή, υπεξαίρεση ή βαριά παραβίαση υποχρεώσεων, η απόλυση μπορεί να γίνει χωρίς αποζημίωση, βάσει του Ν. 2112/1920.

Ο λόγος πρέπει να είναι πραγματικός και αποδείξιμος. Η απλή επίκληση χαμηλής απόδοσης δεν επαρκεί χωρίς τεκμηρίωση.

Πότε η μη καταβολή αποζημίωσης είναι παράνομη

1) Κατάχρηση δικαιώματος (Άρθρο 281 ΑΚ)

Ακόμη και όταν τηρούνται οι τυπικές προϋποθέσεις, η απόλυση είναι παράνομη αν υπερβαίνει τα όρια της καλής πίστης.

Παραδείγματα:

• απόλυση λόγω διεκδίκησης δεδουλευμένων
• απόλυση λόγω άρνησης παράνομης εργασίας
• απόλυση με εκδικητικό χαρακτήρα

2) Παραβίαση ειδικής προστασίας (Ν. 4808/2021)

Ο Ν. 4808/2021 προστατεύει συγκεκριμένες κατηγορίες εργαζομένων:

• έγκυες και νέες μητέρες για 18 μήνες μετά τον τοκετό
• στρατευμένους
• συνδικαλιστικά στελέχη
• εργαζόμενους σε προστατευόμενες άδειες

Σε αυτές τις περιπτώσεις, η απόλυση χωρίς σοβαρό λόγο είναι άκυρη.

3) Λάθη στη διαδικασία και στα ψηφιακά δεδομένα

Στο περιβάλλον του ΕΡΓΑΝΗ II, η διαδικασία είναι καθοριστική. Εκπρόθεσμη δήλωση, λανθασμένες ημερομηνίες ή ασυμφωνία με την ψηφιακή κάρτα δημιουργούν σοβαρά ζητήματα.

Δεν οδηγούν πάντα αυτόματα σε ακυρότητα, αλλά καθιστούν την απόλυση ευάλωτη σε αμφισβήτηση.

Η πραγματική γραμμή άμυνας

Σήμερα, η απόλυση δεν είναι μόνο νομική πράξη. Είναι και ψηφιακή αποτύπωση. Αν αυτό που συνέβη δεν καταγραφεί σωστά, η πραγματικότητα αλλοιώνεται. Και τότε δεν κρίνεται τι έγινε. Κρίνεται τι μπορεί να αποδειχθεί.

Η συνέπεια μεταξύ δήλωσης και πραγματικότητας δεν είναι πλέον επιλογή. Είναι προϋπόθεση.

– Αν θέλετε να δείτε όλη την αρθρογραφία του Τάσου Δουκέρη, πατήστε ΕΔΩ

Περισσότερα:

Καύσιμα: Προς νέα άνοδο οι τιμές – Τι δείχνουν οι διεθνείς εξελίξεις

Τέλος στις αυθαιρεσίες των εργοδοτών – Τι αλλάζει

Κλήρωση Λαϊκού Λαχείου σήμερα 3/6: Ο αριθμός που κερδίζει τα 2 εκατ. ευρώ