Απόλυση χωρίς αποζημίωση: Οι 4 περιπτώσεις που είναι νόμιμη
Δεν συνοδεύεται κάθε απόλυση από αποζημίωση. Οι περισσότεροι θεωρούν ότι κάθε λύση σύμβασης συνεπάγεται αποζημίωση. Δεν ισχύει πάντα.
Η νομοθεσία προβλέπει περιπτώσεις όπου η συνεργασία μπορεί να λυθεί χωρίς καμία οικονομική υποχρέωση, αλλά και άλλες όπου η μη καταβολή αποζημίωσης καθιστά την απόλυση παράνομη.
Η διαφορά δεν είναι θεωρητική. Έχει άμεσο οικονομικό αποτέλεσμα και στο περιβάλλον του EΡΓΑΝΗ II αποτυπώνεται ως ψηφιακό δεδομένο που ενεργοποιεί συνέπειες σε πραγματικό χρόνο.
Πότε η απόλυση χωρίς αποζημίωση είναι νόμιμη
1) Η δοκιμαστική περίοδος (πρώτοι 12 μήνες)
Σύμφωνα με τον Ν. 4093/2012, οι πρώτοι δώδεκα μήνες σε σύμβαση αορίστου χρόνου θεωρούνται δοκιμαστικοί. Κατά το διάστημα αυτό, ο εργοδότης μπορεί να λύσει τη σύμβαση χωρίς προειδοποίηση και χωρίς αποζημίωση. Η δυνατότητα αυτή έχει όρια.
Αν η απόφαση δεν στηρίζεται σε πραγματικό λόγο ή εμφανίζει εκδικητικά χαρακτηριστικά, μπορεί να κριθεί καταχρηστική και να ακυρωθεί, ακόμη και πριν τη συμπλήρωση του έτους.
2) Λήξη σύμβασης ορισμένου χρόνου
Βάσει του Αστικός Κώδικας άρθρο 669, η σύμβαση ορισμένου χρόνου λήγει αυτοδίκαια με την παρέλευση του συμφωνηθέντος χρόνου. Δεν πρόκειται για απόλυση και δεν δημιουργείται υποχρέωση αποζημίωσης.
Αν όμως διακοπεί πρόωρα χωρίς σπουδαίο λόγο, ο εργαζόμενος μπορεί να διεκδικήσει τις αποδοχές μέχρι τη συμφωνημένη λήξη.
3) Οικειοθελής αποχώρηση (παραίτηση)
Όταν ο εργαζόμενος αποχωρεί με δική του πρωτοβουλία, δεν δικαιούται αποζημίωση. Η αποχώρηση καταγράφεται ψηφιακά και θεωρείται οριστική.
Στην πράξη, αυτό σημαίνει και κάτι ακόμη: η οικειοθελής αποχώρηση, κατά κανόνα, δεν θεμελιώνει δικαίωμα για επίδομα ανεργίας στη ΔΥΠΑ, καθώς η απώλεια εργασίας δεν είναι ακούσια.
4) Σπουδαίος λόγος με υπαιτιότητα εργαζομένου
Σε περιπτώσεις σοβαρής παράβασης καθηκόντων, όπως κλοπή, υπεξαίρεση ή βαριά παραβίαση υποχρεώσεων, η απόλυση μπορεί να γίνει χωρίς αποζημίωση, βάσει του Ν. 2112/1920.
Ο λόγος πρέπει να είναι πραγματικός και αποδείξιμος. Η απλή επίκληση χαμηλής απόδοσης δεν επαρκεί χωρίς τεκμηρίωση.
Πότε η μη καταβολή αποζημίωσης είναι παράνομη
1) Κατάχρηση δικαιώματος (Άρθρο 281 ΑΚ)
Ακόμη και όταν τηρούνται οι τυπικές προϋποθέσεις, η απόλυση είναι παράνομη αν υπερβαίνει τα όρια της καλής πίστης.
Παραδείγματα:
- απόλυση λόγω διεκδίκησης δεδουλευμένων
- απόλυση λόγω άρνησης παράνομης εργασίας
- απόλυση με εκδικητικό χαρακτήρα
2) Παραβίαση ειδικής προστασίας (Ν. 4808/2021)
Ο Ν. 4808/2021 προστατεύει συγκεκριμένες κατηγορίες εργαζομένων:
- έγκυες και νέες μητέρες για 18 μήνες μετά τον τοκετό
- στρατευμένους
- συνδικαλιστικά στελέχη
- εργαζόμενους σε προστατευόμενες άδειες
Σε αυτές τις περιπτώσεις, η απόλυση χωρίς σοβαρό λόγο είναι άκυρη.
3) Λάθη στη διαδικασία και στα ψηφιακά δεδομένα
Στο περιβάλλον του ΕΡΓΑΝΗ II, η διαδικασία είναι καθοριστική. Εκπρόθεσμη δήλωση, λανθασμένες ημερομηνίες ή ασυμφωνία με την ψηφιακή κάρτα δημιουργούν σοβαρά ζητήματα.
Δεν οδηγούν πάντα αυτόματα σε ακυρότητα, αλλά καθιστούν την απόλυση ευάλωτη σε αμφισβήτηση.
Η πραγματική γραμμή άμυνας
Σήμερα, η απόλυση δεν είναι μόνο νομική πράξη. Είναι και ψηφιακή αποτύπωση. Αν αυτό που συνέβη δεν καταγραφεί σωστά, η πραγματικότητα αλλοιώνεται. Και τότε δεν κρίνεται τι έγινε. Κρίνεται τι μπορεί να αποδειχθεί.
Η συνέπεια μεταξύ δήλωσης και πραγματικότητας δεν είναι πλέον επιλογή. Είναι προϋπόθεση.
– Αν θέλετε να δείτε όλη την αρθρογραφία του Τάσου Δουκέρη, πατήστε ΕΔΩ
- 1 λεπτό πριν ΔΥΠΑ: Μισθός 920 ευρώ και ένσημα – Ποιοι άνεργοι μπορούν να μπουν στο πρόγραμμα
- 12 λεπτά πριν Σέρρες: Ξεκινά σήμερα (24/6) η δίκη για τη δολοφονία του 17χρονου Άγγελου – Στο εδώλιο ο 16χρονος κατηγορούμενος
- 18 λεπτά πριν Θεσσαλονίκη: Στον εισαγγελέα η 29χρονη για την επίθεση με δύο μαχαίρια στον σύντροφό της – Στο Παπανικολάου ο 24χρονος
