Απασχόληση συνταξιούχων: Όσα πρέπει να γνωρίζετε – Απαντήσεις σε ερωτήματα

Απαντήσεις σε επιμέρους ζητήματα για το θέμα της απασχόλησης συνταξιούχων δίνει, μέσα από το workenter.gr, ο δικηγόρος στον Άρειο Πάγο – εργατολόγος Δημήτρης Περπατάρης.

Ως γνωστόν με το άρθρο 114 του ν. 5078/2023 (ΦΕΚ Α’ 211/20- 12-2023), αντικαταστάθηκε το άρθρο 20 του ν. 4387/2016, σχετικά με την αναμόρφωση του θεσμικού πλαισίου απασχόλησης των συνταξιούχων εξ ιδίου δικαιώματος, λόγω γήρατος ή αναπηρίας, του e-ΕΦΚΑ.

Κατ’ εξουσιοδότηση της άνω διάταξης εκδόθηκε η υπ’ αριθμ. 1/15.01.2024 Εγκύκλιος του e– ΕΦΚΑ, με τίτλο «Νέο νομικό πλαίσιο για την απασχόληση συνταξιούχων εξ ιδίου δικαιώματος (λόγω γήρατος/αναπηρίας), με την αντικατάσταση του άρθρου 20 του ν. 4387/2016. Κοινοποίηση των διατάξεων του άρθρου 114 του ν. 5078/2023 με παροχή οδηγιών». 

Οι κυριότερες αλλαγές που θεσπίστηκαν με τις πιο πρόσφατες νομοθετικές διατάξεις στο θεσμικό πλαίσιο της απασχόλησης των συνταξιούχων ήταν οι εξής:

α) Καταργείται η μείωση κατά ποσοστό τριάντα τοις εκατό (30%) της κύριας και επικουρικής σύνταξης των κατωτέρω κατηγοριών συνταξιούχων οι οποίοι αναλαμβάνουν ή έχουν ήδη αναλάβει εργασία ασφαλιστέα υποχρεωτικώς στον e-ΕΦΚΑ:

(–) συνταξιούχοι λόγω γήρατος.

(–) συνταξιούχοι λόγω αναπηρίας (από κοινή νόσο, εργατικό ατύχημα, ατύχημα εκτός εργασίας, επαγγελματική νόσο).

(–) συνταξιούχοι λόγω γήρατος από αναπηρία του ν. 612/1977 και των νόμων που παραπέμπουν σε αυτόν, καθώς και του τετάρτου εδαφίου της περ. α’ της παρ. 1 των άρθρων 1 και 26 του π.δ.
169/2007.

Στο εξής όλοι οι άνω συνταξιούχοι δικαιούνται την καταβολή του συνόλου της κύριας και επικουρικής σύνταξης τους, σε περίπτωση ανάληψης εργασίας ασφαλιστέας στον e-ΕΦΚΑ.

Κατ’ εξαίρεση, αναστέλλεται η καταβολή της εξ ιδίου δικαιώματος κύριας και επικουρικής σύνταξης λόγω γήρατος, σε συνταξιούχους που απασχολούνται σε φορέα της Γενικής Κυβέρνησης και δεν έχουν συμπληρώσει το 62ο έτος της ηλικίας τους, για όσο διάστημα παρέχεται η απασχόληση αυτή.

β) Ειδικότερα, για τους συνταξιούχους λόγω αναπηρίας (από κοινή νόσο, εργατικό ατύχημα, ατύχημα εκτός εργασίας και επαγγελματική νόσο), προβλέπεται αναλογικά το ήδη ισχύον καθεστώς απασχόλησης συνταξιούχων αναπηρίας του π. ΙΚΑ-ΕΤΑΜ και από 1/01/2024 οι συντάξεις αναπηρίας καταβάλλονται ανεξάρτητα του ύψους του εισοδήματος και της περιστασιακής ή μη μόνιμης εργασίας υποχρεωτικώς υπακτέας στην ασφάλιση του e-ΕΦΚΑ (κατάργηση διάταξης του άρθρου 63 του ν. 2676/1999, που όριζε ότι «Εάν οι συνταξιούχοι αναπηρίας φορέων κύριας ασφάλισης, αναλάβουν εργασία ή αυτοαπασχολούνται, και κερδίζουν, ανάλογα με το βαθμό της αναπηρίας τους, περισσότερα από όσα κερδίζει υγιής απασχολούμενος, σύμφωνα με τους γενικούς όρους αμοιβής, διακόπτεται η σύνταξή τους ή οι συντάξεις τους, κύριες και επικουρικές»).
 
γ) Παρέχεται η δυνατότητα προσαύξησης της ήδη καταβαλλόμενης σύνταξης (κύριας ή και επικουρικής) και χορήγηση, κατόπιν αιτήσεως του απασχολούμενου συνταξιούχου, συμπληρωματικής εφάπαξ παροχής, με την αξιοποίηση του χρόνου ασφάλισης που δημιουργείται από την απασχόληση συνταξιούχου.

Τα οικονομικά αποτελέσματα της προσαύξησης, εκκινούν από την πρώτη ημέρα του επόμενου μήνα υποβολής της σχετικής αίτησης του συνταξιούχου.

Ο τρόπος υπολογισμού της προσαύξησης της ήδη καταβαλλόμενης σύνταξης ισχύει αναδρομικά από 1η.1.2017 και καταλαμβάνει τους συνταξιούχους, που κατά την 12η.5.2016 συνέχισαν απασχολούμενοι χωρίς διακοπή και μετά την έναρξη ισχύος του ν.4387/2016, εφόσον από τις προϊσχύουσες του ν.4387/2016 διατάξεις προβλέπεται αξιοποίηση του χρόνου απασχόλησης.

δ) Θεσπίστηκε η νομική υποχρέωση δήλωσης της έναρξης απασχόλησης από τον συνταξιούχο εξ ιδίου δικαιώματος, στον Φορέα, πριν αναλάβει την υπακτέα στον e-ΕΦΚΑ απασχόληση.

Η παράλειψη δήλωσης στον e-Ε.Φ.Κ.Α., πριν την ανάληψη της υπακτέας στον φορέα απασχόλησης, επιφέρει χρηματική κύρωση στους συνταξιούχους, η οποία ισούται με δώδεκα (12) μηνιαίες όχι μόνο κύριες αλλά και επικουρικές συντάξεις.

ε) Θεσπίστηκε πόρος μη ανταποδοτικού χαρακτήρα υπέρ του e-ΕΦΚΑ ως εισφορά, ο οποίος κατανέμεται στους κλάδους κύριας και επικουρικής ασφάλισης και βαρύνει τους ασφαλισμένους απασχολούμενους συνταξιούχους, κατά τα ειδικότερα οριζόμενα στην παράγραφο 4 του άρθρου 114 του Ν. 5078/2023.

Οι προϋποθέσεις, οι όροι και η διαδικασία είσπραξης του πόρου, θα εξειδικευτούν με την έκδοση Υπουργικής Απόφασης του Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, κατά τα οριζόμενα στο άρθρο 154 του ν. 5078/2023.

στ) Για τους συνταξιούχους που απασχολούνται ως μη μισθωτοί και οι είναι οι ίδιοι υπόχρεοι για την καταβολή των προβλεπόμενων ασφαλιστικών εισφορών και του πόρου μη ανταποδοτικού χαρακτήρα, λόγω της απασχόλησής τους, θεσπίζεται η δυνατότητα παρακράτησης των εισφορών αυτών από τη σύνταξη των συνταξιούχων, σε περίπτωση δίμηνης καθυστέρησης καταβολής τους.

Το εν λόγω προβλέπεται, κατ’ αναλογία με τους μισθωτούς, των οποίων οι εισφορές και ο πόρος παρακρατούνται προκαταβολικά από τη μισθοδοσία.

Περισσότερα:

Αυξήσεις συντάξεων στο Δημόσιο: Ποιοι θα λαμβάνουν έως το 80% των αποδοχών τους

Έρχονται αναδρομικά έως 3.500 ευρώ για 100.000 συνταξιούχους- Ποιοι θα τα πάρουν

Συντάξεις Ιουλίου 2026: Πότε μπαίνουν τα χρήματα – Όλες οι ημερομηνίες πληρωμής ανά Ταμείο