Ανησυχία για το ψωμί στην Ελλάδα: Τι έδειξε έρευνα του ΕΦΕΤ για την περιεκτικότητα σε αλάτι
Το φρέσκο ψωμί από τον φούρνο αποτελεί καθημερινό τελετουργικό για τους περισσότερους Έλληνες, καθώς συνοδεύει σχεδόν κάθε γεύμα. Ωστόσο, οι αρμόδιες αρχές εκφράζουν ολοένα και μεγαλύτερη ανησυχία για την αυξημένη περιεκτικότητά του σε αλάτι, παρά τις επανειλημμένες συστάσεις που έχουν δοθεί τα τελευταία χρόνια.
Σύμφωνα με μελέτη του Ενιαίου Φορέα Ελέγχου Τροφίμων (ΕΦΕΤ), η μέση ποσότητα αλατιού στο μη συσκευασμένο ψωμί που διατίθεται στα αρτοποιεία αυξήθηκε από 1,32% το 2012 σε 1,41% το 2024. Αν και η αλλαγή φαίνεται μικρή αριθμητικά, οι ειδικοί τονίζουν ότι έχει σημαντικό αντίκτυπο στη δημόσια υγεία.
Αξίζει να σημειωθεί ότι μόλις το 19,4% των δειγμάτων συμμορφώθηκε με το όριο του 1,2%, όπως προέβλεπε το Μνημόνιο Συνεργασίας (MoU) του 2016 ανάμεσα στον ΕΦΕΤ και την Ομοσπονδία Αρτοποιών Ελλάδας. Το ποσοστό αυτό, που το 2012 έφτανε το 31,8%, έχει πλέον σχεδόν υποδιπλασιαστεί, γεγονός που υπογραμμίζει την αποτυχία της προσπάθειας.
Η εξέλιξη αυτή εντείνει τις ανησυχίες, δεδομένου ότι το ψωμί παραμένει μία από τις βασικές πηγές πρόσληψης αλατιού για τον ελληνικό πληθυσμό.
Οι Έλληνες καταναλώνουν διπλάσιο αλάτι από το επιτρεπτό
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) συνιστά στους ενήλικες να μην ξεπερνούν τα 5 γραμμάρια αλατιού ημερησίως. Παρ’ όλα αυτά, οι περισσότεροι Έλληνες καταναλώνουν σχεδόν τη διπλάσια ποσότητα, σύμφωνα με την Εθνική Έρευνα Διατροφής και Υγείας (ΕΕΔΥΥ) 2013–2015. Τα επεξεργασμένα προϊόντα δημητριακών, με πρώτο το ψωμί, θεωρούνται ο βασικότερος παράγοντας πρόσληψης αλατιού, χωρίς να υπολογίζεται το αλάτι που προστίθεται κατά το μαγείρεμα.
Η αυξημένη κατανάλωση αλατιού συνδέεται άμεσα με υψηλή αρτηριακή πίεση, καρδιαγγειακά προβλήματα, εγκεφαλικά επεισόδια, νεφρικές παθήσεις και οστεοπόρωση. Ο ΠΟΥ εκτιμά ότι η επίτευξη των συνιστώμενων ορίων θα μπορούσε να αποτρέψει έως και 2,5 εκατομμύρια θανάτους ετησίως παγκοσμίως.
Γιατί η ελληνική πρωτοβουλία δεν απέδωσε
Η αύξηση του αλατιού στο ψωμί στην Ελλάδα θεωρείται απροσδόκητη, ειδικά αν σκεφτεί κανείς πως αντίστοιχες εθελοντικές πρωτοβουλίες σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες σημείωσαν επιτυχία. Ορισμένοι παράγοντες που φαίνεται να συνέβαλαν στην αποτυχία της ελληνικής δράσης είναι οι φόβοι των αρτοποιών για πιθανή πτώση της ζήτησης, καθώς και η μη υποχρεωτική εφαρμογή των συμφωνηθέντων.
Έτσι, ολοένα περισσότερες φωνές υποστηρίζουν πλέον ότι απαιτείται νομοθετική παρέμβαση για να επιτευχθεί σταθερή και ουσιαστική μείωση αλατιού στην αρτοποιία.
Άλλωστε, διεθνείς μελέτες δείχνουν πως η μείωση του αλατιού στο ψωμί είναι εφικτή, δεν απαιτεί αλλαγή συνταγής, γίνεται αποδεκτή από τους καταναλωτές και δεν επηρεάζει τις πωλήσεις. Μάλιστα, σταδιακές μειώσεις της τάξης του 30–40% συχνά δεν γίνονται αισθητές στη γεύση.
Σε αυτό το πλαίσιο, ο Πρόεδρος του ΕΦΕΤ, κ. Α. Ζαμπέλας, Καθηγητής Διατροφής του Ανθρώπου στο Τμήμα Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής του Ανθρώπου του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών και Μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Αρχής για την Ασφάλεια Τροφίμων, τονίζει:
«Η Ελλάδα χρειάζεται μια ρεαλιστική, αλλά δεσμευτική πολιτική για το αλάτι. Η μείωση της πρόσληψης αλατιού αποτελεί ένα από τα πιο αποτελεσματικά μέτρα πρόληψης χρόνιων νοσημάτων. Ήρθε η ώρα η χώρα μας να περάσει από τις καλές προθέσεις σε πιο ουσιαστικές και συστηματικές δράσεις».
Η μελέτη του ΕΦΕΤ αξιοποίησε δεδομένα της Πανελλαδικής Μελέτης Διατροφής και Υγείας (ΠΑ.ΜΕ.Δ.Υ.) του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών και δημοσιεύτηκε στις 27 Οκτωβρίου 2025 στο διεθνές επιστημονικό περιοδικό Nutrients.
- 18 λεπτά πριν Τι σημαίνει το «N» στο κινητό σου
- 1 ώρα πριν Το σχέδιο των Χιλιανών διαρρηκτών: Πώς «χτυπούν» πολυτελείς κατοικίες στην Ελλάδα
- 2 ώρες πριν Ποια ψηφία να αποφεύγεις στη λοταρία – Τι λέει ειδικός στα τυχερά παιχνίδια
