Ανατιμήσεις χωρίς φρένο: Τι έρχεται σε καύσιμα και τρόφιμα

Με τις διεθνείς εξελίξεις να εντείνουν την αβεβαιότητα, η αγορά εισέρχεται σε τροχιά νέων αυξήσεων, με τα καύσιμα να λειτουργούν ως βασικός καταλύτης για ένα ευρύτερο κύμα ανατιμήσεων. Οι τιμές της ενέργειας έχουν ήδη φτάσει σε υψηλά επίπεδα, ενώ οι επιπτώσεις επεκτείνονται σε μεταφορές, πρώτες ύλες και τελικά στο καλάθι του καταναλωτή.

Καύσιμα σε υψηλά επίπεδα και τάσεις περαιτέρω ανόδου

Η εικόνα στην αγορά καυσίμων καταγράφει με σαφήνεια την ένταση του προβλήματος. Η τιμή της αμόλυβδης βενζίνης και του πετρελαίου κίνησης έχει ήδη προσεγγίσει τα 2 ευρώ ανά λίτρο, ενώ το πετρέλαιο θέρμανσης κινείται πάνω από το 1,5 ευρώ.

Παράγοντες της αγοράς εκτιμούν ότι οι αυξήσεις θα συνεχιστούν, αν και με ηπιότερο ρυθμό σε σχέση με τις πρώτες εβδομάδες της κρίσης. Καθοριστικό ρόλο παίζουν αφενός η πορεία των διεθνών τιμών πετρελαίου και αφετέρου η αβεβαιότητα γύρω από τα Στενά του Ορμούζ, από όπου διέρχεται περίπου το 20% των ενεργειακών αγαθών παγκοσμίως.

Η αδυναμία ελέγχου της κατάστασης στην περιοχή από ΗΠΑ και Ισραήλ διατηρεί ανοδικές πιέσεις τόσο στο πετρέλαιο όσο και στο φυσικό αέριο.

Μετακύλιση του κόστους στην αγορά

Η αύξηση των τιμών ενέργειας μεταφράζεται άμεσα σε υψηλότερο μεταφορικό κόστος, το οποίο περνά σταδιακά στις τιμές των προϊόντων.

Ήδη καταγράφονται ανατιμήσεις σε βασικά αγαθά, με τα λιπάσματα να βρίσκονται στην πρώτη γραμμή των αυξήσεων.

Εκρηκτικές αυξήσεις στα λιπάσματα και επιπτώσεις στην παραγωγή

Οι τιμές των αζωτούχων λιπασμάτων έχουν αυξηθεί έως και 40% τις τελευταίες ημέρες, με τη μεγαλύτερη πίεση να καταγράφεται στην ουρία, η οποία αποτελεί βασικό συστατικό.

Το 50% της παγκόσμιας παραγωγής ουρίας προέρχεται από το Κατάρ, ενώ σχεδόν το 30% των αζωτούχων λιπασμάτων παράγεται στην ευρύτερη περιοχή.

Η τιμή της ουρίας έχει ήδη αυξηθεί έως και 40% από τις αρχές του μήνα, με εκτιμήσεις να κάνουν λόγο ακόμη και για πιθανό διπλασιασμό.

Η εξέλιξη αυτή αυξάνει σημαντικά το κόστος της αγροτικής παραγωγής, επηρεάζοντας άμεσα τις τιμές μη επεξεργασμένων τροφίμων, όπως λαχανικά και φρούτα.

Πληθωριστικές πιέσεις στα τρόφιμα

Ήδη από τον Φεβρουάριο, οι αυξήσεις σε μη επεξεργασμένα τρόφιμα και κρέας συνέβαλαν στην άνοδο του πληθωρισμού τροφίμων στο 5,2%, από 4,5% τον Ιανουάριο.

Οι εκτιμήσεις συγκλίνουν στο ότι τον Μάρτιο το ποσοστό θα κινηθεί ακόμη υψηλότερα, εντείνοντας τις πιέσεις στα νοικοκυριά.

Φορολογία και σύγκριση με την Ευρώπη

Παράλληλα, το υψηλό φορολογικό βάρος στα καύσιμα παραμένει βασικός παράγοντας που διαμορφώνει τις τελικές τιμές στην Ελλάδα.

Σύμφωνα με στοιχεία της Κομισιόν (Weekly Oil Bulletin, 16.3.2026), η Ελλάδα κατατάσσεται στην 5η θέση στην Ε.Ε. όσον αφορά τη φορολογία στην αμόλυβδη βενζίνη 95 οκτανίων.

Οι υψηλότεροι φόροι καταγράφονται σε Ολλανδία, Δανία, Γερμανία και Φινλανδία.

Ενδεικτικά, από τα 1,924 ευρώ που πληρώνουν οι καταναλωτές ανά λίτρο βενζίνης, τα 1,087 ευρώ αντιστοιχούν σε φόρους, ενώ μόλις 0,837 ευρώ αφορούν την αξία του προϊόντος, το κέρδος χονδρεμπόρου και πρατηριούχου.

Από τις ακριβότερες βενζίνες στην Ευρώπη

Η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις χώρες με τις υψηλότερες τιμές βενζίνης στην Ευρωπαϊκή Ένωση, καταλαμβάνοντας την 5η θέση.

Αντίθετα, χώρες όπως η Μάλτα, η Βουλγαρία και η Κύπρος εμφανίζουν σημαντικά χαμηλότερες τιμές, έως και 30% κάτω από τα ελληνικά επίπεδα, κυρίως λόγω χαμηλότερης φορολογίας.

Τι ισχύει για diesel και πετρέλαιο θέρμανσης

Στο πετρέλαιο κίνησης, η εικόνα διαφοροποιείται. Με βάση τους φόρους, η Ελλάδα βρίσκεται στη 14η θέση, ενώ ως προς τη λιανική τιμή κατατάσσεται στη 13η θέση της Ε.Ε.

Ο Ειδικός Φόρος Κατανάλωσης (ΕΦΚ) ανέρχεται σε 0,41 ευρώ ανά λίτρο για το diesel, έναντι 0,70 ευρώ για τη βενζίνη.

Στο πετρέλαιο θέρμανσης, παρά τον χαμηλότερο ΕΦΚ (0,28 ευρώ ανά λίτρο), οι τιμές παραμένουν υψηλές σε σύγκριση με την υπόλοιπη Ευρώπη.

Συγκεκριμένα, οι φόροι στην Ελλάδα φτάνουν τα 0,576 ευρώ ανά λίτρο, όταν ο μέσος όρος στην Ε.Ε. είναι 0,43 ευρώ και στην Ευρωζώνη 0,405 ευρώ.

Το επόμενο διάστημα

Με τα δεδομένα αυτά, η αγορά αναμένεται να συνεχίσει να κινείται υπό πίεση, με τις ανατιμήσεις να επηρεάζουν ολοένα και περισσότερους τομείς.

Η εξέλιξη των διεθνών ενεργειακών τιμών και η γεωπολιτική σταθερότητα θα καθορίσουν σε μεγάλο βαθμό την πορεία των τιμών το επόμενο διάστημα.

Περισσότερα:

Καύσιμα: Προς νέα άνοδο οι τιμές – Τι δείχνουν οι διεθνείς εξελίξεις

Τέλος στις αυθαιρεσίες των εργοδοτών – Τι αλλάζει

Κλήρωση Λαϊκού Λαχείου σήμερα 3/6: Ο αριθμός που κερδίζει τα 2 εκατ. ευρώ