Μεγάλες προσδοκίες δημιούργησε το πρόγραμμα «Ανακαινίζω – Νοικιάζω», καθώς η κυβέρνηση επιχειρεί να επαναφέρει χιλιάδες κλειστά ακίνητα στην αγορά και να αυξήσει την προσφορά κατοικιών προς ενοικίαση. Ωστόσο, πίσω από τις επιδοτήσεις και τα οικονομικά κίνητρα, δύο βασικά «αγκάθια» απειλούν να αφήσουν εκτός προγράμματος σημαντικό αριθμό ιδιοκτητών.
Την ώρα που το υπουργείο Οικονομικών υπολογίζει ότι περίπου 400.000 ακίνητα παραμένουν κλειστά σε όλη τη χώρα, οι ειδικοί της αγοράς ακινήτων προειδοποιούν ότι η πραγματική συμμετοχή στο πρόγραμμα μπορεί να αποδειχθεί πολύ μικρότερη από τις αρχικές εκτιμήσεις.
Οι δύο βασικοί λόγοι που κόβουν την επιδότηση
Σύμφωνα με τα δεδομένα που επεξεργάζονται οι αρμόδιες υπηρεσίες, οι βασικές αιτίες αποκλεισμού είναι:
1. Πολυϊδιοκτησία στα ακίνητα
Η πολυϊδιοκτησία αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες «παγίδες» για τους ιδιοκτήτες που θέλουν να ενταχθούν στο «Ανακαινίζω – Νοικιάζω».
Σε πολλές περιπτώσεις, ιδιαίτερα σε παλαιά ακίνητα, η κυριότητα μοιράζεται σε τρεις, τέσσερις ή ακόμη περισσότερους κληρονόμους, γεγονός που δυσκολεύει:
- τη λήψη κοινών αποφάσεων,
- την έκδοση δικαιολογητικών,
- αλλά και την ένταξη στο πρόγραμμα.
Πληροφορίες αναφέρουν ότι εξετάζεται η προϋπόθεση ένας ιδιοκτήτης να διαθέτει τουλάχιστον το 51% της κυριότητας ή της επικαρπίας, κάτι που αυτόματα αφήνει εκτός χιλιάδες περιπτώσεις.
2. Αρρύθμιστα χρέη και υποθηκευμένα ακίνητα
Ο δεύτερος μεγάλος «κόφτης» αφορά ιδιοκτήτες με ληξιπρόθεσμες οφειλές ή ακίνητα που βρίσκονται σε καθεστώς υποθήκης.
Οι ιδιοκτήτες που κινδυνεύουν με πλειστηριασμούς ή έχουν ανοιχτές οικονομικές εκκρεμότητες εμφανίζονται πιο διστακτικοί να επενδύσουν χρήματα σε ανακαίνιση, ακόμη και με κρατική επιδότηση.
Παράλληλα, το νέο πλαίσιο του εξωδικαστικού μηχανισμού αναμένεται να παίξει σημαντικό ρόλο, καθώς αρκετοί ιδιοκτήτες περιμένουν πρώτα να ρυθμίσουν τα χρέη τους πριν προχωρήσουν σε αξιοποίηση των ακινήτων.
Το μεγάλο πρόβλημα με το κόστος ανακαίνισης
Παρότι το πρόγραμμα προβλέπει επιδότηση έως και 80% του κόστους ανακαίνισης, η εκτόξευση των τιμών στα οικοδομικά υλικά αλλάζει τα δεδομένα.
Τα τελευταία χρόνια:
- τα πετρελαϊκά υλικά αυξήθηκαν κατά 66%,
- το ηλεκτρολογικό υλικό κατά 41,5%,
- τα προϊόντα υάλου κατά 38%,
- ενώ συνολικά ο δείκτης οικοδομικών υλικών ανέβηκε κατά 33%.
Αυτό σημαίνει ότι σε πολλές περιπτώσεις η κρατική ενίσχυση δεν επαρκεί και οι ιδιοκτήτες καλούνται να βάλουν βαθιά το χέρι στην τσέπη.
Ποιοι παίρνουν μεγαλύτερη επιδότηση
Το «Ανακαινίζω – Νοικιάζω» προβλέπει αυξημένα ποσοστά επιδότησης για συγκεκριμένες κατηγορίες:
- νέους έως 35 ετών,
- πολύτεκνους και τρίτεκνους,
- άτομα με αναπηρία,
- αλλά και ιδιοκτήτες σε ορεινές και νησιωτικές περιοχές.
Ωστόσο, ακόμη και με τα πρόσθετα κίνητρα, αρκετοί ιδιοκτήτες εμφανίζονται επιφυλακτικοί λόγω:
- της υψηλής φορολογίας,
- του φόβου για απλήρωτα ενοίκια,
- αλλά και της αβεβαιότητας στην αγορά κατοικίας.
Το στοίχημα της κυβέρνησης για τα κλειστά σπίτια
Η κυβέρνηση ποντάρει στο πρόγραμμα ώστε να αυξηθούν τα διαθέσιμα σπίτια προς ενοικίαση και να περιοριστεί η στεγαστική πίεση που καταγράφεται σε πολλές περιοχές της χώρας.
Παράλληλα, εξετάζονται παρεμβάσεις:
- για ταχύτερες εξώσεις σε περιπτώσεις κακοπληρωτών,
- αλλαγές στη φορολογία ενοικίων,
- αλλά και «πιστοποιητικό φερεγγυότητας» για ενοικιαστές.