Αναδρομικά 11μήνου: Οι 370.000 που περιμένουν πληρωμές και ποιοι μένουν οριστικά εκτός

Σε δύο μεγάλες κατηγορίες χωρίζονται οι συνταξιούχοι στη μακρόχρονη υπόθεση των αναδρομικών του 11μήνου: σε εκείνους που είχαν προσφύγει εγκαίρως στη Δικαιοσύνη και εξακολουθούν να διατηρούν αξιώσεις για επιστροφές από περικοπές επικουρικών συντάξεων και Δώρων και σε όσους δεν είχαν καταθέσει αγωγή μέχρι την κρίσιμη ημερομηνία και, κατά κανόνα, έχουν μείνει εκτός των δικαστικών διεκδικήσεων.

Το επίμαχο 11μηνο αφορά την περίοδο από τον Ιούνιο του 2015 έως τον Μάιο του 2016. Για τις περικοπές στις κύριες συντάξεις τα αναδρομικά καταβλήθηκαν το 2020 στους δικαιούχους, ανεξάρτητα από το αν είχαν προσφύγει στη Δικαιοσύνη. Δεν συνέβη όμως το ίδιο με τις περικοπές στις επικουρικές συντάξεις και την κατάργηση των Δώρων, για τα οποία η δικαστική διεκδίκηση συνεχίστηκε.

Ποιοι έχουν διατηρήσει το δικαίωμα

Στην ισχυρότερη θέση βρίσκονται οι συνταξιούχοι που είχαν καταθέσει αγωγές πριν από τη δημοσίευση του νόμου 4714/2020, στις 31 Ιουλίου 2020. Η νομοθεσία προέβλεψε ότι οι εκκρεμείς δίκες δεν επηρεάζονται από την απόσβεση των υπόλοιπων αξιώσεων. Αυτό σημαίνει ότι όσοι είχαν κινηθεί δικαστικά εγκαίρως εξακολουθούν να μπορούν, εφόσον συντρέχουν οι νόμιμες προϋποθέσεις, να διεκδικήσουν τις περικοπές των επικουρικών συντάξεων και τα καταργημένα επιδόματα εορτών και αδείας του επίμαχου 11μήνου.

Οι συγκεκριμένες αξιώσεις αφορούν κυρίως τις μειώσεις που επιβλήθηκαν στις επικουρικές συντάξεις με τους νόμους 4051/2012 και 4093/2012, καθώς και τα Δώρα Χριστουγέννων, Πάσχα και το επίδομα αδείας που είχαν καταργηθεί.

Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα διαθέσιμα στοιχεία, περίπου 370.000 συνταξιούχοι είχαν προσφύγει εγκαίρως στη Δικαιοσύνη. Μέχρι το καλοκαίρι του 2026 είχαν πληρωθεί περίπου 20.000 δικαιούχοι, ενώ περίπου 150.000 περιμένουν την ολοκλήρωση και κοινοποίηση δικαστικών αποφάσεων που έχουν ήδη εκδοθεί. Για άλλους περίπου 200.000 οι αγωγές δεν είχαν ακόμη εκδικαστεί.

Αυτό σημαίνει ότι η ύπαρξη αγωγής δεν οδηγεί αυτομάτως σε άμεση πληρωμή. Απαιτείται να ολοκληρωθεί η δικαστική διαδικασία, να καθαρογραφεί και να κοινοποιηθεί η απόφαση, να διαπιστωθεί εάν έχει ασκηθεί ένδικο μέσο και στη συνέχεια να γίνει ο υπολογισμός των ποσών από τον e-ΕΦΚΑ.

Ποιοι έχουν μείνει εκτός

Διαφορετική είναι η κατάσταση για όσους δεν είχαν ασκήσει αγωγή πριν από τις 31 Ιουλίου 2020. Ο νόμος 4714/2020 προέβλεψε την απόσβεση των αξιώσεων που αφορούσαν τις περικοπές των επικουρικών συντάξεων και τα Δώρα του 11μήνου για τους συνταξιούχους που δεν είχαν ήδη προσφύγει δικαστικά. Η ρύθμιση αυτή κρίθηκε συνταγματικά ανεκτή από το Συμβούλιο της Επικρατείας.

Στην πράξη, λοιπόν, η μεγάλη μάζα των συνταξιούχων που δεν είχε καταθέσει αγωγή μέχρι την κρίσιμη ημερομηνία δεν διαθέτει σήμερα την ίδια ενεργή δικαστική αξίωση για την επιστροφή των επικουρικών και των Δώρων του 11μήνου. Για να λάβουν χρήματα θα απαιτούνταν, κατά βάση, νέα πολιτική ή νομοθετική παρέμβαση που θα επέκτεινε τις επιστροφές και σε όσους δεν είχαν προσφύγει.

Υπάρχουν πάντως ειδικές και πιο σύνθετες περιπτώσεις, ανάλογα με το Ταμείο, το είδος της σύνταξης και το αν ο συνταξιούχος είχε λάβει ή όχι τα αναδρομικά κύριας σύνταξης του 2020. Για τον λόγο αυτό η ύπαρξη ή μη δικαιώματος πρέπει να εξετάζεται με βάση τα στοιχεία κάθε υπόθεσης και το ακριβές περιεχόμενο της αγωγής.

Η μεγάλη εκκρεμότητα

Παρά τις δικαστικές αποφάσεις, το ζήτημα παραμένει ανοιχτό για εκατοντάδες χιλιάδες συνταξιούχους που είχαν κινηθεί εγκαίρως δικαστικά. Οι καθυστερήσεις φθάνουν σε αρκετές περιπτώσεις τα τέσσερα χρόνια, ενώ για μεγάλο αριθμό αγωγών η καταβολή των ποσών μετατίθεται προς το 2027.

Έτσι, η βασική διαχωριστική γραμμή παραμένει η έγκαιρη προσφυγή στη Δικαιοσύνη: όσοι είχαν καταθέσει αγωγή διατηρούν το δικαίωμα να αναμένουν την κρίση και, σε περίπτωση δικαίωσης, την καταβολή των ποσών. Αντίθετα, όσοι δεν προσέφυγαν μέχρι το καλοκαίρι του 2020 έχουν, κατά κανόνα, μείνει εκτός της συγκεκριμένης δικαστικής διεκδίκησης.

Περισσότερα:

Συνταξιούχοι: Πώς επιστρέφονται οι λάθος πληρωμές

Επικουρικές συντάξεις: Πού «κολλάνε» οι απονομές και πώς υπολογίζεται το ποσό πριν και μετά το 2015

Συντάξεις: Ρεκόρ αιτήσεων στο επτάμηνο – Στις 11.755 οι εκκρεμείς υποθέσεις

Συντάξεις 2027: Πόσα θα πάρουν καθαρά οι συνταξιούχοι – Αυξήσεις, προσωπική διαφορά και επίδομα 400 ευρώ