Ανάδοχες οικογένειες: Ποια επιδόματα δικαιούνται και ποια δεν μπορούν να λάβουν
Νέα δεδομένα δημιουργούνται για τις εργαζόμενες μητέρες που αποκτούν παιδί μέσω αναδοχής και στη συνέχεια προχωρούν στην υιοθεσία του. Η νέα ρύθμιση διευρύνει την ειδική άδεια και παροχή προστασίας της μητρότητας, αντιμετωπίζοντας το κενό που δημιουργούσε η μεγάλη χρονική απόσταση μεταξύ της έναρξης της αναδοχής και της ολοκλήρωσης της υιοθεσίας.
Παράλληλα με την ειδική παροχή μητρότητας, οι ανάδοχες οικογένειες μπορούν, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, να λαμβάνουν και το επίδομα αναδοχής του ΟΠΕΚΑ. Πρόκειται για δύο διαφορετικές παροχές: η πρώτη αφορά την αποχή της εργαζόμενης μητέρας από την εργασία, ενώ η δεύτερη καλύπτει μέρος των αναγκών φροντίδας του παιδιού.
Ποιες μητέρες καλύπτει η νέα ρύθμιση
Με το νέο πλαίσιο, εργαζόμενη που είχε λάβει άδεια μητρότητας ως ανάδοχη μητέρα και στη συνέχεια υιοθέτησε το παιδί μπορεί να λάβει την ειδική παροχή προστασίας της μητρότητας μετά την ολοκλήρωση της υιοθεσίας.
Η δυνατότητα αυτή παρέχεται ακόμη και όταν η μητέρα έχει επιστρέψει στο μεταξύ στην εργασία της. Με αυτόν τον τρόπο λαμβάνεται υπόψη ότι η διαδικασία υιοθεσίας μπορεί να ολοκληρωθεί αρκετό χρονικό διάστημα μετά την τοποθέτηση του παιδιού στην ανάδοχη οικογένεια.
Γενικότερα, η ειδική παροχή προστασίας της μητρότητας αφορά φυσικές, θετές και τεκμαιρόμενες μητέρες, καθώς και άλλες κατηγορίες δικαιούχων γονέων που προβλέπει η νομοθεσία, εφόσον πληρούνται οι ασφαλιστικές και εργασιακές προϋποθέσεις.
Εννέα μήνες ειδικής άδειας μητρότητας
Η ειδική άδεια προστασίας της μητρότητας μπορεί να διαρκέσει έως εννέα μήνες. Χορηγείται από τη ΔΥΠΑ σε δικαιούχους που εργάζονται με σχέση εξαρτημένης εργασίας ορισμένου ή αορίστου χρόνου, με πλήρη ή μερική απασχόληση, καθώς και σε δικηγόρους με έμμισθη εντολή, εφόσον διατηρούν ενεργή εργασιακή σχέση και πληρούν τις υπόλοιπες νόμιμες προϋποθέσεις.
Μέρος της άδειας και της παροχής, διάρκειας έως επτά μήνες, μπορεί να μεταβιβαστεί από τη μητέρα στον πατέρα, σύμφωνα με τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις.
Στα 920 ευρώ το ποσό της ειδικής παροχής μητρότητας
Για τις δικαιούχους πλήρους απασχόλησης, το μηνιαίο ποσό της ειδικής παροχής προστασίας της μητρότητας αντιστοιχεί στον εκάστοτε κατώτατο μισθό.
Από την 1η Απριλίου 2026, ο κατώτατος μισθός διαμορφώνεται στα 920 ευρώ μεικτά τον μήνα. Επομένως, στο ίδιο ύψος διαμορφώνεται και η βασική μηνιαία ειδική παροχή προστασίας της μητρότητας για τις δικαιούχους πλήρους επιδότησης.
Για το σύνολο των εννέα μηνών, το βασικό ποσό αντιστοιχεί σε:
920 ευρώ × 9 μήνες = 8.280 ευρώ μεικτά
Στην παροχή υπολογίζονται επιπλέον οι αναλογίες των δώρων Χριστουγέννων και Πάσχα και του επιδόματος αδείας, ανάλογα με το χρονικό διάστημα κατά το οποίο η δικαιούχος λαμβάνει την παροχή.
Για τις εργαζόμενες με μειωμένη απασχόληση, το ποσό μπορεί να διαφοροποιείται ανάλογα με τον πραγματικό χρόνο εργασίας και τις ειδικότερες προϋποθέσεις που προβλέπει η νομοθεσία.
Ποιοι δικαιούνται το επίδομα αναδοχής
Το επίδομα αναδοχής χορηγείται από τον ΟΠΕΚΑ στους ανάδοχους γονείς, εφόσον η αναδοχή έχει πραγματοποιηθεί νόμιμα και έχει καταχωριστεί στο αρμόδιο Εθνικό Μητρώο.
Η αναδοχή μπορεί να έχει οριστεί με δικαστική απόφαση, εισαγγελική διάταξη, σύμβαση με τους ανάδοχους γονείς ή άλλη προβλεπόμενη διοικητική ή δικαστική πράξη. Για τη χορήγηση της οικονομικής ενίσχυσης απαιτείται επίσης η υποβολή της σχετικής αίτησης από τον ανάδοχο γονέα.
Τα ποσά του επιδόματος αναδοχής
Το μηνιαίο ποσό του επιδόματος αναδοχής ανέρχεται σε:
- 525 ευρώ τον μήνα για παιδί τυπικής ανάπτυξης.
- 750 ευρώ τον μήνα για παιδί με πάθηση που προκαλεί οποιασδήποτε μορφής ή ποσοστού αναπηρία.
Στη δεύτερη περίπτωση, το ποσό μπορεί να προσαυξάνεται με το αναπηρικό επίδομα ή άλλη οικονομική ενίσχυση που δικαιούται το παιδί από τα προνοιακά προγράμματα του ΟΠΕΚΑ.
Το επίδομα καταβάλλεται την τελευταία εργάσιμη ημέρα κάθε μήνα, με πίστωση σε τραπεζικό λογαριασμό, και συνεχίζεται για όσο διάστημα διαρκεί η αναδοχή. Υπό ειδικές προϋποθέσεις, μπορεί να συνεχιστεί και μετά την ενηλικίωση του αναδεχόμενου παιδιού.
Το επίδομα παιδιού Α21 δεν πρέπει να συγχέεται με το επίδομα αναδοχής. Σύμφωνα με το άρθρο 214 του ν. 4512/2018, το επίδομα παιδιού χορηγείται για φυσικά και θετά τέκνα και όχι για αναδεχόμενα παιδιά.
Επομένως, η ανάδοχη οικογένεια δεν λαμβάνει το επίδομα παιδιού Α21 για το παιδί που βρίσκεται σε αναδοχή. Αν η αναδοχή εξελιχθεί σε υιοθεσία, το παιδί αποκτά την ιδιότητα του θετού τέκνου. Από το σημείο αυτό και μετά, η οικογένεια μπορεί να εξετάσει εάν πληροί τις εισοδηματικές και λοιπές προϋποθέσεις για τη χορήγηση του επιδόματος παιδιού Α21.
Πόσα μπορεί να λάβει συνολικά μία ανάδοχη οικογένεια
Για παιδί τυπικής ανάπτυξης, το επίδομα αναδοχής σε ετήσια βάση ανέρχεται σε:
525 ευρώ × 12 μήνες = 6.300 ευρώ
Για παιδί με αναπηρία, το βασικό ετήσιο ποσό ανέρχεται σε:
750 ευρώ × 12 μήνες = 9.000 ευρώ
Τα ποσά αυτά αφορούν αποκλειστικά το επίδομα αναδοχής και δεν πρέπει να συγχέονται με την ειδική παροχή προστασίας της μητρότητας.
Τι ισχύει για το επίδομα γέννησης
Σε αντίθεση με την ειδική παροχή προστασίας της μητρότητας και το επίδομα αναδοχής, το επίδομα γέννησης δεν χορηγείται στις περιπτώσεις αναδοχής ή υιοθεσίας, καθώς αφορά αποκλειστικά τη γέννηση παιδιού. Δικαιούχος είναι η μητέρα του παιδιού που γεννήθηκε εν ζωή στην Ελλάδα και πληροί τις νόμιμες προϋποθέσεις.
Το ύψος του επιδόματος διαμορφώνεται ανάλογα με τον αριθμό των εξαρτώμενων τέκνων της οικογένειας μετά τη γέννηση του παιδιού και ανέρχεται σε:
- 2.400 ευρώ για το πρώτο παιδί.
- 2.700 ευρώ για το δεύτερο παιδί.
- 3.000 ευρώ για το τρίτο παιδί.
- 3.500 ευρώ για το τέταρτο και κάθε επόμενο παιδί.
Το ποσό καταβάλλεται από τον ΟΠΕΚΑ σε δύο ισόποσες δόσεις, ενώ η αίτηση υποβάλλεται μέσα σε τρεις μήνες από τη γέννηση του παιδιού.
Δύο διαφορετικές παροχές με διαφορετικό σκοπό
Η ειδική παροχή προστασίας της μητρότητας και το επίδομα αναδοχής λειτουργούν με διαφορετικά κριτήρια και εξυπηρετούν διαφορετικές ανάγκες.
Η παροχή μητρότητας καταβάλλεται από τη ΔΥΠΑ και αναπληρώνει το εισόδημα της εργαζόμενης κατά τη διάρκεια της ειδικής άδειας. Αντίθετα, το επίδομα αναδοχής καταβάλλεται από τον ΟΠΕΚΑ και αποσκοπεί στην οικονομική υποστήριξη της φροντίδας του παιδιού.
Η επέκταση της προστασίας στις περιπτώσεις κατά τις οποίες η αναδοχή εξελίσσεται σε υιοθεσία περιορίζει τις ανισότητες μεταξύ βιολογικών, θετών και ανάδοχων μητέρων και προσαρμόζει το σύστημα κοινωνικής προστασίας στις διαφορετικές μορφές οικογένειας και απασχόλησης.
- Μόλις τώρα ΟΠΕΚΑ: Ποιοι βλέπουν σήμερα έως 1.000 ευρώ στους λογαριασμούς τους
- 17 λεπτά πριν Εξωδικαστικός: Τα 10 λάθη στην αίτηση που μπορεί να μπλοκάρουν τη ρύθμιση
- 17 λεπτά πριν ΑΣΕΠ – Μόνιμοι: Τώρα η προκήρυξη για 3.265 θέσεις ΥΕ – Τελευταία ευκαιρία, διαγωνισμός διετίας
