Αλτσχάιμερ: Πώς χορηγούνται τα δύο νέα φάρμακα στην Ελλάδα – Τα βήματα για τους ασθενείς
Δύο νέες θεραπείες αλλάζουν σταδιακά το τοπίο στην αντιμετώπιση της νόσου Αλτσχάιμερ, δημιουργώντας νέες δυνατότητες για συγκεκριμένη κατηγορία ασθενών. Πρόκειται για τα lecanemab και donanemab, δύο μονοκλωνικά αντισώματα που στοχεύουν βασικό μηχανισμό της νόσου και μπορούν να επιβραδύνουν την κλινική επιδείνωσή της.
Η πρόσβαση, ωστόσο, δεν γίνεται με μια απλή συνταγή.
Οι ασθενείς στην Ελλάδα πρέπει να πληρούν συγκεκριμένα κριτήρια, να υποβληθούν σε εξειδικευμένες εξετάσεις και, στη συνέχεια, να ακολουθήσουν διαδικασία ηλεκτρονικής προέγκρισης για την κατ’ εξαίρεση αποζημίωση της θεραπείας.
Ποιοι, λοιπόν, μπορούν να λάβουν τα νέα φάρμακα για το Αλτσχάιμερ και ποια είναι τα βήματα από τη διάγνωση μέχρι την πρώτη χορήγηση;
Αλτσχάιμερ: Τι αλλάζουν lecanemab και donanemab
Για χρόνια, οι διαθέσιμες φαρμακευτικές επιλογές επικεντρώνονταν κυρίως στη διαχείριση των συμπτωμάτων της νόσου. Τα νέα φάρμακα επιχειρούν κάτι διαφορετικό.
Τα lecanemab και donanemab είναι μονοκλωνικά αντισώματα που στοχεύουν το β-αμυλοειδές και συμβάλλουν στη μείωση των αμυλοειδικών πλακών στον εγκέφαλο.
Σύμφωνα με τα διαθέσιμα κλινικά δεδομένα, οι θεραπείες μπορούν να επιβραδύνουν την κλινική εξέλιξη της νόσου περίπου κατά 30% σε κατάλληλα επιλεγμένους ασθενείς.
Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι θεραπεύουν τη νόσο Αλτσχάιμερ ούτε ότι μπορούν να αποκαταστήσουν νοητικές λειτουργίες που έχουν ήδη χαθεί. Ο στόχος είναι η επιβράδυνση της εξέλιξης της νόσου σε συγκεκριμένα πρώιμα στάδια.
Ποιοι ασθενείς μπορούν να λάβουν τα νέα φάρμακα
Εδώ βρίσκεται μία από τις σημαντικότερες προϋποθέσεις.
Οι νέες αντιαμυλοειδικές θεραπείες δεν απευθύνονται σε όλους τους ανθρώπους με άνοια.
Αφορούν ασθενείς που βρίσκονται σε πρώιμο στάδιο της νόσου Αλτσχάιμερ, δηλαδή άτομα με ήπια νοητική διαταραχή ή ήπια άνοια που συνδέεται με Αλτσχάιμερ, εφόσον πληρούν και τα υπόλοιπα κριτήρια χορήγησης.
Με βάση τις εκτιμήσεις που παρατίθενται για την Ελλάδα, περίπου 20.000 ασθενείς θα μπορούσαν να ανήκουν στην κατηγορία που αφορά τις νέες θεραπείες, σε έναν συνολικό πληθυσμό περίπου 250.000 ανθρώπων με άνοια.
Επομένως, η επιλογή του κατάλληλου ασθενούς αποτελεί κρίσιμο μέρος της διαδικασίας.
Το πρώτο βήμα: Εξειδικευμένη αξιολόγηση
Η διαδρομή προς τη θεραπεία ξεκινά από τον εξειδικευμένο θεράποντα γιατρό.
Δεν αρκεί μόνο η παρουσία προβλημάτων μνήμης. Ο γιατρός πρέπει να αξιολογήσει την κλινική εικόνα και να επιβεβαιώσει ότι ο ασθενής βρίσκεται στο κατάλληλο στάδιο και ότι η υποκείμενη παθολογία είναι συμβατή με νόσο Αλτσχάιμερ.
Ακολουθεί, επομένως, ένα σημαντικό διαγνωστικό στάδιο.
Πώς επιβεβαιώνεται η παρουσία αμυλοειδούς
Πριν εξεταστεί η χορήγηση των νέων φαρμάκων, απαιτείται επιβεβαίωση της παθολογίας του αμυλοειδούς.
Αυτό μπορεί να γίνει, ανάλογα με την περίπτωση, με ανάλυση εγκεφαλονωτιαίου υγρού έπειτα από οσφυονωτιαία παρακέντηση ή με PET αμυλοειδούς.
Παράλληλα, οι εξελίξεις στους αιματολογικούς βιοδείκτες δημιουργούν νέες δυνατότητες για τη διάγνωση. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί ο p-tau217, ο οποίος μπορεί να συμβάλει στην ακριβέστερη και ταχύτερη αξιολόγηση ασθενών.
Ωστόσο, σύμφωνα με τα δεδομένα που ισχύουν για τη διαδικασία στην Ελλάδα, οι συγκεκριμένες εξετάσεις βιοδεικτών δεν αποζημιώνονται και το κόστος τους καλύπτει ο ασθενής ιδιωτικά.
Πώς γίνεται η ηλεκτρονική προέγκριση
Τι συμβαίνει εάν οι εξετάσεις επιβεβαιώσουν τη νόσο και ο ασθενής πληροί τα απαιτούμενα κριτήρια;
Τότε ξεκινά το επόμενο στάδιο.
Ο εξειδικευμένος θεράπων γιατρός υποβάλλει αίτημα μέσω του Συστήματος Ηλεκτρονικής Προέγκρισης (ΣΗΠ). Μαζί με την ηλεκτρονική αίτηση καταθέτει τα απαραίτητα κλινικά και εργαστηριακά στοιχεία που τεκμηριώνουν την περίπτωση.
Μέσω αυτής της διαδικασίας ζητείται η κατ’ εξαίρεση αποζημίωση της θεραπείας.
Με απλά λόγια, ο ασθενής δεν παραλαμβάνει απλώς το φάρμακο από το φαρμακείο μετά τη συνταγογράφησή του. Μεσολαβεί οργανωμένη διαδικασία αξιολόγησης και έγκρισης.
Πώς χορηγούνται τα νέα φάρμακα για Αλτσχάιμερ
Μετά την έγκριση ακολουθεί η ίδια η θεραπεία, η οποία απαιτεί οργανωμένη υγειονομική δομή.
Τα νέα φάρμακα χορηγούνται ενδοφλεβίως, με τη συχνότητα να εξαρτάται από το συγκεκριμένο θεραπευτικό σχήμα. Η χορήγηση μπορεί να πραγματοποιείται μία ή δύο φορές τον μήνα και απαιτεί ημερήσια νοσηλεία.
Παράλληλα, οι ασθενείς χρειάζονται συστηματική ιατρική παρακολούθηση.
Και αυτό διότι οι συγκεκριμένες θεραπείες μπορεί να προκαλέσουν ανεπιθύμητες ενέργειες, ορισμένες από τις οποίες απαιτούν έγκαιρη αναγνώριση και αντιμετώπιση.
Γι’ αυτό η θεραπεία πρέπει να πραγματοποιείται σε οργανωμένα κέντρα που διαθέτουν εξειδικευμένο προσωπικό και τις απαραίτητες υποδομές.
Τα Ιατρεία Μνήμης στην Ελλάδα
Σημαντικό ρόλο στη νέα πραγματικότητα αναλαμβάνουν τα Ιατρεία Μνήμης.
Στην Ελλάδα λειτουργούν περίπου 30 δημόσια Ιατρεία Μνήμης σε πανεπιστημιακές και νοσοκομειακές δομές του ΕΣΥ, ενώ αντίστοιχες υπηρεσίες παρέχουν και μεγάλα ιδιωτικά νοσοκομεία.
Οι δομές αυτές μπορούν να υποστηρίξουν την εξειδικευμένη αξιολόγηση των ασθενών και να συμβάλουν στη διαχείριση των αυξημένων απαιτήσεων που συνοδεύουν τις νέες θεραπείες.
Τι γίνεται με τους ασθενείς που δεν μπορούν να πάρουν τις νέες θεραπείες
Παρά την επιστημονική πρόοδο, ένα κρίσιμο δεδομένο δεν πρέπει να περνά σε δεύτερη μοίρα: η πλειονότητα των ανθρώπων με άνοια δεν αποτελεί αυτομάτως υποψήφια για θεραπεία με αντιαμυλοειδικά αντισώματα.
Ασθενείς σε διαφορετικά στάδια της νόσου εξακολουθούν να χρειάζονται συστηματική ιατρική φροντίδα, υποστήριξη και μη φαρμακευτικές παρεμβάσεις.
Στην Ελλάδα λειτουργούν 33 Κέντρα Ημερήσιας Φροντίδας, τα οποία παρέχουν μη φαρμακευτικές παρεμβάσεις σε ανθρώπους με άνοια, ενώ παράλληλα προσφέρουν ενημέρωση, εκπαίδευση και υποστήριξη στους φροντιστές τους.
Τα βήματα για έναν ασθενή στην Ελλάδα
Στην πράξη, η πορεία προς τις νέες θεραπείες περιλαμβάνει διαδοχικά στάδια:
- Εξειδικευμένη ιατρική και γνωστική αξιολόγηση του ασθενούς.
- Επιβεβαίωση της νόσου Αλτσχάιμερ και της παθολογίας του αμυλοειδούς με τις κατάλληλες εξετάσεις.
- Έλεγχος των κριτηρίων καταλληλότητας και των πιθανών αντενδείξεων.
- Ηλεκτρονική αίτηση στο ΣΗΠ από τον εξειδικευμένο θεράποντα γιατρό για κατ’ εξαίρεση αποζημίωση.
- Μετά την απαιτούμενη έγκριση, ενδοφλέβια χορήγηση σε κατάλληλη δομή και συστηματική παρακολούθηση.
Η έλευση των lecanemab και donanemab δεν σημαίνει ότι η νόσος Αλτσχάιμερ έχει πλέον θεραπεία. Σηματοδοτεί, όμως, μια ουσιαστική αλλαγή στη θεραπευτική προσέγγιση, καθώς για συγκεκριμένους ασθενείς στα πρώιμα στάδια υπάρχει πλέον η δυνατότητα παρέμβασης που στοχεύει σε βασικό μηχανισμό της νόσου.
Ταυτόχρονα, η νέα πραγματικότητα κάνει ακόμη σημαντικότερη την έγκαιρη και σωστή διάγνωση, καθώς το θεραπευτικό «παράθυρο» αφορά τα αρχικά στάδια.
- 45 λεπτά πριν Αλτσχάιμερ: Πώς χορηγούνται τα δύο νέα φάρμακα στην Ελλάδα – Τα βήματα για τους ασθενείς
- 2 ώρες πριν Ιαπωνία: Αρκούδα όρμησε σε αυτοκίνητο και ανέβηκε στο καπό (Βίντεο)
- 11/10/2026 00:20 Έως και έξι χρόνια νωρίτερα στη σύνταξη περίπου 60.000 γυναίκες
