Αλλάζουν τα μπόνους στα ακίνητα – Τι ισχύει για ύψος, φυτεμένα δώματα και πατάρια

Το πλαίσιο για τα μπόνους δόμησης στον νέο Νέος Οικοδομικός Κανονισμός αρχίζει να αποσαφηνίζεται, μετά τις αποφάσεις της Ολομέλειας του Συμβούλιο της Επικρατείας και τις ρυθμίσεις που εισήγαγε ο νόμος 5197/2025. Με εγκύκλιό του προς τις πολεοδομικές υπηρεσίες, ο Γενικός Γραμματέας Χωρικού Σχεδιασμού και Αστικού Περιβάλλοντος του ΥΠΕΝ, Ευθύμιος Μπακογιάννης, παρέχει αναλυτικές οδηγίες για το ποια κίνητρα παραμένουν ενεργά, ποια περιορίζονται και υπό ποιες προϋποθέσεις εφαρμόζονται.

Πότε διατηρείται το μπόνους ύψους

Στο επίκεντρο των διευκρινίσεων βρίσκονται οι προσαυξήσεις ύψους κτιρίων (παρ. 8, άρθρο 15 του ΝΟΚ). Η αύξηση του μέγιστου επιτρεπόμενου ύψους κατά ένα μέτρο εξακολουθεί να ισχύει σε δύο περιπτώσεις:

• Όταν το ισόγειο χρησιμοποιείται κατά τουλάχιστον 50% για στάθμευση οχημάτων.
• Όταν το κτίριο κατασκευάζεται σε πυλωτή, με τον ελεύθερο χώρο να προορίζεται αποκλειστικά για στάθμευση.

Εάν συντρέχουν και οι δύο προϋποθέσεις ταυτόχρονα, μπορεί να δοθεί αύξηση έως και δύο μέτρων, μετά από γνωμοδότηση του αρμόδιου Συμβουλίου Αρχιτεκτονικής. Οι συγκεκριμένες προσαυξήσεις μπορούν να εφαρμοστούν και σε περιοχές όπου το ύψος καθορίζεται με προεδρικά διατάγματα, εφόσον δεν προβλέπεται ρητά το αντίθετο.

Πού καταργείται το αυτόματο μπόνους

Αντίθετα, δύο πολεοδομικά κίνητρα δεν εφαρμόζονται πλέον αυτομάτως:

• Το μπόνους για φυτεμένο δώμα ή στέγη άνω του 50% της καθαρής επιφάνειας, που ίσχυε ακόμη και για υφιστάμενα κτίρια με εξαντλημένο ύψος.
• Η προσαύξηση που συνδεόταν με μείωση της επιτρεπόμενης κάλυψης του οικοπέδου κατά 5%.

Στο εξής, τα συγκεκριμένα κίνητρα μπορούν να ισχύουν μόνο εφόσον προβλέπονται ρητά σε Τοπικά ή Ειδικά Πολεοδομικά Σχέδια, μέσα από τον καθορισμό ειδικών «ζωνών κινήτρων». Ο πολεοδομικός σχεδιασμός κάθε περιοχής θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη τη φέρουσα ικανότητα, την πυκνότητα δόμησης και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του οικισμού.

Τι αλλάζει για τα πατάρια

Διευκρινίσεις δίνονται και για τους εσωτερικούς εξώστες (πατάρια). Με τον νόμο 5197/2025 καταργήθηκε η διάταξη που τα εξαιρούσε από τον συντελεστή δόμησης, χωρίς όμως να απαγορεύεται η κατασκευή τους.

Τα πατάρια παραμένουν επιτρεπτά υπό συγκεκριμένους όρους:

• Πρέπει να αποτελούν παράρτημα χώρου κύριας χρήσης.
• Δεν μπορούν να συνιστούν ανεξάρτητη ιδιοκτησία.
• Δεν επιτρέπεται να υπερβαίνουν το 70% της μικτής επιφάνειας του υποκείμενου χώρου.

Παράλληλα, δεν θεωρούνται αυτοτελείς όροφοι και δεν προσμετρώνται στον αριθμό των ορόφων, όπου υπάρχει σχετικός περιορισμός.

Με τις νέες διευκρινίσεις, το ΥΠΕΝ επιχειρεί να θέσει σαφέστερους κανόνες εφαρμογής των κινήτρων δόμησης, περιορίζοντας τις αυτόματες προσαυξήσεις και συνδέοντάς τες περισσότερο με τον συνολικό πολεοδομικό σχεδιασμό κάθε περιοχής.

Περισσότερα:

Νταντάδες της Γειτονιάς: «Τρέχουν» οι αιτήσεις για voucher έως 500 ευρώ τον μήνα – Ποιοι δικαιούνται την ενίσχυση

ΔΥΠΑ: Λήγει σήμερα (4/6) η προθεσμία για ενστάσεις στους προσωρινούς πίνακες του Κοινωνικού Τουρισμού για συνταξιούχους

Καύσιμα: Προς νέα άνοδο οι τιμές – Τι δείχνουν οι διεθνείς εξελίξεις