Αλλάζουν όλα στις διαθήκες: Τι πρέπει να ξέρετε για να διεκδικήσετε
Σημαντικές αλλαγές φέρνει το νέο νομοσχέδιο για το κληρονομικό δίκαιο, το οποίο αναμένεται να παραδοθεί μέσα στον Ιούνιο από την αρμόδια Ομάδα Εργασίας του Υπουργείου Δικαιοσύνης. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη αναμόρφωση εδώ και 80 χρόνια, με στόχο την προστασία των περιουσιών και των κληρονόμων, αλλά και τον εκσυγχρονισμό της διαδικασίας διαθήκης.
Τι αλλάζει στις διαθήκες:
- Διατηρούνται οι ιδιόχειρες (ιδιόγραφες) διαθήκες, αλλά:
- Θα κατατίθενται αυτοπροσώπως σε συμβολαιογράφο (όχι μέσω τρίτων)
- Δεν θα χρειάζεται πλέον Πρωτοδικείο για δημοσίευση – θα γίνεται ηλεκτρονικά από τον συμβολαιογράφο
- Δημιουργείται νέα πλατφόρμα:
- Εκεί θα αναρτάται η διαθήκη
- Με τον θάνατο του διαθέτη, η πλατφόρμα θα ενεργοποιείται και θα επιτρέπει τη δημοσίευση με μοναδικό κωδικό
- Ασφάλεια για κληρονόμους:
- Σε περιπτώσεις όπου εμφανίζονται «εξωτικοί» ή μη συγγενείς κληρονόμοι, θα απαιτείται γραφολογική πραγματογνωμοσύνη
- Στόχος να αποκλείονται τρίτοι που προσπαθούν να εμφανιστούν ως δικαιούχοι χωρίς ουσιαστικό λόγο
Συχνές Ερωτήσεις για τις Νέες Διατάξεις στις Διαθήκες
➤ Θα εξακολουθούν να ισχύουν οι ιδιόχειρες διαθήκες;
Ναι, διατηρούνται αλλά πρέπει να κατατίθενται υποχρεωτικά σε συμβολαιογράφο, όχι να μένουν στο σπίτι.
➤ Ποιος θα δημοσιεύει πλέον τη διαθήκη;
Οι συμβολαιογράφοι – όχι τα Πρωτοδικεία. Η δημοσίευση θα γίνεται μέσω ειδικής ηλεκτρονικής πλατφόρμας.
➤ Πώς θα ξέρω αν υπάρχει διαθήκη;
Οι διαθήκες θα αναρτώνται ψηφιακά σε κεντρική πλατφόρμα, προσβάσιμη μετά τον θάνατο του διαθέτη από τον συμβολαιογράφο.
➤ Τι γίνεται αν η διαθήκη αναφέρει κάποιον άγνωστο ως κληρονόμο;
Αν περιλαμβάνονται μη συγγενικά ή ύποπτα πρόσωπα, θα διενεργείται γραφολογικός έλεγχος για γνησιότητα.
➤ Τι είναι η κληρονομική σύμβαση;
Είναι συμφωνία του διαθέτη με τους κληρονόμους όσο ζει. Εισάγεται για πρώτη φορά στην Ελλάδα και γίνεται μόνο με συμβολαιογράφο.
➤ Πότε θα ισχύσουν οι αλλαγές;
Το σχετικό νομοσχέδιο αναμένεται να κατατεθεί εντός Ιουνίου και να ισχύσει από το νέο δικαστικό έτος (Σεπτέμβριος 2025).
Τέλος στα Πρωτοδικεία – Γρήγορη διαδικασία
Η μετάβαση της δημοσίευσης των διαθηκών στους συμβολαιογράφους απαλλάσσει τους κληρονόμους από την αναμονή στα δικαστήρια. Έτσι:
- Αποσυμφορείται η Δικαιοσύνη
- Επιταχύνεται η έκδοση πιστοποιητικών
- Οι κληρονόμοι θα έχουν πιο γρήγορη πρόσβαση στην περιουσία
Νέα: Κληρονομικές συμβάσεις
Για πρώτη φορά εισάγεται στο ελληνικό δίκαιο και ο θεσμός της κληρονομικής σύμβασης – μια συμφωνία του διαθέτη με τους κληρονόμους του όσο ζει, για το πώς θα μοιραστεί η περιουσία του.
- Οι συμβάσεις θα γίνονται μόνο με συμβολαιογραφική πράξη
- Δεν θα επιτρέπονται μονομερείς αλλαγές χωρίς νέο έγγραφο
| Τι ίσχυε | Τι αλλάζει |
|---|---|
| Ιδιόχειρες διαθήκες κατατίθενται συνήθως σε δικηγόρους ή μένουν στο σπίτι | Κατάθεση μόνο σε συμβολαιογράφο, αυτοπροσώπως από τον διαθέτη |
| Η δημοσίευση γίνεται στο Πρωτοδικείο | Η δημοσίευση γίνεται από τον συμβολαιογράφο μέσω ψηφιακής πλατφόρμας |
| Δεν υπάρχει κεντρική καταγραφή | Όλες οι διαθήκες αναρτώνται ηλεκτρονικά σε επίσημη πλατφόρμα |
| Χρονοβόρες διαδικασίες για τους κληρονόμους | Ταχύτερη πρόσβαση σε δικαιολογητικά – αποσυμφόρηση της Δικαιοσύνης |
| Καμία πρόβλεψη για αμφισβητούμενους κληρονόμους | Γραφολογικός έλεγχος όταν εμφανίζονται μη συγγενικά πρόσωπα |
| Δεν προβλέπονται κληρονομικές συμβάσεις | Εισάγεται η δυνατότητα σύμβασης μεταξύ διαθέτη και κληρονόμου |
