Αλλάζει από το 2027 ο τρόπος υπολογισμού του εφάπαξ

Σημαντικές αλλαγές στον τρόπο υπολογισμού του εφάπαξ βοηθήματος εξετάζει το υπουργείο Εργασίας, με στόχο να περιοριστούν οι στρεβλώσεις του ισχύοντος συστήματος και να ενισχυθεί η σύνδεση ανάμεσα στις ασφαλιστικές εισφορές και στην τελική παροχή.

Οι παρεμβάσεις βρίσκονται στο επίκεντρο του σχεδιασμού του υπουργείου και, εφόσον ολοκληρωθούν οι απαιτούμενες νομοθετικές και αναλογιστικές διαδικασίες, θα μπορούσαν να τεθούν σε εφαρμογή από το 2027.

Οι αλλαγές ενδιαφέρουν άμεσα χιλιάδες ασφαλισμένους που έχουν ήδη θεμελιώσει δικαίωμα συνταξιοδότησης ή αναμένεται να το αποκτήσουν μέσα στα επόμενα χρόνια, καθώς το εφάπαξ αποτελεί για πολλούς σημαντικό οικονομικό στήριγμα κατά την αποχώρησή τους από την αγορά εργασίας.

Οι δύο περίοδοι ασφάλισης

Το σημερινό σύστημα υπολογισμού εφαρμόζεται από το 2014 και διαχωρίζει ουσιαστικά τον ασφαλιστικό χρόνο σε δύο διαφορετικές περιόδους.

Για τα χρόνια ασφάλισης έως και τις 31 Δεκεμβρίου 2013, το ποσό του εφάπαξ υπολογίζεται με βάση τις αποδοχές και τα έτη ασφάλισης, σύμφωνα με τον παλαιότερο μηχανισμό.

Από την 1η Ιανουαρίου 2014 και μετά, ωστόσο, εφαρμόζεται διαφορετικός τρόπος υπολογισμού, ο οποίος συνδέει σε μεγαλύτερο βαθμό το ύψος της τελικής παροχής με τις εισφορές που έχει καταβάλει ο ασφαλισμένος.

Η ύπαρξη δύο διαφορετικών μεθόδων έχει δημιουργήσει διαφορετικές «ταχύτητες» στον υπολογισμό του εφάπαξ και αποτελεί ένα από τα βασικά σημεία που εξετάζει η πολιτική ηγεσία του υπουργείου Εργασίας.

Το πρόβλημα για όσους έχουν πολλά χρόνια μετά το 2014

Οι μεγαλύτερες διαφοροποιήσεις εντοπίζονται κυρίως στους εργαζομένους που έχουν διανύσει σημαντικό μέρος του ασφαλιστικού τους βίου μετά το 2014.

Παρότι οι συγκεκριμένοι ασφαλισμένοι συνεχίζουν να καταβάλλουν εισφορές για μεγάλο χρονικό διάστημα, η αύξηση του συνολικού ύψους των εισφορών τους δεν αποτυπώνεται πάντοτε με ανάλογο τρόπο στο τελικό ποσό του εφάπαξ.

Αυτή ακριβώς η αναντιστοιχία αποτελεί ένα από τα προβλήματα που επιχειρεί να αντιμετωπίσει ο νέος σχεδιασμός.

Σύμφωνα με στοιχεία του ΕΦΚΑ, το μέσο εφάπαξ για τους πολιτικούς υπαλλήλους του Δημοσίου διαμορφώνεται φέτος περίπου στις 24.600 ευρώ, παρουσιάζοντας μικρή υποχώρηση σε σχέση με το 2025.

Στο επίκεντρο το τμήμα πριν από το 2014

Μία από τις βασικές παρεμβάσεις που βρίσκονται υπό εξέταση αφορά το πρώτο τμήμα του εφάπαξ, δηλαδή εκείνο που αντιστοιχεί στον χρόνο ασφάλισης πριν από το 201

Το υπουργείο εξετάζει το ενδεχόμενο εφαρμογής ενός πιο σύγχρονου μηχανισμού, ο οποίος θα λαμβάνει περισσότερο υπόψη τη συνολική ασφαλιστική διαδρομή του εργαζομένου και θα περιορίζει τις μεγάλες αποκλίσεις που προκαλεί σήμερα η μετάβαση από το παλαιό στο νεότερο σύστημα.

Βασικός στόχος είναι να επιτευχθεί μεγαλύτερη ανταποδοτικότητα, ώστε οι εισφορές που καταβάλλονται σε ολόκληρη τη διάρκεια του εργασιακού βίου να συνδέονται πιο άμεσα με το ύψος της παροχής που λαμβάνει τελικά ο ασφαλισμένος.

Δεν σημαίνει απαραίτητα μεγαλύτερο εφάπαξ για όλους

Η ενδεχόμενη αλλαγή του συστήματος δεν συνεπάγεται αυτομάτως ότι όλοι οι ασφαλισμένοι θα δουν αύξηση στο ποσό του εφάπαξ.

Το τελικό αποτέλεσμα θα εξαρτηθεί από μια σειρά παραμέτρων, όπως τα συνολικά έτη ασφάλισης, το ύψος των αποδοχών, οι εισφορές που έχουν καταβληθεί, καθώς και ο μαθηματικός τύπος που θα επιλεγεί για το νέο σύστημα.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η περίπτωση όσων αποχωρούν από την εργασία αρκετά χρόνια μετά το 2014, καθώς για αυτούς μεγάλο μέρος του ασφαλιστικού χρόνου έχει πραγματοποιηθεί υπό το νεότερο καθεστώς.

Σε αυτές τις περιπτώσεις, ακόμη και μικρές διαφοροποιήσεις στον τρόπο υπολογισμού μπορούν να επηρεάσουν αισθητά το τελικό ποσό του εφάπαξ.

Καθοριστικές οι αναλογιστικές μελέτες

Πριν ληφθούν οριστικές αποφάσεις, θα πρέπει να εξεταστούν αναλυτικά οι οικονομικές και ασφαλιστικές επιπτώσεις οποιασδήποτε αλλαγής.

Καθοριστικό ρόλο θα έχουν οι αναλογιστικές μελέτες, οι οποίες θα υπολογίσουν το δημοσιονομικό κόστος των παρεμβάσεων, τις επιπτώσεις στα ασφαλιστικά ταμεία, αλλά και το πώς θα επηρεαστούν οι διαφορετικές κατηγορίες εργαζομένων και μελλοντικών συνταξιούχων.

Παράλληλα, ζητούμενο είναι το νέο μοντέλο να μην οδηγήσει στη δημιουργία νέων ανισοτήτων μεταξύ ασφαλισμένων διαφορετικών γενεών ή μεταξύ εκείνων που έχουν διαφορετική κατανομή του ασφαλιστικού τους χρόνου πριν και μετά το 2014.

Το επόμενο διάστημα θεωρείται κρίσιμο για τη διαμόρφωση του νέου πλαισίου. Το υπουργείο Εργασίας καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα σε δύο βασικούς στόχους: να ενισχύσει την ανταποδοτικότητα και τη δικαιοσύνη του συστήματος για τους ασφαλισμένους, χωρίς ταυτόχρονα να διαταραχθεί η μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα του ασφαλιστικού συστήματοw

Mε πληροφορίες από την Απογευματινή. 

Περισσότερα:

Πρέβεζα: Στο νοσοκομείο τρία ανήλικα για παραμέληση και υποσιτισμό

Φωτιά τώρα στο Καλοχώρι Χαλκίδας

Κυψέλη: Τι κατέθεσαν τα παιδιά για το νεκρό βρέφος στην κατάψυξη

Στο τραπέζι επίδομα για όλους τους συνταξιούχους