Αλέξης Μητρόπουλος: Η μερική απασχόληση ισοπεδώνει τους εργαζομένους

Οι 43 στις 100 νέες θέσεις εργασίας τον Μάιο του 2026 ήταν μερικής ή εκ περιτροπής απασχόλησης

• 541,54 ευρώ μεικτά, ή περίπου 472 ευρώ καθαρά, ο μέσος μισθός μερικής απασχόλησης.
• 4.878 συμβάσεις πλήρους απασχόλησης μετατράπηκαν μέσα σε έναν μήνα σε συμβάσεις μερικής ή εκ περιτροπής εργασίας.
• Σχεδόν οι μισές νέες θέσεις εργασίας του Μαΐου 2026 δεν αφορούσαν πλήρη απασχόληση.

Του Αλέξη Π. Μητρόπουλου

Τα στοιχεία του Πληροφοριακού Συστήματος «ΕΡΓΑΝΗ» του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης για τον Μάιο του 2026 είναι ιδιαίτερα ανησυχητικά για το μέλλον των μισθών και της απασχόλησης. Επιβεβαιώνουν, μάλιστα, μια τάση που είχε ήδη καταγραφεί τους προηγούμενους μήνες, αλλά και καθ’ όλη τη διάρκεια του 2025.

Η κυβέρνηση και το αρμόδιο υπουργείο, στην προσπάθειά τους να στηρίξουν το αφήγημα περί ανάπτυξης και αύξησης της απασχόλησης, επικαλούνται κυρίως τα ευνοϊκά στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για τη μείωση της ανεργίας σε σύγκριση με τα χρόνια των Μνημονίων.

Ωστόσο, η μείωση του αριθμού των εργαζομένων κατά 254.071 άτομα από τον Σεπτέμβριο του 2009 έως τον Σεπτέμβριο του 2025, σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ, καθώς και η ραγδαία εξάπλωση της μερικής απασχόλησης, αποτελούν κρίσιμα ποιοτικά στοιχεία που αμφισβητούν αυτή την εικόνα.

Τα πλέον πρόσφατα δημοσιευμένα δεδομένα του e-ΕΦΚΑ και του Πληροφοριακού Συστήματος «ΕΡΓΑΝΗ» αποτυπώνουν με σαφήνεια το μέγεθος του προβλήματος.

Στο 21,3% η μερική απασχόληση στον ιδιωτικό τομέα

Σύμφωνα με τα επίσημα μηνιαία στοιχεία απασχόλησης μισθωτών ασφαλισμένων ιδιωτικού δικαίου του e-ΕΦΚΑ για τον Νοέμβριο του 2025, οι εργαζόμενοι με μερική απασχόληση ανέρχονταν σε 591.816, σε σύνολο 2.778.622 εργαζομένων.

Το ποσοστό της μερικής απασχόλησης διαμορφωνόταν, επομένως, στο 21,3% του συνόλου των μισθωτών του ιδιωτικού τομέα.

Ο μέσος μηνιαίος μισθός των μερικώς απασχολουμένων στις κοινές επιχειρήσεις ανερχόταν σε 541,54 ευρώ μεικτά, δηλαδή περίπου 472 ευρώ καθαρά.

Πρόκειται για ένα εισόδημα που, ιδιαίτερα υπό το βάρος της ακρίβειας και του υψηλού κόστους στέγασης και διαβίωσης, δεν επαρκεί για την κάλυψη ακόμη και βασικών αναγκών.

Το 43,2% των νέων προσλήψεων δεν αφορά πλήρη εργασία

Ακόμη πιο αποκαλυπτικά είναι τα στοιχεία της έκθεσης «Ροές Μισθωτής Απασχόλησης στον Ιδιωτικό Τομέα» του συστήματος «ΕΡΓΑΝΗ» για τον Μάιο του 2026.

Κατά τον συγκεκριμένο μήνα, οι προσλήψεις ήταν κατά 137.841 περισσότερες από τις αποχωρήσεις. Η αριθμητική αυτή αύξηση, όμως, δεν αποτυπώνει την ποιότητα των νέων θέσεων εργασίας.

Από το σύνολο των 368.429 νεοπροσληφθέντων:

• 209.265 εργαζόμενοι προσλήφθηκαν με πλήρη απασχόληση, ποσοστό 56,8%,
• 123.490 προσλήφθηκαν με μερική απασχόληση,
• 35.674 προσλήφθηκαν με εκ περιτροπής εργασία.

Συνολικά, 159.164 άνθρωποι, δηλαδή το 43,2% των νεοπροσληφθέντων, εντάχθηκαν στην αγορά εργασίας με μερική ή εκ περιτροπής απασχόληση.

Η κατάσταση είναι αντίστοιχη και στο σύνολο του πρώτου πενταμήνου του 2026. Από τις συνολικές προσλήψεις, 784.872 αφορούσαν πλήρη απασχόληση, ποσοστό 57,64%, ενώ 576.746 αφορούσαν μερική ή εκ περιτροπής εργασία, ποσοστό 42,36%.

Τα στοιχεία αυτά δείχνουν ότι ένα πολύ μεγάλο μέρος των νέων θέσεων εργασίας βασίζεται σε χαμηλές αποδοχές, περιορισμένο χρόνο απασχόλησης και μειωμένη εργασιακή ασφάλεια.

Πολλοί από αυτούς τους εργαζομένους καλούνται να επιβιώσουν με εισοδήματα της τάξης των 472 ευρώ καθαρά τον μήνα. Πρόκειται για χαρακτηριστική εκδήλωση του φαινομένου των «εργαζόμενων φτωχών», δηλαδή ανθρώπων που, παρότι εργάζονται, εξακολουθούν να βρίσκονται κοντά ή κάτω από τα όρια της φτώχειας.

Η εικόνα γίνεται ακόμη πιο ανησυχητική αν ληφθεί υπόψη ότι το ποσοστό της μερικής απασχόλησης στις νέες προσλήψεις αυξάνεται συνήθως κατά την τουριστική περίοδο.

Χιλιάδες συμβάσεις μετατράπηκαν σε μερικής απασχόλησης

Επιπλέον, μόνο κατά τον Μάιο του 2026, συνολικά 4.878 συμβάσεις πλήρους απασχόλησης μετατράπηκαν σε συμβάσεις μερικής ή εκ περιτροπής εργασίας.

Συγκεκριμένα, σύμφωνα με τα στοιχεία της «ΕΡΓΑΝΗ»:

• 3.817 συμβάσεις μετατράπηκαν σε μερικής απασχόλησης,
• 1.015 σε εκ περιτροπής εργασία με συμφωνία του εργαζομένου,
• 46 σε εκ περιτροπής εργασία με μονομερή απόφαση του εργοδότη.

Αν στις 159.164 νέες προσλήψεις μερικής και εκ περιτροπής απασχόλησης προστεθούν και οι 4.878 μετατροπές υφιστάμενων συμβάσεων, τότε συνολικά 164.042 εργαζόμενοι βρέθηκαν τον Μάιο του 2026 σε καθεστώς μη πλήρους απασχόλησης.

Το ποσοστό ανέρχεται έτσι περίπου στο 44,5%.

Πρόκειται για δεκάδες χιλιάδες εργαζομένους που λαμβάνουν κατά μέσο όρο έναν από τους χαμηλότερους μισθούς στην Ευρωπαϊκή Ένωση και καλούνται να αντιμετωπίσουν το αυξημένο κόστος ζωής με εξαιρετικά περιορισμένο εισόδημα.

Η κατάσταση γίνεται ακόμη δυσκολότερη για όσους έχουν οικογένεια και παιδιά, καθώς οι συγκεκριμένες αποδοχές καθιστούν σχεδόν αδύνατη την αξιοπρεπή διαβίωση.

Η αύξηση της απασχόλησης δεν σημαίνει πάντοτε ευημερία

Τα αριθμητικά δεδομένα αποδεικνύουν ότι η μερική και η εκ περιτροπής εργασία εξακολουθούν να κατέχουν κυρίαρχη θέση στην ελληνική αγορά εργασίας και το 2026.

Η αύξηση των προσλήψεων δεν μπορεί να αξιολογείται αποκομμένη από το είδος των συμβάσεων, το ύψος των αποδοχών, τη διάρκεια της εργασίας και το επίπεδο προστασίας των εργαζομένων.

Η διεύρυνση των ευέλικτων μορφών εργασίας, σε συνδυασμό με τις απολύσεις και τις χιλιάδες μετατροπές συμβάσεων από πλήρη σε μερική ή εκ περιτροπής απασχόληση, δημιουργεί έντονη ανασφάλεια στους εργαζομένους.

Με τόσο υψηλά ποσοστά μη πλήρους απασχόλησης, με τον πληθωρισμό να περιορίζει διαρκώς την αγοραστική δύναμη και με τις αποδοχές να παραμένουν μεταξύ των χαμηλότερων στην Ευρωζώνη, είναι δύσκολο να γίνεται λόγος για ουσιαστική βελτίωση της οικονομικής θέσης των μισθωτών.

Η αύξηση ορισμένων μακροοικονομικών δεικτών δεν συνεπάγεται αυτομάτως βελτίωση της καθημερινότητας των εργαζομένων. Αντιθέτως, η συρρίκνωση των μισθών και η γενίκευση των επισφαλών μορφών εργασίας οδηγούν σε περαιτέρω φτωχοποίηση μεγάλης μερίδας της κοινωνίας.

Αναγκαία η ενίσχυση της πλήρους και ασφαλισμένης εργασίας

Η ΕΝΥΠΕΚΚ καλεί την κυβέρνηση να λάβει άμεσα μέτρα για την ενίσχυση της πλήρους και ασφαλισμένης απασχόλησης και για τη δημιουργία θέσεων εργασίας με αξιοπρεπείς και βιώσιμους μισθούς.

Είναι αυτονόητο ότι οι 164.042 εργαζόμενοι που εντάχθηκαν ή μεταφέρθηκαν σε καθεστώς μερικής και εκ περιτροπής εργασίας τον Μάιο του 2026, με μέσο μεικτό μισθό 541,54 ευρώ, δυσκολεύονται όχι μόνο να δημιουργήσουν οικογένεια, αλλά ακόμη και να εξασφαλίσουν τη δική τους οικονομική αυτονομία.

Υπό αυτές τις συνθήκες δεν μπορεί να γίνει ουσιαστικός λόγος για ελεύθερο χρόνο, κοινωνική ζωή, συνδικαλιστική συμμετοχή ή πολιτιστική δραστηριότητα. Παράλληλα, επιδεινώνεται το δημογραφικό πρόβλημα, καθώς η οικονομική ανασφάλεια λειτουργεί αποτρεπτικά για τη δημιουργία οικογένειας.

Οι εργαζόμενοι φτωχοί στην Ελλάδα πληθαίνουν και δίνουν καθημερινό αγώνα επιβίωσης, ενώ πολλοί νέοι με υψηλή μόρφωση εξακολουθούν να μεταναστεύουν αναζητώντας πλήρη απασχόληση, καλύτερες αποδοχές και αξιοπρεπέστερες συνθήκες εργασίας.

Η Ελλάδα γερνά και συρρικνώνεται. Η ανάπτυξη και η ευημερία που ενδέχεται να εμφανίζουν ορισμένοι οικονομικοί δείκτες δεν έχουν ακόμη μεταφραστεί σε ουσιαστική βελτίωση της ελληνικής αγοράς εργασίας και της ζωής των μισθωτών.

Ο Αλέξης Π. Μητρόπουλος είναι καθηγητής ΕΚΠΑ και πρόεδρος της ΕΝΥΠΕΚΚ.

Αλέξης Μητρόπουλος

Ο καθηγητής Αλέξης Π. Μητρόπουλος δίδαξε για 40 χρόνια Εργατικό Δίκαιο, Ασφαλιστικό Δίκαιο και Εργασιακούς Θεσμούς στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο.

Όλα τα άρθρα

Περισσότερα:

Συνταξιούχοι πίσω από τους μισθωτούς – Στο τραπέζι νέα μέτρα στήριξης

Στον «πάγο» μειώσεις συντάξεων για πέντε κατηγορίες ασφαλισμένων

Συντάξεις φτώχειας απειλούν τους ελεύθερους επαγγελματίες

Συντάξεις: Πώς θα υπολογίζονται οι αυξήσεις μετά το τέλος του συμψηφισμού με την προσωπική διαφορά