Ακρίβεια: Το εισόδημα δεν φτάνει – Τα νοικοκυριά περιορίζουν συνεχώς τις αγορές τους
Σε διαρκή προσαρμογή του οικογενειακού προϋπολογισμού οδηγεί η ακρίβεια τα ελληνικά νοικοκυριά. Καθώς το διαθέσιμο εισόδημα δεν επαρκεί για να καλύψει τις καθημερινές ανάγκες τους. Γι’ αυτό και οι καταναλωτές περιορίζουν τις αγορές τους ή βάζουν προτεραιότητες.
Να σημειωθεί ότι η πίεση δεν προέρχεται μόνο από την άνοδο των τιμών. Συνδέεται κυρίως με τη μεγάλη απόσταση ανάμεσα στο κόστος ζωής και στα χρήματα που διαθέτει ένα νοικοκυριό για κατανάλωση.
Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, το διάμεσο διαθέσιμο εισόδημα στην Ελλάδα αντιστοιχεί το 2025 στο 60,8% του μέσου όρου της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Την ίδια στιγμή, το επίπεδο τιμών καταναλωτικών αγαθών και υπηρεσιών φτάνει στο 87% του ευρωπαϊκού μέσου όρου.
Η διαφορά είναι καθοριστική. Οι τιμές πλησιάζουν περισσότερο τα ευρωπαϊκά επίπεδα από ό,τι τα εισοδήματα, με αποτέλεσμα η αγοραστική δύναμη να παραμένει ασθενής.
Περικοπές στην καθημερινή κατανάλωση
Μπροστά σε αυτή την πραγματικότητα, τα νοικοκυριά αντιδρούν περιορίζοντας την κατανάλωση. Αγοράζουν λιγότερα προϊόντα, μεταθέτουν δαπάνες και αναζητούν τρόπους να συγκρατήσουν το μηνιαίο κόστος.
Ο περιορισμός της κατανάλωσης αποτυπώνεται και στα στοιχεία. Η ατομική κατανάλωση στην Ελλάδα, μαζί με τις υπηρεσίες που παρέχει το κράτος, εκτιμάται στο 80% του μέσου όρου της Ε.Ε. για το 2025.
Αποταμιεύσεις και οικογενειακή στήριξη
Ακόμη, για να καλύψουν τις υποχρεώσεις τους, αρκετά νοικοκυριά δεν περιορίζουν μόνο τις αγορές τους. Χρησιμοποιούν αποταμιεύσεις, στρέφονται στην οικογενειακή αλληλεγγύη ή αξιοποιούν δημόσιες υπηρεσίες.
Οι επιλογές αυτές λειτουργούν ως μηχανισμός άμυνας απέναντι στην πίεση του κόστους ζωής. Ωστόσο, δεν αποτελούν ανεξάντλητη λύση. Οι αποταμιεύσεις μειώνονται, ενώ η δυνατότητα οικονομικής βοήθειας από το οικογενειακό περιβάλλον διαφέρει σημαντικά από νοικοκυριό σε νοικοκυριό.
Το πραγματικό πρόβλημα πίσω από την ακρίβεια
Η αύξηση των τιμών στην Ελλάδα διαμορφώθηκε σωρευτικά στο 21,4% κατά την πενταετία 2021-2025. Παρότι το διαθέσιμο εισόδημα αυξήθηκε την ίδια περίοδο, η απόσταση από το επίπεδο των τιμών παραμένει μεγάλη.
