Αυτασφάλιση: Πώς λειτουργεί και τι συμφέρει

Η αυτασφάλιση αποτελεί μια κρίσιμη «γέφυρα» για χιλιάδες ανέργους και ασφαλισμένους που έχουν διακόψει την εργασία τους, προκειμένου να διατηρήσουν το δικαίωμα σύνταξης αλλά και την πρόσβαση σε ιατροφαρμακευτική περίθαλψη. Ωστόσο, πρόκειται για μια επιλογή που απαιτεί προσεκτική αξιολόγηση, καθώς συνεπάγεται σημαντικό οικονομικό κόστος και συγκεκριμένες προϋποθέσεις.
Ποιοι μπορούν να αξιοποιήσουν την αυτασφάλιση
Δυνατότητα ένταξης στην προαιρετική ασφάλιση έχουν όσοι έχουν διακόψει την υποχρεωτική τους ασφάλιση, είτε πρόκειται για μισθωτούς είτε για ελεύθερους επαγγελματίες. Εκτιμάται ότι περίπου 10.000 έως 12.000 άτομα κάθε χρόνο επιλέγουν αυτή τη λύση, προκειμένου να συμπληρώσουν ένσημα για συνταξιοδότηση ή να εξασφαλίσουν ιατρική κάλυψη.
Η διαδικασία ένταξης στον e-ΕΦΚΑ
Για να ενεργοποιηθεί η προαιρετική ασφάλιση, απαιτείται η υποβολή σχετικής αίτησης στον e-ΕΦΚΑ. Μέσω αυτής, ο ενδιαφερόμενος δηλώνει και τους κλάδους ασφάλισης που επιθυμεί να συνεχίσει, δηλαδή σύνταξη ή/και περίθαλψη.
Οι βασικές προϋποθέσεις
Για την έγκριση της αίτησης, πρέπει να πληρούνται σωρευτικά συγκεκριμένα κριτήρια:
- Να έχει διακοπεί η υποχρεωτική ασφάλιση στον e-ΕΦΚΑ.
- Εφόσον η αίτηση υποβληθεί εντός ενός έτους από την τελευταία ασφάλιση, απαιτούνται τουλάχιστον 5 έτη ασφάλισης (1.500 ημέρες), εκ των οποίων 300 ημέρες μέσα στην τελευταία πενταετία.
- Σε διαφορετική περίπτωση, απαιτούνται 10 έτη ασφάλισης (3.000 ημέρες).
- Να υπάρχει γνωμάτευση υγειονομικής επιτροπής που να πιστοποιεί ικανότητα για εργασία.
- Να μην υπάρχουν ληξιπρόθεσμες οφειλές ή, αν υπάρχουν, να έχουν ρυθμιστεί.
Ποιους κλάδους καλύπτει η προαιρετική ασφάλιση
Με την αίτηση, οι ασφαλισμένοι επιλέγουν αν θα συνεχίσουν την ασφάλιση για:
- κύρια σύνταξη
- ιατροφαρμακευτική περίθαλψη
ή και τα δύο.
Τι ισχύει για τις εισφορές
Οι εισφορές διαμορφώνονται διαφορετικά ανάλογα με την κατηγορία ασφαλισμένου:
- Οι μισθωτοί καταβάλλουν το σύνολο των εισφορών (εργαζομένου και εργοδότη) με βάση τα ισχύοντα ποσοστά.
- Οι μη μισθωτοί, από τον Ιανουάριο του 2020 και μετά, πληρώνουν εισφορές σύμφωνα με την ασφαλιστική κατηγορία που είχαν επιλέξει κατά την υποχρεωτική ασφάλιση, η οποία δεν μπορεί να είναι χαμηλότερη από την πρώτη.
Σημειώνεται ότι η ασφαλιστική κατηγορία καθορίζεται μία φορά και δεν μπορεί να αλλάξει στη συνέχεια.
Προθεσμίες και συνέπειες καθυστέρησης
Οι μηνιαίες εισφορές καταβάλλονται εντός των προθεσμιών που ισχύουν και για την υποχρεωτική ασφάλιση. Καθυστέρηση επιφέρει προσαυξήσεις, ενώ αν η οφειλή παραμείνει ανεξόφλητη για πάνω από δύο χρόνια, η εισφορά χάνεται.
Πότε χάνεται ή επανακτάται το δικαίωμα
Σε περίπτωση απώλειας της προαιρετικής ασφάλισης, ο ενδιαφερόμενος μπορεί να επανενταχθεί μετά από τρία χρόνια, με νέο έλεγχο προϋποθέσεων, έως τρεις φορές συνολικά. Αν υπάρξει διακοπή για οποιονδήποτε λόγο, μπορεί να υποβληθεί εκ νέου αίτηση.
Πότε διακόπτεται η αυτασφάλιση
Η προαιρετική ασφάλιση διακόπτεται:
- με αίτηση του ασφαλισμένου από τον επόμενο μήνα
- με συνταξιοδότηση λόγω γήρατος ή αναπηρίας
- με ανάληψη εργασίας ή δραστηριότητας
- με απόκτηση νέας ασφαλιστέας ιδιότητας στον e-ΕΦΚΑ
- σε περίπτωση θανάτου
Το κόστος για σύνταξη και περίθαλψη
Σύμφωνα με ειδικούς στην κοινωνική ασφάλιση, το κόστος για κύρια σύνταξη ξεκινά από περίπου 216 ευρώ τον μήνα, ενώ για την περίθαλψη διαμορφώνεται περίπου στα 65 ευρώ.
Η επιλογή της αυτασφάλισης μπορεί να λειτουργήσει ως λύση ανάγκης, ωστόσο απαιτεί οικονομική αντοχή και σωστό σχεδιασμό από τους ενδιαφερόμενους.
- 8 λεπτά πριν Στέγη για νέα ζευγάρια: τα έξοδα που πρέπει να υπολογίσετε πριν κλείσετε σπίτι
- 22 λεπτά πριν Θεσσαλονίκη: Λεωφορείο παρέσυρε 24χρονη στο Ωραιόκαστρο – Στο νοσοκομείο η νεαρή
- 31 λεπτά πριν Παγωτά 2026: Από 2,6 ευρώ το ξυλάκι – Πού η μπάλα φτάνει τα 5 ευρώ

















